کتاب طلاق · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 3454

روایت‌شده توسط Aishah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب طلاق
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aishah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ الْكَرْمَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - قَالَ وَكَانَ وَصِيَّ أَبِيهِ قَالَ وَفَرِقْتُ أَنْ أَقُولَ، سَمِعْتُهُ مِنْ، أَبِيكَ - قَالَتْ عَائِشَةُ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ بَرِيرَةَ وَأَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِيَهَا وَاشْتُرِطَ الْوَلاَءُ لأَهْلِهَا فَقَالَ ‏"‏ اشْتَرِيهَا فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَخُيِّرَتْ وَكَانَ زَوْجُهَا عَبْدًا ثُمَّ قَالَ بَعْدَ ذَلِكَ مَا أَدْرِي وَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِلَحْمٍ ‏.‏ فَقَالُوا هَذَا مِمَّا تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَلَنَا هَدِيَّةٌ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

محمد بن اسماعیل بن ابراهیم به ما خبر داد و گفت: یحیی بن ابی‌بکر کرمانی برای ما حدیث کرد و گفت: شعبه از عبدالرحمن بن قاسم، از پدرش و از عایشه برای ما روایت کرده است. راوی گفت:

«و او (عبدالرحمن) وصی پدرش بود.» راوی همچنین گفت: «از پرسیدن این سوال از او حیا کردم که: آیا این را از پدرت شنیده‌ای؟» عایشه گفت: «از رسول خدا ﷺ درباره بریره پرسیدم، زیرا می‌خواستم او را بخرم، اما شرط شده بود که حق ولایت متعلق به اربابانش باشد. پس ایشان فرمودند: «او را بخر، زیرا ولایت از آنِ کسی است که آزاد می‌کند.» و به بریره اختیار داده شد (که ازدواجش را ادامه دهد یا فسخ کند)، زیرا شوهرش غلام بود.» سپس راوی بعد از آن گفت: «نمی‌دانم.» آنگاه برای رسول خدا ﷺ گوشتی آوردند. مردم گفتند: «این از همان گوشتی است که به بریره صدقه داده شده بود.» ایشان فرمودند: «آن برای او صدقه است و برای ما هدیه.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هرکس برده‌ای را آزاد کند، حق ولاء به او تعلق می‌گیرد؛ و صدقه می‌تواند به صورت هدیه پذیرفته شود.

توضیح واژه‌های دشوار
ولاء

پیوند حقوقیِ سرپرستی که با آزاد کردن برده پدید می‌آید.

صدقه

مال یا چیزی که به کسی بخشیده می‌شود.

اختیار

حق بریره برای تصمیم‌گیری دربارهٔ ادامهٔ ازدواجش پس از آزاد شدن.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که شرطی در قرارداد خرید که حق ولاء را به مالک پیشین واگذار کند، معتبر نیست؛ زیرا این حق متعلق به کسی است که برده را آزاد می‌کند. مذاهب فقهی این اصل را می‌پذیرند که ولاء از آنِ آزادکننده است. روایت همچنین می‌گوید پس از آزادی بریره، چون شوهرش هنوز برده بود، اختیار تصمیم‌گیری دربارهٔ ازدواجش به او داده شد. گوشتی که به عنوان صدقه به بریره داده شده بود، برای پیامبر ﷺ قابل قبول بود اگر به ایشان هدیه می‌شد؛ بنابراین، حکم شرعی غذا به مقصد و دریافت‌کنندهٔ آن بستگی دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. شرایط خرید یا قرارداد را روشن بیان کنید و شرطی را نپذیرید که حقی قانونی را به شخص دیگری واگذار می‌کند.
  2. به انتخاب کسی که وضعیت حقوقی‌اش تغییر می‌کند احترام بگذارید، به‌ویژه اگر این تغییر بر ازدواج او اثر بگذارد.
  3. هنگام پذیرفتن غذا یا کمک، به منشأ آن و این‌که برای دریافت‌کننده صدقه است یا هدیه، توجه کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.