کتاب قسامه، قصاص و دیات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4727

روایت‌شده توسط Wa'il ibn Hujr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسامه، قصاص و دیات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

از النسائي تا سِمَاكٍ

Sahih (معتبر)
  1. 1إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍآن را به النسائي روایت کرد
  2. 2خَالِدٌ
  3. 3حَاتِمٌ
  4. 4سِمَاكٍ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، عَنْ سِمَاكٍ، ذَكَرَ أَنَّ عَلْقَمَةَ بْنَ وَائِلٍ، أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ كَانَ قَاعِدًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ جَاءَ رَجُلٌ يَقُودُ آخَرَ بِنِسْعَةٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَتَلَ هَذَا أَخِي ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَقَتَلْتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ لَمْ يَعْتَرِفْ أَقَمْتُ عَلَيْهِ الْبَيِّنَةَ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ قَتَلْتُهُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كَيْفَ قَتَلْتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ كُنْتُ أَنَا وَهُوَ نَحْتَطِبُ مِنْ شَجَرَةٍ فَسَبَّنِي فَأَغْضَبَنِي فَضَرَبْتُ بِالْفَأْسِ عَلَى قَرْنِهِ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ لَكَ مِنْ مَالٍ تُؤَدِّيهِ عَنْ نَفْسِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَالِي إِلاَّ فَأْسِي وَكِسَائِي ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَتُرَى قَوْمَكَ يَشْتَرُونَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَنَا أَهْوَنُ عَلَى قَوْمِي مِنْ ذَاكَ ‏.‏ فَرَمَى بِالنِّسْعَةِ إِلَى الرَّجُلِ فَقَالَ ‏"‏ دُونَكَ صَاحِبَكَ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ ‏"‏ ‏.‏ فَأَدْرَكُوا الرَّجُلَ فَقَالُوا وَيْلَكَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حُدِّثْتُ أَنَّكَ قُلْتَ ‏"‏ إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ ‏"‏ ‏.‏ وَهَلْ أَخَذْتُهُ إِلاَّ بِأَمْرِكَ فَقَالَ ‏"‏ مَا تُرِيدُ أَنْ يَبُوءَ بِإِثْمِكَ وَإِثْمِ صَاحِبِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ بَلَى ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنْ ذَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ذَلِكَ كَذَلِكَ ‏.‏

ترجمه

اسماعیل بن مسعود به ما خبر داد و گفت: خالد برای ما حدیث کرد و گفت: حاتم از سِماک نقل کرد که ذکر نمود علقمه بن وائل از پدرش به او خبر داد که وی نزد رسول خدا ﷺ نشسته بود که مردی آمد و مرد دیگری را با بندی چرمی می‌کشید. عرض کرد:

«ای رسول خدا! این مرد برادرم را کشته است.» رسول خدا ﷺ به او فرمودند: «آیا تو او را کشتی؟» آن مرد گفت: «ای رسول خدا! اگر اعتراف هم نمی‌کرد، من علیه او دلیل و بینه اقامه می‌کردم.» قاتل گفت: «بله، من او را کشتم.» پیامبر ﷺ پرسیدند: «چگونه او را کشتی؟» گفت: «من و او از درختی هیزم جمع می‌کردیم که او به من دشنام داد و مرا خشمگین ساخت، پس با تبر بر سرش زدم.» رسول خدا ﷺ به او فرمودند: «آیا مالی داری که به عنوان دیه برای نجات خود بپردازی؟» عرض کرد: «ای رسول خدا! جز تبر و ردایم مالی ندارم.» رسول خدا ﷺ به او فرمودند: «آیا گمان می‌کنی قوم تو تو را بخرند (دیه‌ات را بپردازند)؟» گفت: «من نزد قومم پست‌تر از آن هستم که چنین کنند.» سپس بند چرمی را به سوی آن مرد انداخت و فرمودند: «اینک همراهت را بگیر.» چون مرد روی برگرداند تا برود، رسول خدا ﷺ فرمودند: «اگر او را بکشد، مانند او خواهد بود.» مردم به آن مرد رسیدند و گفتند: «وای بر تو! رسول خدا ﷺ فرمودند: اگر او را بکشد، مانند او خواهد بود.» پس نزد رسول خدا ﷺ بازگشت و عرض کرد: «ای رسول خدا! به من خبر رسید که فرمودید: اگر او را بکشد، مانند او خواهد بود؛ در حالی که من او را تنها به دستور شما گرفتم.» پیامبر ﷺ فرمودند: «آیا می‌خواهی که او بار گناه تو و گناه یارت (مقتول) را به دوش کشد؟» عرض کرد: «بله (اگر چنین باشد بهتر است).» فرمودند: «پس قضیه همین است.» آن مرد گفت: «بله، امر همان‌گونه است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در قصاص، عدالت و جلوگیری از گناهان تازه اهمیت فراوانی دارد.

توضیح واژه‌های دشوار
دیه

جبران مالی‌ای که طبق احکام اسلامی می‌توان به بازماندگان فرد کشته‌شده پرداخت کرد.

قصاص

مجازاتی قانونی که در برخی موارد متناسب با آسیبی است که وارد شده یا با قتل برابر است.

کمربندِ پابند

کمربند یا ریسمانی که مردِ متهم را با آن می‌بردند.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت برداشت می‌کنند که بازماندگان در صورت قتل عمد، طبق مقررات جاری می‌توانند خواهان قصاص یا شیوه‌ای مناسب برای رسیدگی به پرونده، از جمله دریافت دیه، باشند. پیامبر ﷺ هشدار دادند که برادر مقتول با گرفتن انتقام خودسرانه، مرتکب قتلی تازه خواهد شد. این روایت مجوز خشونت شخصی نیست؛ چنین پرونده‌هایی باید از راه مراجع قضایی صلاحیت‌دار رسیدگی شوند. مذاهب فقهی شرایط و جزئیات قصاص و دیه را در چارچوب فقه خود بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در برابر ستمی بزرگ، خودسرانه انتقام نگیرید؛ به مراجع قضایی صلاحیت‌دار و کارشناسان مراجعه کنید.
  2. نگذارید خشم به خشونت بینجامد: توهین، حمله مرگبار را توجیه نمی‌کند.
  3. بخشش و راه‌حل قانونی را در نظر بگیرید، اما حقوق بازماندگان را رعایت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.