کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 154

روایت‌شده توسط Rafi ibn Khadij. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1هَنَّادٌآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2عَبْدَةُ
  3. 3مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ
  4. 4عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ
  5. 5مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ
  6. 6رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، - هُوَ ابْنُ سُلَيْمَانَ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ، عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ، عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ أَسْفِرُوا بِالْفَجْرِ فَإِنَّهُ أَعْظَمُ لِلأَجْرِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ ‏.‏ قَالَ وَرَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلاَنَ أَيْضًا عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ وَجَابِرٍ وَبِلاَلٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ الإِسْفَارَ بِصَلاَةِ الْفَجْرِ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ ‏.‏ وَقَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ مَعْنَى الإِسْفَارِ أَنْ يَضِحَ الْفَجْرُ فَلاَ يُشَكَّ فِيهِ وَلَمْ يَرَوْا أَنَّ مَعْنَى الإِسْفَارِ تَأْخِيرُ الصَّلاَةِ ‏.‏

ترجمه

هَنّاد برای ما حدیث کرد، عبده —که پسر سلیمان است— از محمد بن اسحاق، از عاصم بن عمر بن قتاده، از محمود بن لبید، از رافع بن خدیج نقل کرد که گفت: شنیدم رسول خدا ﷺ می‌فرمودند:

«در نماز فجر اِسفار کنید (یعنی وقتی روشنایی صبح آشکار شد بخوانید)، زیرا پاداش آن بیشتر است.» راوی گفت: شعبه و ثوری نیز این حدیث را از محمد بن اسحاق روایت کرده‌اند. گفت: محمد بن عجلان نیز از عاصم بن عمر بن قتاده آن را روایت کرده است. گفت: در این باب از ابوبرزه اسلمی، جابر و بلال نیز روایاتی آمده است. ابوعیسی گفت: حدیث رافع بن خدیج حدیثی حسن و صحیح است. بسیاری از علمای اهل علم از اصحاب پیامبر ﷺ و تابعین، اسفار در نماز فجر را ترجیح داده‌اند. سفیان ثوری نیز همین نظر را دارد. اما شافعی، احمد و اسحاق گفته‌اند که منظور از اسفار این است که نور سپیده‌دم چنان روشن شود که هیچ شک و تردیدی در آن نباشد، و معتقد نیستند که معنای اسفار به تأخیر انداختن نماز باشد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

نماز فجر را هنگامی بخوانید که سپیده‌دم روشن و آشکار شده باشد.

توضیح واژه‌های دشوار
اِسفار

روشن شدن سپیده‌دم، به‌گونه‌ای که روشنایی صبح آشکار باشد.

فجر

نماز واجب صبح و زمانی که این نماز در آن ادا می‌شود.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که شماری از صحابه و تابعین نماز فجر را هنگام اسفار می‌خواندند و سفیان ثوری نیز همین دیدگاه را داشت. شافعی، احمد و اسحاق اسفار را آشکار شدن سپیده‌دم، به‌گونه‌ای که دربارهٔ آغاز وقت نماز تردیدی نماند، تفسیر کردند؛ آنان این را تشویقی برای به‌تأخیر انداختن بی‌دلیل نماز نمی‌دانستند. بنابراین، عالمان دربارهٔ چگونگی دقیق اجرای این دیدگاه اختلاف داشتند، اما توضیح یادشده تأکید می‌کند که نماز فجر تنها پس از داخل شدن وقت آن خوانده شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. وقت تعیین‌شدهٔ نماز را بررسی کنید و پیش از دمیدن سپیده‌دم نماز فجر نخوانید.
  2. روشنایی سپیده‌دم را نشانه‌ای برای تشخیص وقت قرار دهید، بی‌آنکه نماز را بی‌دلیل به تأخیر بیندازید.
  3. هنگام اختلاف دربارهٔ زمان دقیق، توضیحات عالمان معتبر را در نظر بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.