کتاب قسامه، قصاص و دیات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4839

متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قسامه، قصاص و دیات
سنن النسائي

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى، قَالَ أَنْبَأَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَنْبَأَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ - عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ، عَنْ طَارِقٍ الْمُحَارِبِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَؤُلاَءِ بَنُو ثَعْلَبَةَ الَّذِينَ قَتَلُوا فُلاَنًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ ‏.‏ فَخُذْ لَنَا بِثَأْرِنَا ‏.‏ فَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ وَهُوَ يَقُولُ ‏ "‏ لاَ تَجْنِي أُمٌّ عَلَى وَلَدٍ ‏"‏ ‏.‏ مَرَّتَيْنِ ‏.‏

ترجمه

یوسف بن عیسی به ما خبر داد و گفت: فضل بن موسی به ما اطلاع داد و گفت: یزید — که همان ابن زیاد بن ابی‌الجعد است — به ما اطلاع داد، از جامع بن شداد، از طارق محاربی که مردی گفت:

«ای رسول خدا ﷺ، اینان قبیله بنی ثعلبه هستند که در دوران جاهلیت فلانی را کشتند؛ پس انتقام ما را از آنان بگیر.» سپس ایشان ﷺ دستان خود را بالا بردند تا جایی که سفیدی زیر بغلشان را دیدم در حالی که می‌فرمودند: «مادر گناه فرزندش را به دوش نمی‌کشد»، و این سخن را دو بار تکرار کردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هیچ‌کس بار گناه دیگری را بر دوش نمی‌کشد، حتی در دشمنی‌های کهن.

پیشینه و سبب بیان

مردی از پیامبر ﷺ برای قتلی که قبیلهٔ بنی‌ثعلبه پیش از اسلام، در دوران جاهلیت، مرتکب شده بودند، درخواست انتقام کرد. پیامبر ﷺ دست‌های خود را بلند کرد و تکرار فرمود که مادری به‌سبب گناه فرزندش مؤاخذه نمی‌شود.

توضیح واژه‌های دشوار
جاهلیت

دوران ناآگاهی پیش از ظهور اسلام.

انتقام

مجازات در برابر یک جرم؛ در اینجا مرد خواهان مجازات برای قتلی قدیمی است.

گناه

مسئولیت در برابر عمل خود، نه عمل دیگری.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این سخن چنین برداشت کرده‌اند که مجازات و مسئولیت فردی است: خویشاوندان به‌خاطر جرم یکی از اعضای خانواده مجازات نمی‌شوند. پیامبر ﷺ همچنین ادامه‌دادن خون‌خواهی‌های قبیله‌ایِ دوران جاهلیت را رد کرد. قصاص قتل تابع احکام دادرسی اسلامی است و نمی‌توان آن را خودسرانه اجرا کرد؛ مذاهب فقهی این احکام را در چارچوب ادله، مرجع صلاحیت‌دار و حقوق بازماندگان بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. خطاهای یکی از اعضای خانواده یا یک گروه را به کسی که مرتکب آن‌ها نشده نسبت ندهید.
  2. در برابر خشونت و جرم، از راه‌های قانونی و مراجع صلاحیت‌دار پیگیری کنید، نه با اقدام خودسرانه یا انتقام.
  3. نگذارید دشمنی‌های کهن ادامه یابند؛ با هرکس بر پایهٔ اعمال خودش رفتار کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.