Sunan an-Nasa'i، حدیث 3453
روایتشده توسط Aishah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Aishah
روایت
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ دِينَارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا اشْتَرَتْ بَرِيرَةَ مِنْ أُنَاسٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَاشْتَرَطُوا الْوَلاَءَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْوَلاَءُ لِمَنْ وَلِيَ النِّعْمَةَ " . وَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ زَوْجُهَا عَبْدًا وَأَهْدَتْ لِعَائِشَةَ لَحْمًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ وَضَعْتُمْ لَنَا مِنْ هَذَا اللَّحْمِ " . قَالَتْ عَائِشَةُ تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ . فَقَالَ " هُوَ عَلَيْهَا صَدَقَةٌ وَهُوَ لَنَا هَدِيَّةٌ " .
قاسم بن زکریا بن دینار به ما خبر داد و گفت: حسین برای ما حدیث کرد، از زائده، از سِماک، از عبدالرحمن بن قاسم، از پدرش، از عایشه که او بریره را از گروهی از انصار خرید، و آنان شرط کردند که
«ولاء» (حق سرپرستی پس از آزادی) متعلق به خودشان باشد. سپس رسول خدا ﷺ فرمودند: «ولاء از آنِ کسی است که نعمت (آزادی) را اعطا کرده است.» و رسول خدا ﷺ به بریره اختیار دادند (که همسرش را نگه دارد یا جدا شود)، در حالی که شوهرش برده بود. سپس بریره مقداری گوشت به عایشه هدیه داد. رسول خدا ﷺ فرمودند: «ای کاش از این گوشت برای ما نیز میگذاشتید.» عایشه گفت: «این گوشت به عنوان صدقه به بریره داده شده بود.» ایشان فرمودند: «آن برای او صدقه است و برای ما هدیه محسوب میشود.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ولاء با آزاد کردن برده تعیین میشود و صدقهای که دریافت شده، برای پیامبر ﷺ هدیه به شمار میآید.
پیوند حقوقیای که با آزاد کردن کسی ایجاد میشود و از جمله در ارث آثار دارد.
کمک مالی داوطلبانهای که به فردی در تنگنای مالی داده میشود.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که حق ولاء از آنِ کسی است که واقعاً فرد برده را آزاد میکند؛ شرط فروش که این حق را برای فروشندگان قرار دهد، پذیرفته نیست. روایت همچنین نشان میدهد که پس از آزاد شدن بریره، چون شوهرش هنوز برده بود، به او اختیار داده شد که زندگی زناشویی را ادامه دهد یا آن را پایان بخشد. افزون بر این، وضعیت دریافتکننده تفاوت ایجاد میکند: گوشت برای بریره صدقه بود، اما وقتی آن را به عایشه بخشید، پیامبر ﷺ میتوانست از آن بخورد. مذاهب فقهی شرایط دقیق حقوقی این احکام را در آثار فقهی خود بررسی میکنند.
- در توافقهای مربوط به حقوق و مسئولیتها، قواعد اسلامی را بهروشنی مشخص کنید.
- کسی که صدقهای دریافت میکند، میتواند بعداً آن را بهعنوان هدیه به دیگری بدهد؛ وضعیت دریافتکننده و بخشنده هر یک جداگانه در نظر گرفته میشود.
- هنگامی که تغییر شرایط بر زندگی زناشویی افراد اثر میگذارد، با آنان با ملاحظه رفتار کنید.
این روایت صحیح به قرارداد آزادی بریره میپردازد و زمینهٔ آزادی او و پیامدهای آن برای ازدواجش را روشنتر میکند.
Sunan an-Nasa'i · #3454 (Sahih)این روایت صحیح نیز به حق ولاء در آزادی بریره میپردازد.
Sahih al-Bukhari · #456 (Sahih)این روایت صحیح دربارهٔ بریره و وضعیت او پس از آزادی است و اطلاعات بیشتری دربارهٔ مسئلهٔ ازدواج فراهم میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.