کتاب طهارت · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 310

روایت‌شده توسط Aishah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب طهارت
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aishah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ أَوْ ذَاتِ الْجَيْشِ انْقَطَعَ عِقْدٌ لِي فَأَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْتِمَاسِهِ وَأَقَامَ النَّاسُ مَعَهُ وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَأَتَى النَّاسُ أَبَا بَكْرٍ - رضى الله عنه - فَقَالُوا أَلاَ تَرَى مَا صَنَعَتْ عَائِشَةُ أَقَامَتْ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِالنَّاسِ وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ ‏.‏ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ - رضى الله عنه - وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاضِعٌ رَأْسَهُ عَلَى فَخِذِي قَدْ نَامَ فَقَالَ حَبَسْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسَ وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَعَاتَبَنِي أَبُو بَكْرٍ وَقَالَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ وَجَعَلَ يَطْعُنُ بِيَدِهِ فِي خَاصِرَتِي فَمَا مَنَعَنِي مِنَ التَّحَرُّكِ إِلاَّ مَكَانُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى فَخِذِي فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَصْبَحَ عَلَى غَيْرِ مَاءٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ آيَةَ التَّيَمُّمِ ‏.‏ فَقَالَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ مَا هِيَ بِأَوَّلِ بَرَكَتِكُمْ يَا آلَ أَبِي بَكْرٍ ‏.‏ قَالَتْ فَبَعَثْنَا الْبَعِيرَ الَّذِي كُنْتُ عَلَيْهِ فَوَجَدْنَا الْعِقْدَ تَحْتَهُ ‏.‏

ترجمه

قتیبه به ما خبر داد، از مالک، از عبدالرحمن بن قاسم، از پدرش، از عایشه رضی الله عنها که گفت: همراه رسول الله ﷺ در یکی از سفرهایشان خارج شدیم. وقتی به بیداء یا ذات‌الجیش رسیدیم، گردنبند من پاره شد و افتاد. رسول الله ﷺ برای جستجوی آن توقف کردند و مردم نیز همراه ایشان ماندند، در حالی که نه در مکانی دارای آب بودند و نه آبی همراه داشتند. سپس مردم نزد ابوبکر رضی الله عنه آمدند و گفتند:

«آیا نمی‌بینی عایشه چه کرده است؟ او رسول الله ﷺ و مردم را معطل کرده، در حالی که نه نزدیک آب هستند و نه آبی همراه دارند.» آنگاه ابوبکر رضی الله عنه آمد، در حالی که رسول الله ﷺ سر مبارکشان را بر ران من گذاشته و به خواب رفته بودند. او گفت: «تو رسول الله ﷺ و مردم را نگه داشته‌ای، در حالی که نه نزدیک آب هستند و نه آبی همراه دارند.» عایشه رضی الله عنها گفت: ابوبکر مرا سرزنش کرد و آنچه الله خواست گفت، و با دستش به پهلویم فرو می‌کرد؛ اما چیزی که مانع حرکت من شد، فقط قرار داشتن رسول الله ﷺ بر روی رانم بود. رسول الله ﷺ تا صبح خوابیدند و آبی یافت نشد. سپس الله عزوجل آیه تیمم را نازل فرمود. اسید بن حضیر گفت: «این نخستین برکت شما نیست، ای خاندان ابوبکر!» عایشه رضی الله عنها گفت: سپس شتری را که سوار آن بودیم بلند کردیم و گردنبند را زیر آن یافتیم.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

وقتی آب در دسترس نبود، خداوند تیمم را راهکاری برای امت قرار داد.

پیشینه و سبب بیان

در سفری، گردنبند عایشه گم شد و گروه برای یافتن آن به جست‌وجو پرداخت. چون آبی در دسترس نبود، آیهٔ تیمم نازل شد؛ گردنبند بعداً زیر شتر پیدا شد.

توضیح واژه‌های دشوار
تیمم

طهارت آیینی با خاک پاک، هنگامی که آب در دسترس نیست یا نمی‌توان از آن استفاده کرد.

البیداء یا ذات‌الجیش

نام مکان‌هایی که در روایت به‌عنوان محل‌هایی در مسیر سفر آمده‌اند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که تیمم جایگزینی است که خداوند برای وضو و غسل مقرر کرده است، هنگامی که آب در دسترس نباشد. مذاهب فقهی، شرایط و شیوهٔ دقیق آن را بر پایهٔ این روایت و متون دیگر بررسی می‌کنند. این واقعه همچنین نشان می‌دهد که گروهی از مسافران می‌توانند همراه رهبر خود منتظر بمانند و یک گرفتاری می‌تواند زمینه‌ساز رهنمود الهیِ پایدار شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر آب در دسترس نیست، احکام درست تیمم را بیاموزید و نماز را ترک نکنید.
  2. با کسی که بر اثر اتفاقی ناخواسته باعث تأخیر می‌شود، با صبر و احترام رفتار کنید.
  3. موقعیت دشوار را فرصتی برای جستن هدایت خداوند و آموختن احکام عملی عبادت بدانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.