Sunan an-Nasa'i، حدیث 4
روایتشده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Musa al-Ash'ari
روایت
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ - قَالَ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ أَقْبَلْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَعِي رَجُلاَنِ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ أَحَدُهُمَا عَنْ يَمِينِي وَالآخَرُ عَنْ يَسَارِي وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَاكُ فَكِلاَهُمَا سَأَلَ الْعَمَلَ قُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ نَبِيًّا مَا أَطْلَعَانِي عَلَى مَا فِي أَنْفُسِهِمَا وَمَا شَعَرْتُ أَنَّهُمَا يَطْلُبَانِ الْعَمَلَ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى سِوَاكِهِ تَحْتَ شَفَتِهِ قَلَصَتْ فَقَالَ " إِنَّا لاَ - أَوْ لَنْ - نَسْتَعِينَ عَلَى الْعَمَلِ مَنْ أَرَادَهُ وَلَكِنِ اذْهَبْ أَنْتَ " . فَبَعَثَهُ عَلَى الْيَمَنِ ثُمَّ أَرْدَفَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رضى الله عنهما .
عمرو بن علی به ما خبر داد، یحیی — که ابن سعید است — برای ما حدیث کرد و گفت: قرة بن خالد برای ما حدیث کرد و گفت: حمید بن هلال برای ما حدیث کرد و گفت: ابوبرده برایم حدیث کرد، از ابوموسی که گفت: نزد پیامبر ﷺ آمدم در حالی که ایشان مشغول مسواک بودند و همراه من دو مرد از قبیله اشعری بودند؛ یکی در سمت راستم و دیگری در سمت چپم. هر دو درخواست منصب حکومتی داشتند. گفتم:
«سوگند به آن ذاتی که تو را به حق پیامبر فرستاده است، آنها آنچه در دل داشتند به من نگفتند و من متوجه نشدم که آنان جویای کار و منصب هستند.» گویی مسواک ایشان را زیر لبشان میدیدم که سپس لغزید. آنگاه فرمودند: «ما کسی را که طالب کار و منصب باشد بر کاری نمیگماریم — یا: هرگز نخواهیم گماشت. بلکه تو برو.» سپس او (ابوموسی) را به یمن فرستادند و پس از او معاذ بن جبل رضی الله عنهما را به دنبالش روانه کردند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
منصب رهبری جایزهای برای جاهطلبی نیست، بلکه مسئولیتی امانتگونه است.
شاخه یا چوب کوچکی که با آن دندانها و دهان را تمیز میکنند.
سمت اداری یا عمومی که مستلزم بر عهده گرفتن مسئولیت است.
قبیلهای که آن دو مردِ همراه ابوموسی به آن تعلق داشتند.
دانشمندان از این روایت چنین برداشت میکنند که رهبری مسئولیتی امانتگونه است و نباید سمتی باشد که کسی از روی جاهطلبی شخصی در پی آن برآید. پیامبر ﷺ آن دو مرد را بهدلیل درخواست انتصاب نپذیرفت، اما مسئولیتی را به ابوموسی سپرد. دانشمندان کلاسیک تأکید میکنند که این امر ممنوعیتی مطلق برای درخواست یک سمت نیست: کسی که شایستگی دارد و منفعت روشنی را تأمین میکند، میتواند صلاحیت خود را اعلام کند. چهار مذهب فقهی اهلسنت هنگام چنین انتصابهایی شایستگی، امانتداری و مصلحت عمومی را در نظر میگیرند.
- برای کسب اعتبار، درخواست منصب رهبری نکنید؛ نخست نیت و شایستگی خود را بررسی کنید.
- اگر مسئولیتی بر عهده دارید، افراد را بر پایهٔ امانتداری و شایستگی انتخاب کنید، نه صرفاً بهدلیل اصرارشان برای انتصاب.
- هرگاه به مصلحت عمومی باشد، تجربه و شایستگی مرتبط خود را صادقانه بیان کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.