کتاب قسامه، قصاص و دیات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4765

روایت‌شده توسط Salamah and Ya'la ibn Umayyah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسامه، قصاص و دیات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Salamah and Ya'la ibn Umayyah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ بَكَّارٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَمَّيْهِ، سَلَمَةَ وَيَعْلَى ابْنَىْ أُمَيَّةَ قَالاَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ وَمَعَنَا صَاحِبٌ لَنَا فَقَاتَلَ رَجُلاً مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَعَضَّ الرَّجُلُ ذِرَاعَهُ فَجَذَبَهَا مِنْ فِيهِ فَطَرَحَ ثَنِيَّتَهُ فَأَتَى الرَّجُلُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَلْتَمِسُ الْعَقْلَ فَقَالَ ‏ "‏ يَنْطَلِقُ أَحَدُكُمْ إِلَى أَخِيهِ فَيَعَضُّهُ كَعَضِيضِ الْفَحْلِ ثُمَّ يَأْتِي يَطْلُبُ الْعَقْلَ لاَ عَقْلَ لَهَا ‏"‏ ‏.‏ فَأَبْطَلَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

ترجمه

عمران بن بکار به ما خبر داد، گفت: احمد بن خالد به ما اطلاع داد، گفت: محمد برای ما حدیث کرد، از عطاء بن ابی رباح، از صفوان بن عبدالله، از دو عموی خود، سلمه و یعلا پسران امیه، که هر دو گفتند:

«همراه رسول الله ﷺ در غزوه تبوک خارج شدیم و یکی از یارانمان نیز با ما بود. او با مردی از مسلمانان درگیر شد و آن مرد بازوی او را گاز گرفت. او بازویش را از دهان وی بیرون کشید که باعث افتادن دندان پیشین آن مرد شد. آن مرد نزد پیامبر ﷺ آمد و درخواست دیه کرد. پیامبر ﷺ فرمودند: «آیا یکی از شما نزد برادرش می‌رود و او را مانند شتر نر گاز می‌گیرد، سپس آمده و طلب دیه می‌کند؟ دیه‌ای برای آن نیست.» پس رسول الله ﷺ آن را باطل اعلام کردند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

من کسی که در دفاع از خود، دستش را از گازگرفتگی رها می‌کند، بابت دندانِ از‌دست‌رفته مسئولیتی ندارد.

پیشینه و سبب بیان

این ماجرا در جریان غزوهٔ تبوک رخ داد: مردی بازوی مسلمانی را گاز گرفت و آن مسلمان دستش را بیرون کشید؛ در نتیجه دندانی از گازگیرنده افتاد.

توضیح واژه‌های دشوار
خون‌بها (عَقل)

جبران مالی‌ای که بر اساس فقه اسلامی ممکن است برای برخی جراحت‌ها یا قتل واجب شود.

دفاع از خود

دفع حمله؛ در اینجا فردِ گازگرفته‌شده بازوی خود را از دهان مهاجم بیرون کشید.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که کسی بابت آسیبی که هنگام رها کردن خود از گازگرفتگی پدید می‌آید، ملزم به پرداخت خون‌بها نیست. این حکم مجوزی کلی برای خشونت نیست: اقدام باید برای دفع حمله باشد و از حد لازم فراتر نرود. مذاهب فقهی مسئولیت در دفاع را با توجه به شرایط، از جمله ضرورت و تناسب واکنش، بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای متوقف کردن حمله، از کم‌آسیب‌ترین اقدامِ مؤثر استفاده کنید.
  2. در صورت بروز درگیری، ماجرا را آرام توضیح دهید و بگذارید واقعیت‌ها با دقت بررسی شوند.
  3. از این حکم برای توجیه خشونت خود استفاده نکنید؛ دفاع از خود مجوز انتقام‌گیری نیست.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.