Sunan an-Nasa'i، حدیث 3935
متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
روایت
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، قَالَ لَمْ أَعْلَمْ شُرَيْحًا كَانَ يَقْضِي فِي الْمُضَارِبِ إِلاَّ بِقَضَاءَيْنِ كَانَ رُبَّمَا قَالَ لِلْمُضَارِبِ بَيِّنَتَكَ عَلَى مُصِيبَةٍ تُعْذَرُ بِهَا. وَرُبَّمَا قَالَ لِصَاحِبِ الْمَالِ بَيِّنَتَكَ أَنَّ أَمِينَكَ خَائِنٌ وَإِلاَّ فَيَمِينُهُ بِاللَّهِ مَا خَانَكَ.
عمرو بن زُراره به ما خبر داد و گفت: اسماعیل برای ما حدیث کرد، از ایوب، از محمد که گفت: نمیدانم شُریح هرگز در اختلافات مُضاربه حکمی صادر کرده باشد مگر به دو شیوه. گاهی به مُضارِب (شریک کاری) میگفت:
«دلیل بیاور که بلایی بر تو نازل شده است تا بدین وسیله معذور شناخته شوی.» و گاهی به صاحب مال میگفت: «دلیل بیاور که امین تو خیانت کرده است، وگرنه سوگند او به الله که به تو خیانت نکرده است، کافی خواهد بود.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
در اختلاف دربارهٔ مضاربه، دلیل و مدرک به ادعای مورد اختلاف بستگی دارد.
قراردادی که در آن یک طرف سرمایه را فراهم میکند و طرف دیگر کار و تجارت را بر عهده میگیرد؛ سود طبق توافق تقسیم میشود.
شریکِ عامل که سرمایهٔ دیگری را اداره میکند و با آن تجارت میکند.
گواهیِ رسمی به نام خدا که در اختلاف، در صورت نبودِ دلایل متقابلِ لازم، میتواند دلیل به شمار آید.
این روایت دو قاعدهٔ اثباتی را بیان میکند که شُرَیح در اختلافهای مربوط به مضاربه به کار میبست. اگر مضارب برای توضیح زیان به رخدادی زیانبار استناد میکرد، باید وقوع آن را ثابت میکرد. اگر صاحب سرمایه ادعا میکرد که مدیر در امانتداری خیانت کرده است، اثبات آن بر عهدهٔ او بود؛ و در نبودِ دلیل، مدیر میتوانست با سوگند بر انکار خود تأکید کند. این امر بازتابدهندهٔ اصلی است که دلیل بر عهدهٔ مدعی است و از منکر میتوان سوگند خواست. اجرای دقیق این قاعده به شرایط و احکام مذهب فقهی بستگی دارد.
- در سرمایهگذاری، از پیش و بهصورت کتبی مشخص کنید که زیان، خسارت و سوءمدیریت چگونه احراز میشوند.
- قراردادها، رسیدهای پرداخت و سوابق تجاری را نگه دارید تا بتوان ادعاها را با واقعیتها پشتیبانی کرد.
- با مدیر بهعنوان امین رفتار کنید، اما در صورت اختلاف، دربارهٔ روشی منصفانه و قابلبررسی برای اثبات ادعاها توافق کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.