Sunan an-Nasa'i، حدیث 4839
متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
روایت
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى، قَالَ أَنْبَأَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَنْبَأَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ - عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ، عَنْ طَارِقٍ الْمُحَارِبِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَؤُلاَءِ بَنُو ثَعْلَبَةَ الَّذِينَ قَتَلُوا فُلاَنًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ . فَخُذْ لَنَا بِثَأْرِنَا . فَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ وَهُوَ يَقُولُ " لاَ تَجْنِي أُمٌّ عَلَى وَلَدٍ " . مَرَّتَيْنِ .
یوسف بن عیسی به ما خبر داد و گفت: فضل بن موسی به ما اطلاع داد و گفت: یزید — که همان ابن زیاد بن ابیالجعد است — به ما اطلاع داد، از جامع بن شداد، از طارق محاربی که مردی گفت:
«ای رسول خدا ﷺ، اینان قبیله بنی ثعلبه هستند که در دوران جاهلیت فلانی را کشتند؛ پس انتقام ما را از آنان بگیر.» سپس ایشان ﷺ دستان خود را بالا بردند تا جایی که سفیدی زیر بغلشان را دیدم در حالی که میفرمودند: «مادر گناه فرزندش را به دوش نمیکشد»، و این سخن را دو بار تکرار کردند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
هیچکس بار گناه دیگری را بر دوش نمیکشد، حتی در دشمنیهای کهن.
مردی از پیامبر ﷺ برای قتلی که قبیلهٔ بنیثعلبه پیش از اسلام، در دوران جاهلیت، مرتکب شده بودند، درخواست انتقام کرد. پیامبر ﷺ دستهای خود را بلند کرد و تکرار فرمود که مادری بهسبب گناه فرزندش مؤاخذه نمیشود.
دوران ناآگاهی پیش از ظهور اسلام.
مجازات در برابر یک جرم؛ در اینجا مرد خواهان مجازات برای قتلی قدیمی است.
مسئولیت در برابر عمل خود، نه عمل دیگری.
عالمان از این سخن چنین برداشت کردهاند که مجازات و مسئولیت فردی است: خویشاوندان بهخاطر جرم یکی از اعضای خانواده مجازات نمیشوند. پیامبر ﷺ همچنین ادامهدادن خونخواهیهای قبیلهایِ دوران جاهلیت را رد کرد. قصاص قتل تابع احکام دادرسی اسلامی است و نمیتوان آن را خودسرانه اجرا کرد؛ مذاهب فقهی این احکام را در چارچوب ادله، مرجع صلاحیتدار و حقوق بازماندگان بررسی میکنند.
- خطاهای یکی از اعضای خانواده یا یک گروه را به کسی که مرتکب آنها نشده نسبت ندهید.
- در برابر خشونت و جرم، از راههای قانونی و مراجع صلاحیتدار پیگیری کنید، نه با اقدام خودسرانه یا انتقام.
- نگذارید دشمنیهای کهن ادامه یابند؛ با هرکس بر پایهٔ اعمال خودش رفتار کنید.
این روایت صحیح نیز دربارهٔ درخواست قصاص برای قتلی از دوران جاهلیت است و به فهم زمینهٔ رد این درخواست کمک میکند.
Sunan an-Nasa'i · #4838 (Sahih)این روایت صحیح نیز از بنیثعلبه سخن میگوید و تأکید میکند که دشمنیهای قبیلهایِ کهن دلیلی برای مسئول دانستن جمعی افراد نیستند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.