کتاب امامت نماز · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 870

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب امامت نماز
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا نُوحٌ، - يَعْنِي ابْنَ قَيْسٍ - عَنِ ابْنِ مَالِكٍ، - وَهُوَ عَمْرٌو - عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَتِ امْرَأَةٌ تُصَلِّي خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَسْنَاءُ مِنْ أَحْسَنِ النَّاسِ - قَالَ - فَكَانَ بَعْضُ الْقَوْمِ يَتَقَدَّمُ فِي الصَّفِّ الأَوَّلِ لِئَلاَّ يَرَاهَا وَيَسْتَأْخِرُ بَعْضُهُمْ حَتَّى يَكُونَ فِي الصَّفِّ الْمُؤَخَّرِ فَإِذَا رَكَعَ نَظَرَ مِنْ تَحْتِ إِبْطِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَلَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَقْدِمِينَ مِنْكُمْ وَلَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَأْخِرِينَ ‏}‏ ‏.‏

ترجمه

قتیبہ به ما خبر داد و گفت: نوح — یعنی ابن قیس — از ابن مالک — که همان عمرو است — برایمان حدیث کرد، او از ابوالجوزاء، و او از ابن عباس رضی الله عنه روایت نمود که زنی پشت سر رسول خدا ﷺ نماز می‌خواند که بسیار زیبارو بود، از زیباترین مردم. برخی از مردم در صف اول پیش می‌آمدند تا او را نبینند، و برخی دیگر عقب می‌رفتند تا در صف آخر قرار گیرند؛ آنگاه که پیامبر ﷺ به رکوع می‌رفتند، آنان از زیر بغل خود به او نگاه می‌کردند. سپس خداوند عزوجل این آیه را نازل فرمود: {و قطعاً کسانی را که پیشی گرفته‌اند و کسانی را که عقب مانده‌اند، دانسته‌ایم}.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

خداوند هم کسانی را که صف نخست را برمی‌گزینند می‌داند و هم کسانی را که در صف‌های عقب می‌مانند.

پیشینه و سبب بیان

ابن‌عباس از مردانی سخن می‌گوید که به‌سبب زنی که پشت سر پیامبر ﷺ نماز می‌خواند، جای خود را در صف نماز انتخاب می‌کردند: برخی از نگاه کردن به او پرهیز می‌کردند، درحالی‌که برخی دیگر برای نگاه کردن به او در صف‌های عقب می‌ایستادند. متن این رفتار را با نزول آیهٔ ۲۴ سورهٔ حجر پیوند می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
صف نخست

صف نمازگزارانی که نزدیک‌ترین صف به امام است.

رکوع

حالت خم‌شدن در نماز که رکوع نیز نامیده می‌شود.

پیش افتادن و عقب ماندن

در آیهٔ مورد استناد، به کسانی اشاره دارد که پیش می‌روند و کسانی که عقب می‌مانند؛ در این بافت، منظور انتخاب جایگاه در صف نماز است.

برداشت‌های عالمان

عالمان یادآور می‌شوند که این روایت، انتخاب عمدی جایگاه برای نگاه کردن به کسی را به‌شدت نکوهش می‌کند. نمازگزار باید نگاه و توجه خود را به نماز معطوف کند. متن نه هر انتخابی برای صف نخست را می‌ستاید و نه هر انتخابی برای صف آخر را نکوهش می‌کند؛ انگیزهٔ توصیف‌شده تعیین‌کننده است. فقیهان همچنین دربارهٔ نظم صفوف نماز و جایگاه مردان و زنان در نماز جماعت بحث کرده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. جای خود را در نماز برای عبادت خدا انتخاب کن، نه برای نگاه کردن به کسی.
  2. هنگام نماز نگاه و اندیشه‌ات را به عبادت معطوف نگه دار.
  3. از رفتاری که حواس دیگران را در نماز پرت می‌کند یا به شأن آنان لطمه می‌زند، پرهیز کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.