کتاب نکاح · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 3346

روایت‌شده توسط Aishah bint Abi Bakr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب نکاح
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aishah bint Abi Bakr

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، وَسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ، عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ ‏}‏ قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حِجْرِ وَلِيِّهَا فَتُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنَ الصَّدَاقِ فَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنَ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدُ فِيهِنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ ‏}‏ قَالَتْ عَائِشَةُ وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى أَنَّهُ يُتْلَى فِي الْكِتَابِ الآيَةُ الأُولَى الَّتِي فِيهَا ‏{‏ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ ‏}‏ قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الآيَةِ الأُخْرَى ‏{‏ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ ‏}‏ رَغْبَةَ أَحَدِكُمْ عَنْ يَتِيمَتِهِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فى مَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلاَّ بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ ‏.‏

ترجمه

یونس بن عبدالاعلی و سلیمان بن داوود از ابن وهب به ما خبر دادند؛ یونس از ابن شهاب برایم نقل کرد که گفت: عروه بن زبیر به من خبر داد که از عایشه درباره سخن خدای عزوجل پرسید: {و اگر بیم آن دارید که در حق دختران یتیم عدالت ورزید، پس با زنان دیگری که مورد پسند شماست ازدواج کنید}. عایشه فرمود:

«ای برادرزاده‌ام، این آیه درباره دختر یتیمی است که تحت سرپرستی ولیّ خود قرار دارد و اموالش با اموال ولی آمیخته شده است. ولیّ مجذوب مال و زیبایی او می‌شود و می‌خواهد با او ازدواج کند بدون اینکه در مهریه‌اش عدالت را رعایت نماید و به اندازه‌ای که دیگران به او می‌دهند، به او نپردازد. بنابراین آنان از ازدواج با این دختران یتیم نهی شدند مگر اینکه عدالت را رعایت کنند و بالاترین مهریه رایج را به آنان بپردازند؛ وگرنه دستور یافتند که با زنان دیگری که دوست دارند ازدواج کنند.» عروه گفت: عایشه فرمود: «سپس مردم در این باره از رسول خدا ﷺ فتوا خواستند، پس خدای عزوجل نازل فرمود: {و از تو درباره زنان فتوا می‌خواهند. بگو: خداوند درباره آنان به شما فتوا می‌دهد...} تا سخن او که: {...و شما رغبت دارید که با آنان ازدواج کنید}.» عایشه گفت: «آنچه خدای تعالی ذکر کرده و در کتاب تلاوت می‌شود، همان آیه اول است که می‌فرماید: {و اگر بیم آن دارید که در حق دختران یتیم عدالت ورزید، پس با زنان دیگری که مورد پسند شماست ازدواج کنید}.» عایشه افزود: «و اما سخن خدا در آیه دیگر: {...و شما رغبت دارید که با آنان ازدواج کنید}، اشاره به بی‌رغبتی یکی از شما نسبت به ازدواج با دختر یتیمی است که تحت سرپرستی اوست، زمانی که مال و زیبایی کمی داشته باشد. بنابراین آنان از ازدواج با زنان یتیمی که طمع مالشان را داشتند نهی شدند مگر با رعایت عدالت، زیرا نسبت به ازدواج با کسانی که فاقد مال و زیبایی بودند بی‌میل بودند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سرپرست نباید هنگام ازدواج از دارایی دختر یتیم سوءاستفاده کند.

توضیح واژه‌های دشوار
ولیّ

سرپرستی که مسئول مراقبت از دختر یتیم و حفظ منافع اوست.

مهریه

مالی که داماد هنگام ازدواج بر عهده دارد تا به عروس بپردازد.

عادلانه

با او مطابق حقوقش رفتار کردن و کمتر از آنچه شایسته و متعارف است به او ندادن.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک، از جمله مفسرانی که توضیح عایشه را نقل کرده‌اند، این آیات را هشداری علیه سرپرستانی می‌دانند که می‌خواهند با دختر یتیمی به‌خاطر دارایی‌اش ازدواج کنند، اما مهریه‌ای ناکافی به او بدهند. دارایی و زیبایی او نباید بهانه‌ای برای پایمال کردن حقوقش باشد. این توضیح می‌گوید اگر سرپرست نمی‌تواند عادلانه رفتار کند، با زن دیگری ازدواج کند. بنابراین، این روایت بر لزوم حمایت از منافع و حقوق ازدواج دختران یتیم تأکید دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. سرپرست باید هنگام ازدواج، همه منافع مالی دختر یتیم را شفاف و منصفانه رعایت کند.
  2. مهریه او را مستقل و عادلانه تعیین کنید؛ از دارایی‌اش بهانه‌ای برای پرداخت کمتر نسازید.
  3. کسی که سرپرستی یتیمی را بر عهده دارد باید از حقوق او پاسداری کند، حتی اگر پای منفعت شخصی در میان باشد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.