Sunan an-Nasa'i، حدیث 465
روایتشده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Hurairah
روایت
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا هَارُونُ، - هُوَ ابْنُ إِسْمَاعِيلَ الْخَزَّازُ - قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ حُرَيْثِ بْنِ قَبِيصَةَ، قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا فَجَلَسْتُ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ فَقُلْتُ إِنِّي دَعَوْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يُيَسِّرَ لِي جَلِيسًا صَالِحًا فَحَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ . قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ بِصَلاَتِهِ فَإِنْ صَلَحَتْ فَقَدْ أَفْلَحَ وَأَنْجَحَ وَإِنْ فَسَدَتْ فَقَدْ خَابَ وَخَسِرَ " . قَالَ هَمَّامٌ لاَ أَدْرِي هَذَا مِنْ كَلاَمِ قَتَادَةَ أَوْ مِنَ الرِّوَايَةِ " فَإِنِ انْتَقَصَ مِنْ فَرِيضَتِهِ شَىْءٌ قَالَ انْظُرُوا هَلْ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ فَيُكَمَّلُ بِهِ مَا نَقَصَ مِنَ الْفَرِيضَةِ ثُمَّ يَكُونُ سَائِرُ عَمَلِهِ عَلَى نَحْوِ ذَلِكَ " . خَالَفَهُ أَبُو الْعَوَّامِ .
ابو داود به ما خبر داد و گفت: هارون — که همان ابن اسماعیل خزّاز است — برای ما حدیث کرد و گفت: همّام برای ما حدیث کرد، از قتاده، او از حسن، او از حریث بن قبیشه روایت کرده است که گفت:
«به مدینه آمدم و گفتم: خدایا! همنشینی صالح را برایم آسان گردان. سپس در کنار ابوهریره رضی الله عنه نشستم و گفتم: من از خداوند عزوجل خواستهام که همنشینی صالح را برایم آسان کند، پس حدیثی را که از رسول الله ﷺ شنیدهای برایم بازگو کن تا شاید خداوند مرا از آن بهرهمند سازد.» او گفت: «شنیدم که رسول الله ﷺ فرمودند: "نخستین چیزی که از بنده حسابرسی میشود، نماز اوست؛ اگر نمازش صحیح باشد، رستگار و نجاتیافته است و اگر فاسد باشد، زیانکار و ناموفق شده است."» همّام گفت: «نمیدانم این سخنِ خودِ قتاده است یا بخشی از روایت حدیث: "اگر در فریضه نمازش کاستی وجود داشته باشد، خداوند میفرماید: بنگرید آیا بنده من نماز نافلهای دارد که بتوان با آن نقص فریضهاش را جبران کرد؟ سپس سایر اعمالش نیز به همین شیوه مورد بررسی قرار خواهد گرفت."» ابوالعوّام با این روایت مخالفت ورزیده است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
نماز نخستین چیزی است که مورد حسابرسی قرار میگیرد و نمازهای مستحبی کمبودهای آن را جبران میکنند.
ارزیابی اعمال انسان از سوی خداوند در روز قیامت.
نمازهایی که واجب نیستند و شخص با آنها عبادت بیشتری انجام میدهد.
کمبود نمازهای واجب با نمازهای مستحبی جبران میشود.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که نماز واجب جایگاهی محوری در حسابرسی دارد و باید با دقت بهجا آورده شود. اشاره به نمازهای مستحبی، انجام نمازهای افزونتر را تشویق میکند، زیرا این نمازها میتوانند کمبودهای نمازهای واجب را جبران کنند. این متن نمیگوید که نمازهای مستحبی جایگزین تکلیف واجب میشوند؛ چهار مذهب فقهی اهلسنت نمازهای واجب را تکلیفی مستقل میدانند.
- پنج نماز واجب را بهجا آور و مرتب بررسی کن که آنها را بهموقع و با توجه انجام میدهی.
- نمازهای مستحبی را بهعنوان عبادتی افزون و راهی برای جبران کمبودها در برنامه خود بگنجان.
- از خداوند همنشینان نیک بخواه و از گفتوگو با افراد درستکار برای آموختن دانش معتبر بهره ببر.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.