کتاب معاملات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4652

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب معاملات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ أَعْتَقَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عُذْرَةَ عَبْدًا لَهُ عَنْ دُبُرٍ، فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَلَكَ مَالٌ غَيْرُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ يَشْتَرِيهِ مِنِّي ‏"‏ ‏.‏ فَاشْتَرَاهُ نُعَيْمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَدَوِيُّ بِثَمَانِمِائَةِ دِرْهَمٍ فَجَاءَ بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدَفَعَهَا إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ابْدَأْ بِنَفْسِكَ فَتَصَدَّقْ عَلَيْهَا فَإِنْ فَضَلَ شَىْءٌ فَلأَهْلِكَ فَإِنْ فَضَلَ مِنْ أَهْلِكَ شَىْءٌ فَلِذِي قَرَابَتِكَ فَإِنْ فَضَلَ مِنْ ذِي قَرَابَتِكَ شَىْءٌ فَهَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ‏"‏ ‏.‏ يَقُولُ بَيْنَ يَدَيْكَ وَعَنْ يَمِينِكَ وَعَنْ شِمَالِكَ ‏.‏

ترجمه

قتیبة به ما خبر داد و گفت: لیث از ابوالزبیر، و او از جابر روایت کرد که مردی از بنی‌عُذره غلام خود را

«تدبیر» کرد (یعنی پس از مرگش آزاد شود). چون این خبر به رسول خدا ﷺ رسید، فرمودند: «آیا غیر از این غلام، مال دیگری داری؟» گفت: «خیر.» سپس رسول خدا ﷺ فرمودند: «چه کسی او را از من می‌خرد؟» نُعیم بن عبدالله عَدوی او را به هشتصد درهم خرید و پول را نزد رسول خدا ﷺ آورد. پیامبر ﷺ آن مبلغ را به آن مرد دادند و سپس فرمودند: «از خودت شروع کن و بر خودت انفاق نما. اگر چیزی باقی ماند، برای خانواده‌ات بگذار. اگر از مخارج خانواده چیزی اضافه آمد، برای خویشاوندانت صرف کن. و اگر از آنان نیز چیزی ماند، این‌گونه، این‌گونه و این‌گونه ببخش،» یعنی به پیش رو، به سمت راست و به سمت چپ اشاره فرمودند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

اختیاری از دارایی خود را پیش از تأمین نیازهای خود و خانواده‌تان نبخشید.

پیشینه و سبب بیان

مردی از قبیله بنی‌عُذره مقرر کرده بود که برده‌اش پس از مرگ او آزاد شود. چون آن برده تنها دارایی‌اش بود، پیامبر ﷺ دستور داد او را بفروشند و بهایش را به آن مرد بدهند.

توضیح واژه‌های دشوار
آزادسازی پس از مرگ

قراردادی که به موجب آن برده تنها پس از درگذشت صاحبش آزاد می‌شد.

درهم

سکه‌ای نقره که در آن زمان به‌عنوان پول به کار می‌رفت.

صدقه

بخشش اختیاری برای کمک به دیگران.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که صدقهٔ مستحبی نباید به بهای نادیده‌گرفتن نیازهای ضروری خود فرد و کسانی باشد که تأمین معاششان بر عهدهٔ اوست. ترتیب اولویت چنین است: نیازهای اساسی خود، خانواده، خویشاوندان و سپس دیگران. فقیهان همچنین دربارهٔ احکام آزادی‌ای که پس از مرگ اجرا می‌شود بحث کرده‌اند؛ جزئیات میان مذاهب فقهی متفاوت است، اما این اصل که نخست هزینه‌های واجب زندگی تأمین شود، به‌طور گسترده پذیرفته شده است.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از بخشیدن اختیاری پول، نخست هزینه‌های ضروری و نیازهای خانواده‌تان را تأمین کنید.
  2. پیش از بخشش بزرگ یا تنظیم وصیت، روشن کنید که آیا بازماندگانتان همچنان می‌توانند نیازهای اساسی خود را برآورده کنند.
  3. آنچه باقی می‌ماند را نیز به خویشاوندان و دیگر نیازمندان پیرامون خود ببخشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.