کتاب تقسیم فیء · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4133

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تقسیم فیء
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

از النسائي تا يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ

Sahih (معتبر)
  1. 1هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَمَّالُآن را به النسائي روایت کرد
  2. 2عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ
  3. 3يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ
  4. 4الزُّهْرِيِّ
  5. 5يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَمَّالُ، قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ، أَنَّ نَجْدَةَ الْحَرُورِيَّ، حِينَ خَرَجَ فِي فِتْنَةِ ابْنِ الزُّبَيْرِ أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ عَنْ سَهْمِ ذِي الْقُرْبَى لِمَنْ تُرَاهُ قَالَ هُوَ لَنَا لِقُرْبَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَسَمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَهُمْ وَقَدْ كَانَ عُمَرُ عَرَضَ عَلَيْنَا شَيْئًا رَأَيْنَاهُ دُونَ حَقِّنَا فَأَبَيْنَا أَنْ نَقْبَلَهُ وَكَانَ الَّذِي عَرَضَ عَلَيْهِمْ أَنْ يُعِينَ نَاكِحَهُمْ وَيَقْضِيَ عَنْ غَارِمِهِمْ وَيُعْطِيَ فَقِيرَهُمْ وَأَبَى أَنْ يَزِيدَهُمْ عَلَى ذَلِكَ ‏.‏

ترجمه

هارون بن عبدالله حَمّال به ما خبر داد و گفت: عثمان بن عمر برای ما حدیث کرد از یونس بن یزید، از زهری، از یزید بن هرمز که نجدۀ حروری هنگامی که در فتنۀ ابن زبیر قیام کرد، نزد ابن عباس پیام فرستاد و درباره سهم ذوی‌القربی پرسید که به نظر تو این سهم باید به چه کسانی داده شود؟ ابن عباس پاسخ داد:

«این سهم از آنِ ماست، به سبب خویشاوندی‌مان با رسول الله ﷺ. خودِ رسول الله ﷺ آن را برای آنان تعیین کرده بود. عمر چیزی به ما پیشنهاد داد که ما آن را کمتر از حق خود دانستیم و از پذیرش آن سر باز زدیم. پیشنهاد او این بود که هزینه ازدواج مجردانشان تأمین شود، بدهی بدهکارانشان پرداخت گردد و به فقیرانشان کمک شود، اما او از دادن بیش از این مقدار امتناع ورزید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابن‌عباس توضیح می‌دهد که سهم خویشاوندان به خانوادهٔ پیامبر ﷺ تعلق داشت.

پیشینه و سبب بیان

در جریان فتنهٔ ابن‌زبیر، نَجدهٔ حروری پرسشی دربارهٔ صاحبان حقِ سهم خویشاوندان برای ابن‌عباس فرستاد.

توضیح واژه‌های دشوار
فیء

اموالی که بدون جنگ به قلمرو حکومت اسلامی درمی‌آیند.

سهم خویشاوندان

بخشی که در قرآن ذکر شده و به خویشاوندان پیامبر خدا ﷺ مربوط است.

فتنه

دوره‌ای از آشوب و اختلاف شدید در جامعه.

برداشت‌های عالمان

عالمان از پاسخ ابن‌عباس چنین برداشت کرده‌اند که خویشاوندان پیامبر ﷺ نسبت به این سهم حقی ویژه داشتند. گزارش همچنین می‌گوید عمر به آنان کمک برای ازدواج، پرداخت بدهی و رفع فقر پیشنهاد کرد، اما آنان این پیشنهاد را کمتر از حق خود دانستند و نپذیرفتند. این روایت دیدگاه آنان را دربارهٔ تقسیم این سهم نشان می‌دهد؛ اما به‌تنهایی شرحی کامل از همهٔ اختلاف‌نظرهای فقهی دربارهٔ محل مصرف فیء نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. تصمیم‌های مربوط به تقسیم را با دقت ارزیابی کنید و روشن سازید که طبق قواعد چه کسانی حق دارند.
  2. اختلاف‌نظر دربارهٔ اموال عمومی را با دانش و احترام مطرح کنید و از دامن‌زدن به تفرقه در جامعه بپرهیزید.
  3. کمک به نیازمندان را متناسب با وضعیتشان، مانند بدهی، فقر و تمایل به ازدواج، به‌طور مشخص هدایت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.