کتاب تقسیم فیء · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4135

متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تقسیم فیء
سنن النسائي

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا مَحْبُوبٌ، - يَعْنِي ابْنَ مُوسَى - قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، - وَهُوَ الْفَزَارِيُّ - عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، قَالَ كَتَبَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْوَلِيدِ كِتَابًا فِيهِ وَقَسْمُ أَبِيكَ لَكَ الْخُمُسُ كُلُّهُ وَإِنَّمَا سَهْمُ أَبِيكَ كَسَهْمِ رَجُلٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَفِيهِ حَقُّ اللَّهِ وَحَقُّ الرَّسُولِ وَذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَمَا أَكْثَرَ خُصَمَاءَ أَبِيكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَكَيْفَ يَنْجُو مَنْ كَثُرَتْ خُصَمَاؤُهُ وَإِظْهَارُكَ الْمَعَازِفَ وَالْمِزْمَارَ بِدْعَةٌ فِي الإِسْلاَمِ وَلَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَبْعَثَ إِلَيْكَ مَنْ يَجُزُّ جُمَّتَكَ جُمَّةَ السُّوءِ ‏.‏

ترجمه

عمرو بن یحیی به ما خبر داد و گفت: محبوب — یعنی ابن موسی — برای ما حدیث کرد و گفت: ابواسحاق — که فزاری است — از اوزاعی به ما اطلاع داد که گفت: عمر بن عبدالعزیز نامه‌ای به عمر بن ولید نوشت که در آن آمده بود:

«سهمی که پدرت به تو داد، تمامِ خُمس بود؛ حال آنکه سهم پدرت تنها مانند سهم یک مرد از مسلمانان است. در این مال، حقّ الله، حقّ رسول ﷺ، خویشاوندان، یتیمان، مسکینان و درراه‌ماندگان وجود دارد. پس چه بسیارند مدعیانی که در روز قیامت علیه پدرت شکایت خواهند کرد! کسی که شاکیانش این‌قدر زیاد باشند، چگونه نجات خواهد یافت؟ و آشکار ساختن سازها و نی‌های موسیقی توسط تو، بدعتی در اسلام است. همانا قصد داشتم کسی را نزد تو بفرستم تا موهای بلند و زشت تو را کوتاه کند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

لا يجوز تقسيم الأموال العامة وكأنها ملك شخصي.

توضیح واژه‌های دشوار
خُمس

یک‌پنجمِ برخی غنایم جنگی که در شریعت اسلام مصارف معینی دارد.

فَیء

اموالی که بدون وقوع نبرد، تحت حاکمیت اسلامی قرار می‌گیرند.

بدعت

نوآوری دینی‌ای که بدون پشتوانه در منابع دینی، جزئی از اسلام معرفی شود.

برداشت‌های عالمان

این نامه تأکید می‌کند که حاکم حق ندارد به صلاحدید خود از اموال عمومی به خویشاوندانش ببخشد؛ خُمس مستحقان معین و حقوق عمومی دارد. بخش مربوط به سازهای موسیقی، دیدگاه عمر بن عبدالعزیز را بازگو می‌کند؛ نباید آن را جدا از شواهد گسترده‌تر و اختلاف‌های فقهی میان عالمان، شرحی کامل از همهٔ احکام موسیقی دانست. هشدار شدید دربارهٔ روز قیامت یادآور می‌شود که حاکمان در برابر ستم و تقسیم ناحق پاسخ‌گو هستند.

درس‌هایی برای امروز
  1. با اموال یک جامعه همچون امانتی دارای حق برخورد کنید و آن را طبق قواعد روشن تقسیم کنید.
  2. هنگام تصمیم‌گیری دربارهٔ اموال عمومی، بررسی کنید چه کسانی مستحق‌اند و تقسیم را به‌گونه‌ای مستند و قابل‌نظارت ثبت کنید.
  3. در صدور احکام دینی دربارهٔ موسیقی احتیاط کنید و شواهد و اختلاف‌نظرهای فقهی معتبر را بررسی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.