Sunan an-Nasa'i، حدیث 4352
روایتشده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Jabir ibn Abdullah
روایت
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا، يَقُولُ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَمِائَةِ رَاكِبٍ أَمِيرُنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ نَرْصُدُ عِيرَ قُرَيْشٍ فَأَقَمْنَا بِالسَّاحِلِ فَأَصَابَنَا جُوعٌ شَدِيدٌ حَتَّى أَكَلْنَا الْخَبَطَ - قَالَ - فَأَلْقَى الْبَحْرُ دَابَّةً يُقَالُ لَهَا الْعَنْبَرُ فَأَكَلْنَا مِنْهُ نِصْفَ شَهْرٍ وَادَّهَنَّا مِنْ وَدَكِهِ فَثَابَتْ أَجْسَامُنَا وَأَخَذَ أَبُو عُبَيْدَةَ ضِلَعًا مِنْ أَضْلاَعِهِ فَنَظَرَ إِلَى أَطْوَلِ جَمَلٍ وَأَطْوَلِ رَجُلٍ فِي الْجَيْشِ فَمَرَّ تَحْتَهُ ثُمَّ جَاعُوا فَنَحَرَ رَجُلٌ ثَلاَثَ جَزَائِرَ ثُمَّ جَاعُوا فَنَحَرَ رَجُلٌ ثَلاَثَ جَزَائِرَ ثُمَّ جَاعُوا فَنَحَرَ رَجُلٌ ثَلاَثَ جَزَائِرَ ثُمَّ نَهَاهُ أَبُو عُبَيْدَةَ . قَالَ سُفْيَانُ قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ فَسَأَلْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " هَلْ مَعَكُمْ مِنْهُ شَىْءٌ " . قَالَ فَأَخْرَجْنَا مِنْ عَيْنَيْهِ كَذَا وَكَذَا قُلَّةً مِنْ وَدَكٍ وَنَزَلَ فِي حِجَاجِ عَيْنِهِ أَرْبَعَةُ نَفَرٍ وَكَانَ مَعَ أَبِي عُبَيْدَةَ جِرَابٌ فِيهِ تَمْرٌ فَكَانَ يُعْطِينَا الْقَبْضَةَ ثُمَّ صَارَ إِلَى التَّمْرَةِ فَلَمَّا فَقَدْنَاهَا وَجَدْنَا فَقْدَهَا .
محمد بن منصور به ما خبر داد، از سفیان، از عمرو، که گفت: شنیدم جابر میگفت: رسول خدا ﷺ ما را که سیصد سوار بودیم به فرماندهی ابوعبیده بن جراح برای کمین کاروان قریش فرستادند. در ساحل اقامت کردیم و دچار گرسنگی شدیدی شدیم تا جایی که برگ درختان (خَبَط) میخوردیم. سپس دریا جانور بزرگی را به ساحل انداخت که به آن
«عنبر» میگویند. نیمی از ماه از آن خوردیم و با چربی آن بدن خود را چرب کردیم و قوای بدنیمان بازگشت. ابوعبیده یکی از دندههای آن را برداشت و بلندترین شتر و بلندترین مرد لشکر را طلبید و هر دو از زیر آن عبور کردند. سپس دوباره گرسنه شدند و مردی سه شتر ذبح کرد، باز گرسنه شدند و مردی سه شتر ذبح کرد، باز گرسنه شدند و مردی سه شتر ذبح کرد، آنگاه ابوعبیده او را از این کار نهی کرد. سفیان گفت: ابوالزبیر از جابر نقل کرده است: از پیامبر ﷺ پرسیدیم و ایشان فرمودند: «آیا چیزی از آن با شماست؟» گفت: از چشمهایش چندین مشک چربی بیرون آوردیم و چهار نفر میتوانستند در کاسه چشم آن جای گیرند. نزد ابوعبیده کیسهای پر از خرما بود که به ما یک مشت میداد، سپس کار به یک دانه خرما رسید و وقتی آن هم تمام شد، فقدانش را بسیار احساس کردیم.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
یک نهنگ بهگلنشسته در سفری دشوار، گروهی گرسنه را سیر کرد.
پیامبر ﷺ سیصد تن از یاران را به فرماندهی ابوعبیده بن جراح برای رهگیری کاروان قریش فرستاد. آنان در ساحل دچار گرسنگی شدید شدند تا اینکه دریا جانوری بزرگ را به ساحل انداخت.
برگ درختانی که گروه هنگام کمبود غذا میخورد.
نام جانور بزرگ دریایی که به ساحل افتاد؛ در این روایت منظور نهنگ است.
چربیای که از جانور گرفته شد و بر بدن نیز مالیده شد.
عالمان از این داستان چنین برداشت میکنند که خوردن جانوران دریایی جایز است، حتی اگر جانور مرده به ساحل افتاده باشد؛ چهار مذهب فقهی اهلسنت دربارهٔ گونهها و شرایط، احکام جزئیتری را بررسی میکنند. داستان همچنین نشان میدهد که رهبر باید آذوقه را مدیریت کند: ابوعبیده کشتن مکرر شترها را متوقف کرد تا گروه را از کمبود بیشتر حفظ کند. دندهٔ بزرگ و حفرهٔ چشم، اندازهٔ استثنایی جانور را نشان میدهد.
- در شرایط اضطراری، آذوقه را با دقت نگه دارید و از هدررفت آن جلوگیری کنید تا همهٔ گروه بتوانند از آن بهره ببرند.
- رهبر باید هنگام کمبود، محدودیتهای روشنی تعیین کند و مصلحت همهٔ گروه را در نظر بگیرد.
- هنگامی که دیگران گرفتار گرسنگی یا تنگنا هستند، از امکانات موجود و مجاز برای کمک به آنان بهره ببرید.
این روایت صحیح نیز از گروهی به فرماندهی ابوعبیده و جانور دریایی بهگلنشسته سخن میگوید.
Sahih al-Bukhari · #4362 (Sahih)این روایت صحیح از جابر، همان کمبود غذا و خوردن جانور بزرگ دریایی را شرح میدهد.
Sunan an-Nasa'i · #4353 (Sahih)این روایت صحیح به لشکرکشی میپردازد و نسخهای مرتبط از داستان خوراکیِ بهدستآمده از دریا ارائه میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.