مقدمه · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 3889

روایت‌شده توسط Rafi ibn Khadij. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Rafi ibn Khadij

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الْخَطْمِيِّ، - وَاسْمُهُ عُمَيْرُ بْنُ يَزِيدَ - قَالَ أَرْسَلَنِي عَمِّي وَغُلاَمًا لَهُ إِلَى سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَسْأَلُهُ عَنِ الْمُزَارَعَةِ فَقَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ لاَ يَرَى بِهَا بَأْسًا حَتَّى بَلَغَهُ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ حَدِيثٌ فَلَقِيَهُ فَقَالَ رَافِعٌ أَتَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَنِي حَارِثَةَ فَرَأَى زَرْعًا فَقَالَ ‏‏"‏‏ مَا أَحْسَنَ زَرْعَ ظُهَيْرٍ ‏‏"‏‏‏.‏‏ فَقَالُوا لَيْسَ لِظُهَيْرٍ‏.‏‏ فَقَالَ ‏‏"‏‏ أَلَيْسَ أَرْضُ ظُهَيْرٍ ‏‏"‏‏‏.‏‏ قَالُوا بَلَى وَلَكِنَّهُ أَزْرَعَهَا‏.‏‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏‏"‏‏ خُذُوا زَرْعَكُمْ وَرُدُّوا إِلَيْهِ نَفَقَتَهُ ‏‏"‏‏‏.‏‏ قَالَ فَأَخَذْنَا زَرْعَنَا وَرَدَدْنَا إِلَيْهِ نَفَقَتَهُ‏.‏‏ وَرَوَاهُ طَارِقُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سَعِيدٍ وَاخْتُلِفَ عَلَيْهِ فِيهِ‏.‏‏

ترجمه

محمد بن مثَنّی به ما خبر داد و گفت: یحیی از ابوجعفر خَطْمی — که نامش عمیر بن یزید است — برایمان حدیث نقل کرد که گفت:

«عمویم مرا همراه با غلامش نزد سعید بن مُسَیِّب فرستاد تا دربارهٔ مُزارعه (مشارکت در محصول کشاورزی) از او بپرسیم. سعید گفت: ابن عمر در این کار اشکالی نمی‌دید تا اینکه حدیث رافع بن خدیج به او رسید. سپس با او دیدار کرد و رافع گفت: پیامبر ﷺ نزد بنی حارثه آمدند و زراعتی را دیدند. فرمودند: «چه نیکوست زراعت زُهیر!» گفتند: این مال زهیر نیست. فرمودند: «آیا زمین مال زهیر نیست؟» گفتند: چرا، ولی او آن را برای کشت اجاره کرده است. آنگاه رسول الله ﷺ فرمودند: «محصول خود را بردارید و هزینه‌اش را به او بازگردانید.» راوی گفت: پس ما محصول خود را برداشتیم و هزینه‌اش را به او بازگرداندیم.» طارق بن عبدالرحمن نیز این حدیث را از سعید روایت کرده است، هرچند در آن اختلاف وجود دارد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در مزارعه، توافق‌ها باید روشن باشد و حقوق افراد به‌طور منصفانه جبران شود.

توضیح واژه‌های دشوار
مزارعه

قراردادی که در آن مالک، زمین را برای کشت در اختیار دیگری می‌گذارد و محصول طبق توافق تقسیم می‌شود.

هزینه‌ها

مخارجی که کشت‌کار برای کاشت و رسیدگی به محصول پرداخته است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که توافق دربارهٔ زمین کشاورزی و محصول باید روشن باشد و حقوق کسی را نباید بی‌دلیل موجه پایمال کرد. روایت بیان می‌کند که محصول پس گرفته شد و هزینه‌های انجام‌شده جبران گردید؛ این به معنای ممنوعیت کلی هر نوع مزارعه نیست. فقیهان دربارهٔ شرایط دقیق مزارعه اختلاف نظر داشته‌اند و در این بحث، ماهیت قرارداد و پرهیز از ابهام اهمیت محوری دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در قرارداد کشاورزی یا مشارکت، از پیش روشن کنید چه کسی کدام هزینه‌ها را می‌پردازد و محصول چگونه تقسیم می‌شود.
  2. به توافق‌های انجام‌شده پایبند باشید و اگر حقی بر اثر قراردادی مبهم آسیب دید، آن را جبران کنید.
  3. پیش از پذیرش یا آغاز قراردادهای پیچیده، از متخصص مشورت بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.