کتاب آداب قضات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 5413

روایت‌شده توسط Sahl ibn Sa'd al-Sa'idi. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب آداب قضات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sahl ibn Sa'd al-Sa'idi

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ، يَقُولُ وَقَعَ بَيْنَ حَيَّيْنِ مِنَ الأَنْصَارِ كَلاَمٌ حَتَّى تَرَامَوْا بِالْحِجَارَةِ فَذَهَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ فَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَأَذَّنَ بِلاَلٌ وَانْتُظِرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاحْتُبِسَ فَأَقَامَ الصَّلاَةَ وَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه فَجَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَلَمَّا رَآهُ النَّاسُ صَفَّحُوا - وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لاَ يَلْتَفِتُ فِي الصَّلاَةِ - فَلَمَّا سَمِعَ تَصْفِيحَهُمُ الْتَفَتَ فَإِذَا هُوَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرَادَ أَنْ يَتَأَخَّرَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ أَنِ اثْبُتْ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه يَعْنِي يَدَيْهِ ثُمَّ نَكَصَ الْقَهْقَرَى وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّلاَةَ قَالَ ‏"‏ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مَا كَانَ اللَّهُ لِيَرَى ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ بَيْنَ يَدَىْ نَبِيِّهِ ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ ‏"‏ مَا لَكُمْ إِذَا نَابَكُمْ شَىْءٌ فِي صَلاَتِكُمْ صَفَّحْتُمْ إِنَّ ذَلِكَ لِلنِّسَاءِ مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

محمد بن منصور به ما خبر داد و گفت: سفیان برای ما حدیث کرد و گفت: ابوحازم برای ما حدیث کرد و گفت: شنیدم که سهل بن سعد ساعدی می‌گفت: میان دو قبیله از انصار درگیری لفظی پیش آمد تا جایی که به یکدیگر سنگ پرتاب کردند. سپس پیامبر ﷺ برای ایجاد صلح میان آنان رفتند. چون وقت نماز فرا رسید، بلال اذان گفت و منتظر رسول الله ﷺ ماند، اما ایشان تأخیر کردند. آنگاه اقامه گفته شد و ابوبکر رضی الله عنه برای امامت نماز پیش رفت. سپس پیامبر ﷺ در حالی تشریف آوردند که ابوبکر مشغول نماز دادن مردم بود. وقتی مردم ایشان را دیدند، دست زدند — در حالی که ابوبکر هرگز در نماز برنمی‌گشت. اما چون صدای دست زدن را شنید، برگشت و دید که رسول الله ﷺ حضور دارند. او خواست عقب برود، اما پیامبر ﷺ با اشاره به او فرمودند که در جای خود بماند. پس ابوبکر رضی الله عنه دستانش را بالا برد، سپس آرام‌آرام عقب رفت و رسول الله ﷺ پیش آمدند و نماز را به پایان رساندند. چون رسول الله ﷺ از نماز فارغ شدند، فرمودند:

«چه چیزی مانع شد که در جای خود بمانی؟» عرض کرد: «شایسته نیست پسر ابوقحافه در برابر پیامبرش بایستد.» سپس رو به مردم کردند و فرمودند: «چرا وقتی در نمازتان اتفاقی افتاد دست زدید؟ همانا دست زدن مخصوص زنان است. هر کس در نمازش اتفاقی رخ داد، بگوید: سبحان الله.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ میان مردم آشتی برقرار کرد و آموخت که هنگام نماز چگونه هشدار دهند.

پیشینه و سبب بیان

میان دو گروه از انصار درگیری‌ای رخ داد که به سنگ‌پرانی انجامید. پیامبر ﷺ برای آشتی‌دادن آنان رفت؛ در غیاب ایشان، ابوبکر نماز را به امامت آغاز کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
اقامه

ندایی که آغاز فوری نماز واجب را اعلام می‌کند.

تسبیح

گفتنِ «سبحان‌الله»؛ یعنی خداوند از هر نقصی منزّه است.

عقب‌رفتن

ابوبکر به عقب رفت تا پیامبر ﷺ جایگاه امامت را بر عهده بگیرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت درمی‌یابند که آشتی‌دادن افراد درگیر کاری ارزشمند است، حتی اگر با وقت نماز هم‌زمان شود؛ بااین‌حال نباید نماز جماعت را نادیده گرفت. روایت نشان می‌دهد که امام می‌تواند با اشاره راهنمایی کند و کسی که پشت سر اوست می‌تواند امامت را بر عهده بگیرد. بنا بر شرح کلاسیک، مردان هنگام نماز برای جلب توجه «سبحان‌الله» می‌گویند و زنان برای این کار دست می‌زنند. خودداری ابوبکر بازتاب‌دهنده احترام او به پیامبر ﷺ بود، درحالی‌که اشاره پیامبر نشان می‌داد که در آغاز می‌خواست او در جایگاهش بماند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در هنگام درگیری برای آشتی‌دادن افراد و جلوگیری از آسیب بیشتر مداخله کنید.
  2. اگر لازم است هنگام نماز چیزی را گوشزد کنید، به‌جای سخن‌گفتن «سبحان‌الله» بگویید.
  3. از راهنمایی‌های امام پیروی کنید و در نماز با احترام و توجه رفتار کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.