کتاب قسامه، قصاص و دیات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4715

روایت‌شده توسط Sahl ibn Abi Hathmah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسامه، قصاص و دیات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sahl ibn Abi Hathmah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، قَالَ انْطَلَقَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ إِلَى خَيْبَرَ وَهِيَ يَوْمَئِذٍ صُلْحٌ فَتَفَرَّقَا فِي حَوَائِجِهِمَا فَأَتَى مُحَيِّصَةُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ وَهُوَ يَتَشَحَّطُ فِي دَمِهِ قَتِيلاً فَدَفَنَهُ ثُمَّ قَدِمَ الْمَدِينَةَ فَانْطَلَقَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَحُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ ابْنَا مَسْعُودٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَتَكَلَّمُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَبِّرِ الْكُبْرَ ‏"‏ ‏.‏ وَهُوَ أَحْدَثُ الْقَوْمِ فَسَكَتَ فَتَكَلَّمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَتَحْلِفُونَ بِخَمْسِينَ يَمِينًا مِنْكُمْ وَتَسْتَحِقُّونَ قَاتِلَكُمْ أَوْ صَاحِبَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ وَلَمْ نَرَ فَقَالَ ‏"‏ أَتُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَأْخُذُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَعَقَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ ‏.‏

ترجمه

اسماعیل بن مسعود به ما خبر داد و گفت: بِشر بن مُفَضَّل برای ما حدیث نقل کرد و گفت: یحیی بن سعید از بُشَیر بن یَسار، و او از سَهل بن ابی‌حَثمه روایت کرده است که گفت: عبدالله بن سهل و مُحَیِّصه بن مسعود بن زید به خیبر رفتند، در حالی که آنجا در آن روز در وضعیت صلح بود. آن دو برای انجام کارهای خود از هم جدا شدند، سپس محیصه بر پیکر عبدالله بن سهل رسید در حالی که در خون خود غلتیده و کشته شده بود. او را دفن کرد و سپس به مدینه بازگشت. پس از آن، عبدالرحمن بن سهل و حُوَیِّصه و محیصه (دو فرزند مسعود) نزد رسول الله ﷺ آمدند. وقتی عبدالرحمن خواست سخن بگوید، رسول الله ﷺ به او فرمودند:

«بگذار بزرگترها اول صحبت کنند»، زیرا او جوان‌ترین فرد جمع بود. پس او ساکت شد و آن دو نفر دیگر سخن گفتند. رسول الله ﷺ فرمودند: «آیا حاضرید پنجاه قسم از جانب خود یاد کنید تا مستحق دریافت دیه یا قصاص قاتل یا همراهتان شوید؟» عرض کردند: «ای رسول خدا! چگونه قسم بخوریم در حالی که نه شاهد بوده‌ایم و نه دیده‌ایم؟» حضرت فرمودند: «پس آیا یهودیان با پنجاه قسم خود را تبرئه کنند؟» عرض کردند: «ای رسول خدا! چگونه می‌توانیم سوگند قوم کافر را بپذیریم؟» آنگاه رسول الله ﷺ دیه را از اموال خودشان پرداخت فرمودند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در یک پرونده قتلِ حل‌نشده، پیامبر ﷺ آیین سوگند را پیشنهاد کرد و خون‌بها پرداخت.

پیشینه و سبب بیان

عبدالله بن سهل را در جریان سفری به خیبر، که با پیمان صلح اداره می‌شد، کشته یافتند. خویشاوندان او ماجرا را نزد پیامبر ﷺ مطرح کردند.

توضیح واژه‌های دشوار
قَسامه

آیینی ویژه شامل سوگندهای تکرارشونده که در برخی پرونده‌های قتل مطرح می‌شود.

خون‌بها

جبران مالی‌ای که به بازماندگان کسی که به ناحق کشته شده پرداخت می‌شود.

پنجاه سوگند

سوگندهای تکرارشونده‌ای که در این پرونده برای رسیدگی به ادعای خویشاوندان پیشنهاد شد.

برداشت‌های عالمان

فقیهان با استناد به این ماجرا بررسی می‌کنند که قَسامه در پرونده‌های قتل چگونه اجرا می‌شود و سوگندهای خویشاوندان و طرف متهم چه نقشی دارند. این روایت همچنین تأکید می‌کند که اتهام‌زنی، بدون دلیل یا روند قضاییِ پذیرفته‌شده، به قصاص نمی‌انجامد. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت دربارهٔ شرایط و پیامدهای دقیق قَسامه اختلاف‌نظر دارند. افزون بر این، رفتار پیامبر ﷺ نشان‌دهندهٔ توجه به بازماندگان بود، هنگامی که پرونده با سوگندهای آنان حل‌وفصل نشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. بدون دلیل کسی را به قتل متهم نکنید و رسیدگی به پرونده‌های مهم را به مراجع قضاییِ صلاحیت‌دار بسپارید.
  2. در گفت‌وگوها به بزرگ‌ترها فرصت سخن‌گفتن بدهید و آداب مورد توافق را رعایت کنید.
  3. هنگامی که رسیدگی عادلانه به یک فاجعه به نتیجه نمی‌رسد، از بازماندگان حمایت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.