Sunan an-Nasa'i، حدیث 3354
روایتشده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Mas'ud
روایت
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ زَائِدَةَ بْنِ قُدَامَةَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، وَالأَسْوَدِ، قَالاَ أُتِيَ عَبْدُ اللَّهِ فِي رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةً وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا فَتُوُفِّيَ قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ سَلُوا هَلْ تَجِدُونَ فِيهَا أَثَرًا قَالُوا يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَا نَجِدُ فِيهَا يَعْنِي أَثَرًا . قَالَ أَقُولُ بِرَأْيِي فَإِنْ كَانَ صَوَابًا فَمِنَ اللَّهِ لَهَا كَمَهْرِ نِسَائِهَا لاَ وَكْسَ وَلاَ شَطَطَ وَلَهَا الْمِيرَاثُ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَشْجَعَ فَقَالَ فِي مِثْلِ هَذَا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِينَا فِي امْرَأَةٍ يُقَالُ لَهَا بِرْوَعُ بِنْتُ وَاشِقٍ تَزَوَّجَتْ رَجُلاً فَمَاتَ قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا فَقَضَى لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ صَدَاقِ نِسَائِهَا وَلَهَا الْمِيرَاثُ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ . فَرَفَعَ عَبْدُ اللَّهِ يَدَيْهِ وَكَبَّرَ . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ لاَ أَعْلَمُ أَحَدًا قَالَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ الأَسْوَدُ غَيْرُ زَائِدَةَ .
عبدالله بن محمد بن عبدالرحمن به ما خبر داد و گفت: ابوسعید عبدالرحمن بن عبدالله برای ما حدیث کرد، از زائده بن قدامه، از منصور، از ابراهیم، از علقمه و اسود که هر دو گفتند: پروندهی مردی نزد عبدالله آورده شد که با زنی ازدواج کرده بود ولی مهریهای برای او تعیین نکرده بود، سپس پیش از آنکه با او همبستر شود، از دنیا رفت. عبدالله فرمود:
«بپرسید آیا در این باره سابقهای مییابید؟» گفتند: «ای ابوعبدالرحمن! سابقهای در این باره نمییابیم.» ایشان فرمود: «من نظر شخصی خود را بیان میکنم و اگر صحیح باشد، از جانب الله است. آن زن مهریهای همسان با زنان همطبقهی خود دارد، بدون کاستی و زیادهروی؛ او ارث میبرد و باید عده نگه دارد.» آنگاه مردی از قبیلهی اشجع برخاست و گفت: «در موردی مشابه این، رسول الله ﷺ در میان ما دربارهی زنی به نام بِروَع بنت واشق داوری کردند. او با مردی ازدواج کرد که پیش از همبستر شدن مُرد. پس رسول الله ﷺ حکم کردند که مهریهای همسان با زنان همطبقهاش به او داده شود، ارث ببرد و عده نگه دارد.» عبدالله دستانش را بالا برد و تکبیر گفت. ابوعبدالرحمن میگوید: نمیدانم کسی غیر از زائده در این حدیث نام اسود را ذکر کرده باشد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
زنی که شوهرش پیش از زفاف درگذشته است، مستحق مهرِ متعارف است، ارث میبرد و عِدّه نگه میدارد.
حق الزامی زن در ازدواج که به او تعلق میگیرد.
مهری متناسب که با مهر زنانی در شرایط اجتماعی و خانوادگی مشابه سنجیده میشود.
مدت انتظار مقرر که زن پس از درگذشت شوهرش رعایت میکند.
این روایت دلیلی است بر اینکه زنی که شوهرش پیش از زفاف و بدون تعیین مهر درگذشته است، مستحق مهر متناسب است، ارث میبرد و عِدّه نگه میدارد. ابن مسعود ابتدا بر پایهٔ نظر شخصی خود فتوا داد و چون حکم نقلشده از پیامبر ﷺ به او رسید، آن را با خشنودی پذیرفت. عالمان دربارهٔ جزئیات این مسئله در مذاهب فقهی بحث کردهاند؛ تطبیق آن بر مورد مشخص، مستلزم بررسی شرایط و دیدگاه فقهی مربوط است.
- در صورت درگذشت شوهر پیش از زفاف، حقوق زن بیوه، از جمله مهر و ارث او، را با دقت مشخص کنید.
- در مسائل پیچیدهٔ ارث یا حقوق ازدواج، با عالمی آگاه و مقررات فقهیِ قابلاجرا مشورت کنید.
- هرگاه سخنی معتبر از پیامبر ﷺ به دست رسید، آن را بر نظر شخصیِ پیشین مقدم بدارید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.