کتاب وصایا · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 3626

روایت‌شده توسط Sa'd ibn Abi Waqqas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب وصایا
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sa'd ibn Abi Waqqas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ مَرِضْتُ مَرَضًا أَشْفَيْتُ مِنْهُ فَأَتَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَالاً كَثِيرًا وَلَيْسَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَتِي أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَالشَّطْرَ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَالثُّلُثَ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثَ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ إِنَّكَ أَنْ تَتْرُكَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ لَهُمْ مِنْ أَنْ تَتْرُكَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ ‏"‏‏.‏

ترجمه

عمرو بن عثمان بن سعید به من خبر داد و گفت: سفیان از زهری، از عامر بن سعد، از پدرش برایمان حدیث کرد که گفت: به بیماری سختی مبتلا شدم که گمان می‌کردم کارم به مرگ می‌کشد. در این حال رسول الله ﷺ برای عیادت من تشریف آوردند. عرض کردم:

«یا رسول‌الله! من مال فراوانی دارم و جز دخترم وارثی ندارم. آیا دو سوم مالم را صدقه دهم؟» فرمودند: «خیر.» گفتم: «نصف آن را؟» فرمودند: «خیر.» گفتم: «یک سوم آن را؟» فرمودند: «یک سوم، و یک سوم هم بسیار است. اینکه وارثانت را بی‌نیاز (ثروتمند) رها کنی برایشان بهتر از آن است که آنان را فقیر رها سازی تا دست نیاز به سوی مردم دراز کنند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

وصیتِ تبرعی نباید از یک‌سوم دارایی بیشتر باشد.

پیشینه و سبب بیان

سعد بن ابی‌وقاص سخت بیمار شد و از پیامبر ﷺ پرسید چه مقدار از دارایی‌اش را می‌تواند برای صدقه وصیت کند. او گفت که دخترش تنها وارث اوست.

توضیح واژه‌های دشوار
صدقه

بخشش داوطلبانه‌ای که برای جلب خشنودی الله انجام می‌شود.

یک‌سوم

یک‌سوم دارایی؛ در اینجا حداکثری که سعد می‌توانست به‌عنوان وصیت تعیین کند.

وارثان

خویشاوندان یا افراد دیگری که بر اساس احکام ارث اسلامی، از ترکه سهم دارند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که وصیت برای امور خیریه نباید بیش از یک‌سوم ترکه باشد؛ اگر وصیت بیشتر به وارثان زیان برساند، کمتر از یک‌سوم بهتر است. مذاهب فقهی اهل‌سنت این حد را می‌پذیرند و مقرر می‌کنند که وصیت به نفع یکی از وارثان، بدون رضایت دیگر وارثان نافذ نیست. این روایت همچنین تأکید می‌کند که تأمین هزینهٔ زندگی بازماندگان عملی شایسته و پرفضیلت است.

درس‌هایی برای امروز
  1. وصیتی تنظیم کنید که از امور خیریه حمایت کند، بی‌آنکه به حقوق قانونی وارثان آسیب بزند.
  2. برنامه‌های مربوط به تقسیم دارایی پس از مرگ را به‌موقع با کارشناسان ارث اسلامی در میان بگذارید.
  3. فراهم‌کردن سنجیدهٔ امکانات کافی برای خانواده پس از خود را نیز نوعی مسئولیت‌پذیری و نیکوکاری بدانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.