کتاب قسامه، قصاص و دیات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4781

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسامه، قصاص و دیات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

قَالَ الْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ الْقِصَاصُ وَلَمْ تَكُنْ فِيهِمُ الدِّيَةُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنْثَى بِالأُنْثَى ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏ فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَىْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ ‏}‏ فَالْعَفْوُ أَنْ يَقْبَلَ الدِّيَةَ فِي الْعَمْدِ وَاتِّبَاعٌ بِمَعْرُوفٍ يَقُولُ يَتَّبِعُ هَذَا بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ بِإِحْسَانٍ وَيُؤَدِّي هَذَا بِإِحْسَانٍ ‏{‏ ذَلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ‏}‏ مِمَّا كُتِبَ عَلَى مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ إِنَّمَا هُوَ الْقِصَاصُ لَيْسَ الدِّيَةَ ‏.‏

ترجمه

حارث بن مسکین گفت: در حضور او خوانده شد و من می‌شنیدم، از سفیان، از عمرو، از مجاهد، از ابن عباس رضی الله عنه روایت است که فرمود:

«در میان بنی‌اسرائیل قصاص بود ولی دیه در میان آنان نبود. سپس خداوند عزوجل این آیه را نازل فرمود: {ای کسانی که ایمان آورده‌اید، در مورد کشتگان بر شما قصاص نوشته شده است: آزاد در برابر آزاد، برده در برابر برده و زن در برابر زن} تا آنجا که می‌فرماید: {پس اگر کسی از جانب برادرش چیزی بخشیده شود، باید به نیکی پیروی شود و با احسان به او پرداخت گردد}. منظور از «بخشش» پذیرفتن دیه در قتل عمد است. «پیروی به نیکی» یعنی مطالبه دیه به شیوه‌ای شایسته، و «پرداخت با احسان» یعنی ادای دیه به نحو نیکو. {این تخفیفی از سوی پروردگار شما و رحمتی است}؛ یعنی این حکم سبک‌تر از آنچه بر پیشینیان شما واجب بود می‌باشد، زیرا بر آنان تنها قصاص مقرر بود نه دیه.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

دیه در قتل، در کنار قصاص، انتخابی آمیخته با رحمت فراهم می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
قصاص

مجازات قانونی در برابر جرم که مطابق مقررات شریعت اسلامی اجرا می‌شود.

دیه

خون‌بها: غرامت مالیِ مقرر که به بازماندگان قربانی پرداخت می‌شود.

بخشش

در اینجا به پذیرفتن دیه به‌جای قصاص در قتل عمد اشاره دارد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از توضیح ابن‌عباس چنین برداشت می‌کنند که بازماندگان مقتول در قتل عمد می‌توانند خواستار قصاص شوند یا در برابر دریافت دیه، قاتل را ببخشند. قرآن در این زمینه رعایت انصاف را می‌خواهد: مطالبه باید معقول باشد و پرداخت با دقت انجام گیرد. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت، قصاص و دیه را در چارچوب مقرراتی بررسی می‌کنند که از سوی مراجع قضایی ذی‌صلاح اجرا می‌شود؛ این مطلب دعوت به انتقام‌گیری خودسرانه نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. رسیدگی به جرائم سنگین را فقط به مراجع قضایی ذی‌صلاح بسپارید؛ هرگز خودسرانه انتقام نگیرید.
  2. هر کس از طرف بازماندگان درباره غرامت گفت‌وگو می‌کند، باید منصفانه مذاکره کند و توافق‌ها را روشن و دقیق ثبت کند.
  3. رحمت می‌تواند زمینه بخشش را فراهم کند، بی‌آنکه از سنگینی جرم کاسته شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.