Sunan an-Nasa'i، حدیث 3889
روایتشده توسط Rafi ibn Khadij. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Rafi ibn Khadij
روایت
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الْخَطْمِيِّ، - وَاسْمُهُ عُمَيْرُ بْنُ يَزِيدَ - قَالَ أَرْسَلَنِي عَمِّي وَغُلاَمًا لَهُ إِلَى سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَسْأَلُهُ عَنِ الْمُزَارَعَةِ فَقَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ لاَ يَرَى بِهَا بَأْسًا حَتَّى بَلَغَهُ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ حَدِيثٌ فَلَقِيَهُ فَقَالَ رَافِعٌ أَتَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَنِي حَارِثَةَ فَرَأَى زَرْعًا فَقَالَ " مَا أَحْسَنَ زَرْعَ ظُهَيْرٍ ". فَقَالُوا لَيْسَ لِظُهَيْرٍ. فَقَالَ " أَلَيْسَ أَرْضُ ظُهَيْرٍ ". قَالُوا بَلَى وَلَكِنَّهُ أَزْرَعَهَا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خُذُوا زَرْعَكُمْ وَرُدُّوا إِلَيْهِ نَفَقَتَهُ ". قَالَ فَأَخَذْنَا زَرْعَنَا وَرَدَدْنَا إِلَيْهِ نَفَقَتَهُ. وَرَوَاهُ طَارِقُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سَعِيدٍ وَاخْتُلِفَ عَلَيْهِ فِيهِ.
محمد بن مثَنّی به ما خبر داد و گفت: یحیی از ابوجعفر خَطْمی — که نامش عمیر بن یزید است — برایمان حدیث نقل کرد که گفت:
«عمویم مرا همراه با غلامش نزد سعید بن مُسَیِّب فرستاد تا دربارهٔ مُزارعه (مشارکت در محصول کشاورزی) از او بپرسیم. سعید گفت: ابن عمر در این کار اشکالی نمیدید تا اینکه حدیث رافع بن خدیج به او رسید. سپس با او دیدار کرد و رافع گفت: پیامبر ﷺ نزد بنی حارثه آمدند و زراعتی را دیدند. فرمودند: «چه نیکوست زراعت زُهیر!» گفتند: این مال زهیر نیست. فرمودند: «آیا زمین مال زهیر نیست؟» گفتند: چرا، ولی او آن را برای کشت اجاره کرده است. آنگاه رسول الله ﷺ فرمودند: «محصول خود را بردارید و هزینهاش را به او بازگردانید.» راوی گفت: پس ما محصول خود را برداشتیم و هزینهاش را به او بازگرداندیم.» طارق بن عبدالرحمن نیز این حدیث را از سعید روایت کرده است، هرچند در آن اختلاف وجود دارد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
در مزارعه، توافقها باید روشن باشد و حقوق افراد بهطور منصفانه جبران شود.
قراردادی که در آن مالک، زمین را برای کشت در اختیار دیگری میگذارد و محصول طبق توافق تقسیم میشود.
مخارجی که کشتکار برای کاشت و رسیدگی به محصول پرداخته است.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که توافق دربارهٔ زمین کشاورزی و محصول باید روشن باشد و حقوق کسی را نباید بیدلیل موجه پایمال کرد. روایت بیان میکند که محصول پس گرفته شد و هزینههای انجامشده جبران گردید؛ این به معنای ممنوعیت کلی هر نوع مزارعه نیست. فقیهان دربارهٔ شرایط دقیق مزارعه اختلاف نظر داشتهاند و در این بحث، ماهیت قرارداد و پرهیز از ابهام اهمیت محوری دارد.
- در قرارداد کشاورزی یا مشارکت، از پیش روشن کنید چه کسی کدام هزینهها را میپردازد و محصول چگونه تقسیم میشود.
- به توافقهای انجامشده پایبند باشید و اگر حقی بر اثر قراردادی مبهم آسیب دید، آن را جبران کنید.
- پیش از پذیرش یا آغاز قراردادهای پیچیده، از متخصص مشورت بگیرید.
این روایت معتبر نیز به مسئلهٔ مزارعه میپردازد و به قرار دادن موضوع در چارچوبی گستردهتر کمک میکند.
Sunan an-Nasa'i · #3888 (Sahih Isnaad)این روایت نیز از رافع بن خدیج یاد میکند و بحث اجارهٔ زمین کشاورزی را تکمیل میکند.
Sunan an-Nasa'i · #3890 (Sahih)این روایت معتبر از رافع بن خدیج نیز دربارهٔ احکام اجاره دادن زمین کشاورزی است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.