کتاب تقسیم فیء · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4143

متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تقسیم فیء
سنن النسائي

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَحْبُوبٌ، - يَعْنِي ابْنَ مُوسَى - قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، - هُوَ الْفَزَارِيُّ - عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، قَالَ سَأَلْتُ الْحَسَنَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَىْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ ‏}‏ قَالَ هَذَا مَفَاتِحُ كَلاَمِ اللَّهِ الدُّنْيَا وَالآخِرَةُ لِلَّهِ قَالَ اخْتَلَفُوا فِي هَذَيْنِ السَّهْمَيْنِ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَهْمِ الرَّسُولِ وَسَهْمِ ذِي الْقُرْبَى فَقَالَ قَائِلٌ سَهْمُ الرَّسُولِ صلى الله عليه وسلم لِلْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَقَالَ قَائِلٌ سَهْمُ ذِي الْقُرْبَى لِقَرَابَةِ الرَّسُولِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ قَائِلٌ سَهْمُ ذِي الْقُرْبَى لِقَرَابَةِ الْخَلِيفَةِ فَاجْتَمَعَ رَأْيُهُمْ عَلَى أَنْ جَعَلُوا هَذَيْنِ السَّهْمَيْنِ فِي الْخَيْلِ وَالْعُدَّةِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَكَانَا فِي ذَلِكَ خِلاَفَةَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ ‏.‏

ترجمه

عمرو بن یحیی بن حارث به ما خبر داد و گفت: محبوب — یعنی ابن موسی — برای ما حدیث کرد و گفت: ابواسحاق — یعنی فزاری — از سفیان، و او از قیس بن مسلم به ما اطلاع داد که گفت: از حسن بن محمد درباره سخن خدای عزوجل پرسیدم که فرمود: {و بدانید هر چه را غنیمت بگیرید، بی‌گمان یک‌پنجم آن برای الله است}. او پاسخ داد: این کلید کلام الله است؛ دنیا و آخرت از آنِ الله است. سپس گفت: پس از وفات رسول الله ﷺ در مورد این دو سهم اختلاف کردند: سهم رسول و سهم خویشاوندان. گروهی گفتند سهم رسول الله ﷺ برای خلیفه پس از اوست؛ گروهی گفتند سهم خویشاوندان برای بستگان رسول الله ﷺ است؛ و گروهی دیگر گفتند سهم خویشاوندان برای بستگان خلیفه است. سرانجام بر این نظر اتفاق کردند که این دو سهم را صرف اسب و تجهیزات جنگی در راه الله کنند. بدین ترتیب در دوران خلافت ابوبکر و عمر همین رویه اجرا می‌شد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوبکر و عمر دو سهم مورد اختلاف را صرف تجهیزات نظامی کردند.

توضیح واژه‌های دشوار
خُمس

یک‌پنجم غنیمت جنگی که طبق قرآن ۸:۴۱ برای گروه‌های نام‌برده اختصاص یافته است.

سهم خویشاوندان نزدیک

سهمی از خمس که به خویشاوندان پیامبر ﷺ مربوط دانسته می‌شد.

فیء

اموالی که بدون نبرد واقعی به جامعه مسلمانان می‌رسد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان درباره چگونگی مصرف سهم‌های پیامبر ﷺ و خویشاوندانش پس از وفات او بحث کرده‌اند. این روایت می‌گوید در دوران خلافت ابوبکر و عمر توافق شد که هر دو سهم برای اسب‌ها و تجهیزات نظامی در راه خدا مصرف شود. بنابراین، این روایت دلیلی بر مصرف منابع عمومی برای دفاع و مصلحت جامعه است؛ جزئیات تقسیم خمس نیز در سنت‌های فقهی بررسی شده است.

درس‌هایی برای امروز
  1. با منابع عمومی همچون امانت رفتار کنید و آن‌ها را در راه منفعت مشترکی که قابل اثبات است به کار ببرید.
  2. در اختلاف بر سر منابع عمومی، دلایل را با دقت مطرح کنید و در پی راه‌حلی عادلانه و مورد توافق باشید.
  3. هرگاه برای حفاظت از جامعه لازم باشد، تجهیزات و آمادگی مناسب فراهم کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.