کتاب قسامه، قصاص و دیات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4729

روایت‌شده توسط Wa'il ibn Hujr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسامه، قصاص و دیات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

از النسائي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍآن را به النسائي روایت کرد
  2. 2يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ
  3. 3أَبِي عَوَانَةَ
  4. 4إِسْمَاعِيلَ بْنِ سَالِمٍ
  5. 5عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ
  6. 6أَبَاهُ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ، عَنْ أَبِي عَوَانَةَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ سَالِمٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، أَنَّ أَبَاهُ، حَدَّثَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِرَجُلٍ قَدْ قَتَلَ رَجُلاً فَدَفَعَهُ إِلَى وَلِيِّ الْمَقْتُولِ يَقْتُلُهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِجُلَسَائِهِ ‏ "‏ الْقَاتِلُ وَالْمَقْتُولُ فِي النَّارِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَاتَّبَعَهُ رَجُلٌ فَأَخْبَرَهُ فَلَمَّا أَخْبَرَهُ تَرَكَهُ ‏.‏ قَالَ فَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَجُرُّ نِسْعَتَهُ حِينَ تَرَكَهُ يَذْهَبُ ‏.‏ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِحَبِيبٍ فَقَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَشْوَعَ قَالَ وَذَكَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ الرَّجُلَ بِالْعَفْوِ ‏.‏

ترجمه

محمد بن معمر به ما خبر داد و گفت: یحیی بن حماد برای ما حدیث کرد، از ابوعوانه، از اسماعیل بن سالم، از علقمه بن وائل، که پدرش برایشان روایت کرده است که مردی را که مرد دیگری را کشته بود نزد پیامبر ﷺ آوردند. ایشان او را به ولیِ مقتول سپردند تا او را بکشد. سپس پیامبر ﷺ به کسانی که نزد ایشان نشسته بودند فرمودند:

«قاتل و مقتول هر دو در آتش‌اند.» مردی به دنبال ولیِ مقتول رفت و این سخن را به او اطلاع داد. وقتی او این مطلب را شنید، قاتل را رها کرد. راوی می‌گوید: «دیدم که هنگام رها کردن قاتل، تسمه چرمین خود را بر زمین می‌کشید و دور می‌شد.» سپس این ماجرا را برای حبیب ذکر کردم، او گفت: سعید بن اشوع برایم روایت کرد و اشاره نمود که پیامبر ﷺ آن مرد را به عفو و بخشش دستور داده بودند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

بازمانده، پس از آنکه به بخشش ترغیب شد، قاتل را آزاد کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
ولیّ مقتول

بازمانده‌ای که طبق احکام حقوقی اسلام، در موضوع قتل از حق برخوردار است.

حق قصاص

حق درخواست قصاص در قتل عمد، طبق ضوابط معتبر؛ بخشش یا دریافت غرامت نیز ممکن است مطرح باشد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که بازماندگان در قتل عمد از حقی معتبر برخوردارند، اما بخشش انتخابی پسندیده است. روایت تکمیلی نقل می‌کند که پیامبر ﷺ بازمانده را به بخشش ترغیب کرد. هشدار درباره اینکه قاتل و مقتول در آتش‌اند، با توجه به قصد و مسئولیت آن دو فهمیده می‌شود: قاتل با قصد کشتن اقدام کرد، در حالی که مقتول نیز بنا بر سیاق، آماده بود در واکنش او را بکشد. فقیهان چهار مذهب اهل‌سنت قصاص را با رعایت شرایط سخت‌گیرانه و در چارچوب صلاحیت مقام مسئول می‌پذیرند؛ این امر مجوز انتقام‌گیری خودسرانه نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. در یک درگیری جدی، ابتدا از افراد صلاحیت‌دار راهنمایی بگیرید و خودسرانه انتقام نگیرید.
  2. اگر حق مطالبه جبران دارید، بخشش را به‌عنوان کاری از سر مهربانی در نظر بگیرید.
  3. پیامدهای قصاص را برای افراد درگیر روشن کنید و کمکشان کنید انتخابی قانونی و صلح‌آمیز داشته باشند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.