کتاب آداب قضات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 5387

روایت‌شده توسط Hani. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب آداب قضات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Hani

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، وَهُوَ ابْنُ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ ‏{‏عَنْ أَبِيهِ،‏}‏ عَنْ شُرَيْحِ بْنِ هَانِئٍ، عَنْ أَبِيهِ، هَانِئٍ أَنَّهُ لَمَّا وَفَدَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَمِعَهُ وَهُمْ يَكْنُونَ هَانِئًا أَبَا الْحَكَمِ فَدَعَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَكَمُ وَإِلَيْهِ الْحُكْمُ فَلِمَ تُكَنَّى أَبَا الْحَكَمِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ إِنَّ قَوْمِي إِذَا اخْتَلَفُوا فِي شَىْءٍ أَتَوْنِي فَحَكَمْتُ بَيْنَهُمْ فَرَضِيَ كِلاَ الْفَرِيقَيْنِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا أَحْسَنَ مِنْ هَذَا فَمَا لَكَ مِنَ الْوُلْدِ ‏"‏‏.‏ قَالَ لِي شُرَيْحٌ وَعَبْدُ اللَّهِ وَمُسْلِمٌ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَمَنْ أَكْبَرُهُمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ شُرَيْحٌ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَنْتَ أَبُو شُرَيْحٍ ‏"‏‏.‏ فَدَعَا لَهُ وَلِوَلَدِهِ‏.‏

ترجمه

قتیبه به ما خبر داد و گفت: یزید که ابن مقدام بن شریح است برای ما حدیث کرد، {از پدرش،} از شریح بن هانی، از پدرش هانی روایت شده است که چون او به عنوان نماینده نزد رسول الله ﷺ آمد، شنید که مردم هانی را با کنیه

«ابوالحکم» صدا می‌زنند. پس رسول الله ﷺ او را فراخواند و فرمود: «همانا الله حکم است و داوری تنها به سوی اوست؛ چرا تو ابوالحکم خوانده می‌شوی؟» او گفت: «قوم من هرگاه در امری اختلاف کنند، نزد من می‌آیند و من میان آنان داوری می‌کنم و هر دو گروه راضی می‌شوند.» پیامبر ﷺ فرمود: «چه نیکو کاری است! آیا فرزندی داری؟» گفت: «شریح، عبدالله و مسلم دارم.» فرمود: «بزرگترینشان کیست؟» گفت: «شریح.» فرمود: «پس تو ابوشُریح هستی.» سپس برای او و فرزندانش دعا کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هانی به توصیهٔ پیامبر ﷺ کنیهٔ ابوالحَکَم را با ابوشُرَیح جایگزین کرد.

پیشینه و سبب بیان

هانی نزد رسول خدا ﷺ آمد و به‌سبب نقشش در حل‌وفصل اختلاف‌های قومش، ابوالحَکَم خوانده می‌شد.

توضیح واژه‌های دشوار
کُنیه

عنوانی برای خطاب که با «ابو» (پدرِ) یا «اُمّ» (مادرِ) آغاز می‌شود و اغلب به فرزند شخص اشاره دارد.

الحَکَم

داور یا فیصله‌دهنده؛ در حدیث تأکید می‌شود که داوری نهایی از آنِ الله است.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک توضیح می‌دهند که پیامبر ﷺ کنیهٔ ابوالحَکَم را برای هانی اصلاح کرد، زیرا «الحَکَم» از نام‌های الله است و داوری کامل و نهایی از آنِ اوست. در عین حال، پیامبر میانجیگریِ شایستهٔ هانی را ارج نهاد و بر پایهٔ نام پسر بزرگ‌ترش کنیه‌ای مناسب برگزید. این روایت استفاده از کنیهٔ نیکو و دقت در انتخاب نام‌ها را تأیید می‌کند، بی‌آنکه میانجیگریِ عادلانه را منع کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اختلاف‌ها را منصفانه حل کنید و پیش از داوری به هر دو طرف گوش دهید.
  2. نام‌ها و عنوان‌هایی برگزینید که معناهایشان با آموزه‌های اعتقادی اسلام سازگار باشد.
  3. میانجیگریِ شایسته را ارج نهید، اما یادآور شوید که داوری نهایی از آنِ الله است.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.