Sunan an-Nasa'i، حدیث 3358
روایتشده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Mas'ud
روایت
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ أَتَاهُ قَوْمٌ فَقَالُوا إِنَّ رَجُلاً مِنَّا تَزَوَّجَ امْرَأَةً وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا صَدَاقًا وَلَمْ يَجْمَعْهَا إِلَيْهِ حَتَّى مَاتَ . فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ مَا سُئِلْتُ مُنْذُ فَارَقْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَشَدَّ عَلَىَّ مِنْ هَذِهِ فَأْتُوا غَيْرِي . فَاخْتَلَفُوا إِلَيْهِ فِيهَا شَهْرًا ثُمَّ قَالُوا لَهُ فِي آخِرِ ذَلِكَ مَنْ نَسْأَلُ إِنْ لَمْ نَسْأَلْكَ وَأَنْتَ مِنْ جِلَّةِ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْبَلَدِ وَلاَ نَجِدُ غَيْرَكَ . قَالَ سَأَقُولُ فِيهَا بِجَهْدِ رَأْيِي فَإِنْ كَانَ صَوَابًا فَمِنَ اللَّهِ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَإِنْ كَانَ خَطَأً فَمِنِّي وَمِنَ الشَّيْطَانِ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ مِنْهُ بُرَآءُ أُرَى أَنْ أَجْعَلَ لَهَا صَدَاقَ نِسَائِهَا لاَ وَكْسَ وَلاَ شَطَطَ وَلَهَا الْمِيرَاثُ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا . قَالَ وَذَلِكَ بِسَمْعِ أُنَاسٍ مِنْ أَشْجَعَ فَقَامُوا فَقَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَضَيْتَ بِمَا قَضَى بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي امْرَأَةٍ مِنَّا يُقَالُ لَهَا بِرْوَعُ بِنْتُ وَاشِقٍ . قَالَ فَمَا رُئِيَ عَبْدُ اللَّهِ فَرِحَ فَرْحَةً يَوْمَئِذٍ إِلاَّ بِإِسْلاَمِهِ .
علی بن حجر به ما خبر داد و گفت: علی بن مسهر از داوود بن ابی هند، او از شعبی، او از علقمه و او از عبدالله روایت کرد که گروهی نزد او آمدند و گفتند:
«مردی از ما با زنی ازدواج کرد ولی مهریهای برای او تعیین ننمود و پیش از آنکه با او همبستر شود، از دنیا رفت.» عبدالله فرمود: «از زمانی که از محضر رسول خدا ﷺ جدا شدهام، پرسشی دشوارتر از این از من پرسیده نشده است؛ پس نزد کس دیگری بروید.» آنان یک ماه پیدرپی نزد او آمدند تا اینکه در پایان گفتند: «اگر از شما نپرسیم، از چه کسی بپرسیم؟ شما از بزرگان و برجستهترین یاران محمد ﷺ در این سرزمین هستید و جز شما کسی را نمییابیم.» ایشان فرمودند: «من بر اساس نهایت تلاش و رأی خود سخن میگویم؛ اگر درست باشد، تنها از جانب الله است که شریکی ندارد، و اگر نادرست باشد، از سوی من و شیطان است و الله و رسولش از آن بیزارند. به نظر من باید مهریهای همسان با زنان همتایش به او داده شود — بدون کموکاست و بدون افراط — و ارث میبرد و باید عده وفات را به مدت چهار ماه و ده روز نگه دارد.» ایشان فرمودند: «این سخنان را تنی چند از قبیله اشجع شنیدند؛ برخاستند و گفتند: “گواهی میدهیم که شما همان حکمی را صادر کردید که رسول خدا ﷺ درباره زنی از میان ما به نام بِرْوَع دختر واشق صادر فرمودند.”» ایشان فرمودند: «آن روز عبدالله را چنان شادمان ندیدند مگر در روز اسلام آوردنش.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
بیوهای که مهریهاش تعیین نشده است، مستحق مهریهای متعارف و سهمالارث خود است.
حقی برای زن که شوهر بهسبب ازدواج موظف به پرداخت آن است.
مهریهای متعارف که با توجه به جایگاه و شرایط زنان مشابه تعیین میشود.
مدت انتظار شرعی که زن پس از درگذشت شوهر باید رعایت کند.
این روایت مؤید آن است که ازدواج، حتی اگر پیش از درگذشت شوهر مهریهای برای آن تعیین نشده باشد، میتواند صحیح باشد. ابنمسعود حکم کرد که زن در این حالت، افزون بر سهمالارث خود، مهریهای متعارف دریافت کند و عدّهٔ چهار ماه و ده روز را رعایت کند. شاهدان تأیید کردند که این حکم با داوری پیامبر ﷺ در موردی مشابه مطابقت داشت. فقیهان از این روایت برای اثبات این حقوق استفاده میکنند؛ جزئیات محاسبهٔ مهریهٔ متعارف و چگونگی اجرای آن در پروندههای مشخص ارث، در مذاهب فقهی بیشتر بررسی شده است.
- هنگام ازدواج، مهریه را روشن و مشخص کنید تا هر دو همسر از حقوق خود آگاه باشند.
- در مسائل پیچیدهٔ حقوق خانواده از عالمی آگاه راهنمایی بگیرید و صادقانه مشخص کنید چه چیز قطعی و چه چیز نامعلوم است.
- از حقوق مالی بیوه، از جمله مهریه و سهمالارث او، حمایت کنید.
این روایت صحیح نیز به ازدواجی میپردازد که در آن مهریه تعیین نشده بود و به قرار دادن حکم مربوط به حقوق زن در بافت درست کمک میکند.
Sunan an-Nasa'i · #3357 (Daif)متن، روایتی مشابه از ابنمسعود نقل میکند. ارزیابی ضعیفتر باعث نمیشود این روایت مبنای اصلی قرار گیرد؛ بااینحال، روایت صحیح نسائی/۳۳۵۶ همتایی نیرومند برای آن است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.