کتاب طهارت · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 312

روایت‌شده توسط Abdur-Rahman ibn Abza. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب طهارت
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

از النسائي تا أَبِيهِ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍآن را به النسائي روایت کرد
  2. 2مُحَمَّدٌ
  3. 3شُعْبَةُ
  4. 4سَلَمَةَ
  5. 5ذَرٍّ
  6. 6ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى
  7. 7أَبِيهِ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَلَمَةَ، عَنْ ذَرٍّ، عَنِ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى عُمَرَ فَقَالَ إِنِّي أَجْنَبْتُ فَلَمْ أَجِدِ الْمَاءَ ‏.‏ قَالَ عُمَرُ لاَ تُصَلِّ ‏.‏ فَقَالَ عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَمَا تَذْكُرُ إِذْ أَنَا وَأَنْتَ فِي سَرِيَّةٍ فَأَجْنَبْنَا فَلَمْ نَجِدِ الْمَاءَ فَأَمَّا أَنْتَ فَلَمْ تُصَلِّ وَأَمَّا أَنَا فَتَمَعَّكْتُ فِي التُّرَابِ فَصَلَّيْتُ فَأَتَيْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْنَا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ ‏ "‏ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ ‏"‏ ‏.‏ فَضَرَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدَيْهِ إِلَى الأَرْضِ ثُمَّ نَفَخَ فِيهِمَا ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ - وَسَلَمَةُ شَكَّ لاَ يَدْرِي فِيهِ الْمِرْفَقَيْنِ أَوْ إِلَى الْكَفَّيْنِ - فَقَالَ عُمَرُ نُوَلِّيكَ مَا تَوَلَّيْتَ ‏.‏

ترجمه

محمد بن بشار به ما خبر داد و گفت: محمد برای ما حدیث کرد و گفت: شعبه از سلمه، او از ذر، او از ابن عبدالرحمن بن ابزی، و او از پدرش روایت کرده است که مردی نزد عمر آمد و گفت:

«من جنب شده‌ام ولی آب نیافته‌ام.» عمر فرمود: «نماز نخوان.» سپس عمار بن یاسر گفت: «ای امیرالمؤمنین! آیا به خاطر نمی‌آوری زمانی که من و تو در یک لشکر بودیم و هر دو جنب شدیم اما آب نیافتیم؟ تو نماز نخواندی، ولی من خود را در خاک غلطاندم و نماز خواندم. آنگاه نزد پیامبر ﷺ آمدیم و ماجرا را با ایشان در میان گذاشتیم. ایشان فرمودند: 'همین مقدار برایت کافی بود.'» سپس پیامبر ﷺ دستانشان را بر زمین زدند، در آن دمیدند و با آن صورت و دستانشان را مسح کردند — سلمه در این باره تردید داشت و نمی‌دانست که مسح تا آرنج بود یا فقط تا مچ دست — آنگاه عمر فرمود: «ما همان مسئولیتی را که خود بر عهده گرفته‌ای، به تو واگذار می‌کنیم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در نبود آب، تیمم برای نماز پس از جنابت کفایت می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

مردی از عمر پرسید پس از جنابت و نیافتن آب چه باید بکند. عمار، عمر را به ماجرایی پیشین یادآوری کرد که هر دو با پیامبر ﷺ تجربه کرده بودند.

توضیح واژه‌های دشوار
جنابت

حالت ناپاکی بزرگ شرعی که معمولاً غسل واجب را لازم می‌کند.

تیمم

پاکیزگی آیینی با خاک یا غبار پاک، هنگامی که آب در دسترس نیست یا استفاده از آن ممکن نیست.

امیرالمؤمنین

لقبی برای رهبر مسلمانان؛ عمار با این عنوان عمر را خطاب می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که اگر کسی در حالت جنابت آب نیابد، تیمم می‌تواند جایگزین غسل برای نماز شود. پیامبر ﷺ مالیدن گسترده عمار به خاک را غیرضروری دانست و نشان داد که زدن دست‌ها بر خاک و سپس مسح صورت و دست‌ها کافی است. راوی تردید دارد که مسح تا آرنج‌ها بوده یا فقط کف دست‌ها را دربر می‌گرفته است؛ ازاین‌رو جزئیات دقیق مسح در فقه بررسی می‌شود. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت در صورت نبود آب، تیمم را می‌پذیرند، هرچند درباره برخی شرایط و محدوده مسح اختلاف دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر پس از جنابت آب نیافتی، تیمم کن و نماز را ترک نکن.
  2. اعمال مقرر تیمم را بیاموز و به آنچه در توضیح نبوی آمده بسنده کن.
  3. اگر درباره شرایط تیمم تردید داری، از عالمی مورد اعتماد راهنمایی عملی بگیر.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.