کتاب نکاح · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 3380

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب نکاح
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

از النسائي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَآن را به النسائي روایت کرد
  2. 2إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ
  3. 3عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ
  4. 4أَنَسٍ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَزَا خَيْبَرَ فَصَلَّيْنَا عِنْدَهَا الْغَدَاةَ بِغَلَسٍ فَرَكِبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَرَكِبَ أَبُو طَلْحَةَ وَأَنَا رَدِيفُ أَبِي طَلْحَةَ فَأَخَذَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي زُقَاقِ خَيْبَرَ وَإِنَّ رُكْبَتِي لَتَمَسُّ فَخِذَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِنِّي لأَرَى بَيَاضَ فَخِذِ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا دَخَلَ الْقَرْيَةَ قَالَ ‏"‏ اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَهَا ثَلاَثَ مَرَّاتٍ قَالَ وَخَرَجَ الْقَوْمُ إِلَى أَعْمَالِهِمْ - قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ - فَقَالُوا مُحَمَّدٌ - قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ وَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا وَالْخَمِيسُ - وَأَصَبْنَاهَا عَنْوَةً فَجَمَعَ السَّبْىَ فَجَاءَ دِحْيَةُ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَعْطِنِي جَارِيَةً مِنَ السَّبْىِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَخُذْ جَارِيَةً ‏"‏ ‏.‏ فَأَخَذَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ فَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَعْطَيْتَ دِحْيَةَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ سَيِّدَةَ قُرَيْظَةَ وَالنَّضِيرِ مَا تَصْلُحُ إِلاَّ لَكَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ادْعُوهُ بِهَا ‏"‏ ‏.‏ فَجَاءَ بِهَا فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيْهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ خُذْ جَارِيَةً مِنَ السَّبْىِ غَيْرَهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَإِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا ‏.‏ فَقَالَ لَهُ ثَابِتٌ يَا أَبَا حَمْزَةَ مَا أَصْدَقَهَا قَالَ نَفْسَهَا أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا - قَالَ - حَتَّى إِذَا كَانَ بِالطَّرِيقِ جَهَّزَتْهَا لَهُ أُمُّ سُلَيْمٍ فَأَهْدَتْهَا إِلَيْهِ مِنَ اللَّيْلِ فَأَصْبَحَ عَرُوسًا قَالَ ‏"‏ مَنْ كَانَ عِنْدَهُ شَىْءٌ فَلْيَجِئْ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَبَسَطَ نِطَعًا فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالأَقِطِ وَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالتَّمْرِ وَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالسَّمْنِ فَحَاسُوا حَيْسَةً فَكَانَتْ وَلِيمَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

ترجمه

زیاد بن ایوب به ما خبر داد و گفت: اسماعیل بن عُلیّه برای ما حدیث کرد و گفت: عبدالعزیز بن صُهیب برای ما حدیث کرد، از اَنَس که رسول خدا ﷺ به خیبر لشکرکشی کردند و ما در آنجا نماز صبح را در تاریکی خواندیم. سپس پیامبر ﷺ سوار شدند و ابوطَلحه نیز سوار شد و من پشت سر ابوطَلحه نشستم. پیامبر خدا ﷺ با سرعت از کوچه‌های خیبر عبور کردند، چنان‌که زانوی من به ران رسول خدا ﷺ می‌خورد و من سفیدی ران پیامبر خدا ﷺ را می‌دیدم. هنگامی که وارد آبادی شدند، فرمودند:

«اللهُ أَکْبَر، خَیْبَر خَراب شد! همانا چون در حیاط قومی فرود آییم، صبحِ بیم‌دادگان بسیار بد خواهد بود.» این سخن را سه بار تکرار کردند. راوی گفت: سپس مردم برای کارهایشان بیرون آمدند. عبدالعزیز گفت: آنان گفتند: «محمد آمده است!» عبدالعزیز گفت: برخی از یارانمان گفتند: «همراه با سپاهش.» ما خیبر را به زور گشودیم و اسیران را گرد آوردیم. دِحیه آمد و عرض کرد: «ای پیامبر خدا، کنیزی از میان اسیران به من ببخش.» ایشان فرمودند: «برو و کنیزی بردار.» او صفیه دختر حُیَیّ را برگزید. سپس مردی نزد پیامبر ﷺ آمد و گفت: «ای پیامبر خدا، شما صفیه دختر حیی، بانوی بزرگ قریظه و نضیر را به دحیه بخشیدید، حال آنکه او شایسته کسی جز شما نیست.» ایشان فرمودند: «او را همراه با آن زن فرا خوانید.» پس او را آوردند و چون پیامبر ﷺ به او نگریستند، فرمودند: «غیر از او کنیز دیگری از اسیران بردار.» راوی گفت: همانا پیامبر خدا ﷺ او را آزاد کردند و به همسری خود درآوردند. ثابت از او پرسید: «ای ابوحَمْزه، مهریه‌اش چه بود؟» پاسخ داد: خودش؛ او را آزاد کرد و به ازدواج خود درآورد. گفت: در بین راه، اُمِّ سُلَیم او را آراست و شبانه نزد ایشان فرستاد و بامدادان داماد شدند. ایشان فرمودند: «هر کس چیزی دارد، بیاورد.» راوی گفت: سفره‌ای چرمین پهن شد؛ مردی ماست خشک آورد، مردی خرما آورد و مردی روغن حیوانی آورد. همه را آمیختند و «حَیس» درست کردند و آن ولیمهٔ رسول خدا ﷺ بود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ با صفیه ازدواج کرد و ولیمه‌ای ساده برگزار نمود.

توضیح واژه‌های دشوار
مَهر

مالی که در ازدواج به عروس تعلق می‌گیرد.

ولیمه

غذا یا جشنی که برای اعلام ازدواج برگزار می‌شود.

حَیس

غذایی از خرما، لبنیات خشک و چربی، مانند کره یا روغن حیوانی تصفیه‌شده.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که برگزاری ولیمه برای ازدواج مستحب و مقرر است و لازم نیست مفصل باشد؛ آنچه در دسترس است کفایت می‌کند. روایت همچنین بیان می‌کند که پیامبر ﷺ صفیه را آزاد کرد و با او ازدواج نمود و آزادی او مَهرش قرار گرفت. فقیهان بر این اساس بحث می‌کنند که مَهر می‌تواند ارزشمند باشد، بی‌آنکه حداقل مبلغ ثابتی داشته باشد؛ جزئیات احکام میان مذاهب فقهی متفاوت است.

درس‌هایی برای امروز
  1. جشن ازدواج را متناسب با توان مالی خود برگزار کنید؛ یک غذای ساده هم می‌تواند ولیمه باشد.
  2. دربارهٔ مَهر به‌روشنی توافق کنید و اطمینان یابید که حقوق عروس رعایت می‌شود.
  3. سخاوت و سپاسگزاری را در مرکز توجه قرار دهید، نه هزینه‌ها یا جلوهٔ ظاهری جشن را.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.