کتاب تقسیم فیء · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4138

روایت‌شده توسط Ubadah ibn al-Samit. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تقسیم فیء
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ubadah ibn al-Samit

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَحْبُوبٌ، - يَعْنِي ابْنَ مُوسَى - قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، - وَهُوَ الْفَزَارِيُّ - عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَيَّاشٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ أَبِي سَلاَّمٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، قَالَ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ حُنَيْنٍ وَبَرَةً مِنْ جَنْبِ بَعِيرٍ فَقَالَ ‏ "‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ لاَ يَحِلُّ لِي مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ قَدْرَ هَذِهِ إِلاَّ الْخُمُسُ وَالْخُمُسُ مَرْدُودٌ عَلَيْكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ اسْمُ أَبِي سَلاَّمٍ مَمْطُورٌ وَهُوَ حَبَشِيٌّ وَاسْمُ أَبِي أُمَامَةَ صُدَىُّ بْنُ عَجْلاَنَ وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ ‏.‏

ترجمه

عمرو بن یحیی بن حارث به ما خبر داد و گفت: محبوب یعنی ابن موسی برای ما حدیث کرد و گفت: ابواسحاق یعنی فزاری ما را آگاه ساخت، از عبدالرحمن بن عیاش، از سلیمان بن موسی، از مخول، از ابوسلام، از ابوامامه باهلی، از عباده بن صامت که گفت: رسول خدا ﷺ در روز حنین پشمی از پهلوی شتری برداشت و فرمود:

«ای مردم! از آنچه الله به عنوان فیء به شما بخشیده است، حتی به اندازه این پشم برای من حلال نیست، مگر خُمس (یک‌پنجم)، و همان خُمس نیز به خود شما بازگردانده خواهد شد.» ابوعبدالرحمن می‌گوید: نام ابوسلام، ماطور است و او حبشی‌تبار است؛ و نام ابوامامه، صُدَیّ بن عجلان است. و الله تعالی داناتر است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ توضیح داد که نمی‌توانست غنیمت را شخصاً برای خود بردارد.

پیشینه و سبب بیان

این سخن در روز حنین بیان شد. پیامبر ﷺ مویی از شتر را بالا گرفت تا تأکید کند که حتی بخش کوچکی از غنیمت را نیز نمی‌تواند برای خود بردارد، مگر سهم یک‌پنجمِ مقرر را.

توضیح واژه‌های دشوار
فَیء

اموالی که تحت اختیار جامعهٔ مسلمانان قرار می‌گیرد؛ در این روایت، منظور غنیمت حنین است.

خُمس

یک‌پنجم غنیمت که بر اساس احکام اسلامی اختصاص داده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که رهبران نباید بخشی از غنیمت مشترک را برای منفعت شخصی نگه دارند و تقسیم آن باید طبق قواعد مشخص انجام شود. اشاره به خمس، سهمی را تأیید می‌کند که از نظر شرعی تعیین شده است، نه حقی شخصی و دلخواه برای رهبر. این بیان که خمس به جامعه بازمی‌گردد، تأکید می‌کند که درآمد آن باید در خدمت مسلمانان باشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. منابع عمومی را طبق قواعد روشن مدیریت کنید و تقسیم آن‌ها را شفاف و قابل‌بررسی سازید.
  2. بدون اجازهٔ معتبر، هیچ منفعت کوچکی از اموال مشترک برای خود برندارید.
  3. رهبران با استفادهٔ شفاف از اختیارات خود و در خدمت جامعه، درستکاری نشان می‌دهند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.