Sunan an-Nasa'i، حدیث 3349
روایتشده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Umar ibn al-Khattab
روایت
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرِ بْنِ إِيَاسِ بْنِ مُقَاتِلِ بْنِ مُشَمْرِخِ بْنِ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، وَابْنِ، عَوْنٍ وَسَلَمَةَ بْنِ عَلْقَمَةَ وَهِشَامِ بْنِ حَسَّانَ - دَخَلَ حَدِيثُ بَعْضِهِمْ فِي بَعْضٍ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَلَمَةُ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، نُبِّئْتُ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ، - وَقَالَ الآخَرُونَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ، - قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَلاَ لاَ تَغْلُوا صُدُقَ النِّسَاءِ فَإِنَّهُ لَوْ كَانَ مَكْرُمَةً فِي الدُّنْيَا أَوْ تَقْوَى عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ كَانَ أَوْلاَكُمْ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَا أَصْدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم امْرَأَةً مِنْ نِسَائِهِ وَلاَ أُصْدِقَتِ امْرَأَةٌ مِنْ بَنَاتِهِ أَكْثَرَ مِنْ ثِنْتَىْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيُغْلِي بِصَدُقَةِ امْرَأَتِهِ حَتَّى يَكُونَ لَهَا عَدَاوَةٌ فِي نَفْسِهِ وَحَتَّى يَقُولَ كُلِّفْتُ لَكُمْ عَلَقَ الْقِرْبَةِ وَكُنْتُ غُلاَمًا عَرَبِيًّا مُوَلَّدًا فَلَمْ أَدْرِ مَا عَلَقُ الْقِرْبَةِ قَالَ وَأُخْرَى يَقُولُونَهَا لِمَنْ قُتِلَ فِي مَغَازِيكُمْ أَوْ مَاتَ قُتِلَ فُلاَنٌ شَهِيدًا أَوْ مَاتَ فُلاَنٌ شَهِيدًا وَلَعَلَّهُ أَنْ يَكُونَ قَدْ أَوْقَرَ عَجُزَ دَابَّتِهِ أَوْ دَفَّ رَاحِلَتِهِ ذَهَبًا أَوْ وَرِقًا يَطْلُبُ التِّجَارَةَ فَلاَ تَقُولُوا ذَاكُمْ وَلَكِنْ قُولُوا كَمَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ قُتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ مَاتَ فَهُوَ فِي الْجَنَّةِ " .
علی بن حجر بن ایاس بن مقاتل بن مشمرخ بن خالد به ما خبر داد و گفت: اسماعیل بن ابراهیم برای ما از ایوب، ابن عون، سلمه بن علقمه و هشام بن حسان حدیث کرد — که حدیث برخی در برخی دیگر داخل شده است — از محمد بن سیرین. سلمه از ابن سیرین گفت: به من درباره ابوالعجفاء خبر داده شد، و دیگران از محمد بن سیرین، از ابوالعجفاء روایت کردند. او گفت: عمر بن خطاب فرمود:
«آگاه باشید که در مهریه زنان زیادهروی نکنید؛ زیرا اگر این کار مایه بزرگی در دنیا یا نشانه تقوا نزد الله عزوجل بود، پیامبر ﷺ پیش از شما به آن سزاوارتر بود. اما رسول الله ﷺ به هیچیک از همسرانش مهریهای بیش از دوازده اوقیه نداد و به هیچیک از دخترانش نیز بیش از دوازده اوقیه مهریه داده نشد. همانا مرد مهریه همسرش را چنان بالا میبرد که در دل خود نسبت به او کینه پیدا میکند و میگوید: 'تمام داراییام (علق القربة) را به پای تو ریختم.' در حالی که من غلامی عربزبان بودم که در میان آنان زاده شده بودم و نمیدانستم 'علق القربة' چیست.» سپس به موضوع دیگری اشاره کرد که مردم میگویند: «درباره کسی که در جنگهایتان کشته شده یا مرده است میگویید: 'فلانی شهید شد' یا 'فلانی شهید از دنیا رفت.' حال آنکه شاید او تنها پشت مرکبش را پر از کالا کرده باشد یا زینش را با طلا و نقره آراسته باشد تا تجارت کند. پس چنین نگویید، بلکه همانگونه بگویید که پیامبر ﷺ فرمودهاند: 'هر کس در راه الله کشته شود یا بمیرد، در بهشت است.'»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عمر از مهریههای گزاف و ادعای بیدلیل درباره شهید بودن افراد برحذر میدارد.
واحدی تاریخی برای وزن؛ دوازده اوقیه حد بالایی بود که برای مهریههای همسران و دختران پیامبر ﷺ ذکر شده است.
تعبیری که در اینجا به بار مالی سنگینی اشاره دارد که شخص میگوید متحمل شده است.
تلاشی خالصانه برای رضای خدا؛ این سخن بر احتیاط در نسبت دادن مقام شهادت به فردی خاص تأکید میکند.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که مهریه نباید وسیلهای برای رقابت بر سر منزلت باشد و شایسته است از بارهای مالی و کینههای متقابل پیشگیری شود. مهریه همچنان حق زن است؛ عمر روش پیامبر ﷺ را نمونهای از میانهروی میآورد، نه سقفی ثابت که همه مهریهها را محدود کند. همچنین سخن او درباره داوری قطعی در مورد جایگاه نهایی یک شخص نزد خدا هشدار میدهد: میتوان به وعده عمومی پیامبر استناد کرد، اما بدون دلیل نباید با یقین فردی درگذشته را شهید خواند.
- درباره مهریه با صراحت و انصاف گفتوگو کنید و هم حق زن و هم توان مالی داماد را در نظر بگیرید.
- مهریه سنگین را نماد منزلت نکنید و مانع آن شوید که توافقهای مالی بعداً موجب سرزنش یا کینه شوند.
- بدون دلیل، درگذشتهای را شهید نخوانید؛ به عباراتی پایبند باشید که پیامبر ﷺ آموزش داده است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.