Jami at-Tirmidhi، حدیث 2191
روایتشده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Sa'id al-Khudri
روایت
حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى الْقَزَّازُ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ الْقُرَشِيُّ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا صَلاَةَ الْعَصْرِ بِنَهَارٍ ثُمَّ قَامَ خَطِيبًا فَلَمْ يَدَعْ شَيْئًا يَكُونُ إِلَى قِيَامِ السَّاعَةِ إِلاَّ أَخْبَرَنَا بِهِ حَفِظَهُ مَنْ حَفِظَهُ وَنَسِيَهُ مَنْ نَسِيَهُ وَكَانَ فِيمَا قَالَ " إِنَّ الدُّنْيَا حُلْوَةٌ خَضِرَةٌ وَإِنَّ اللَّهَ مُسْتَخْلِفُكُمْ فِيهَا فَنَاظِرٌ كَيْفَ تَعْمَلُونَ أَلاَ فَاتَّقُوا الدُّنْيَا وَاتَّقُوا النِّسَاءَ " . وَكَانَ فِيمَا قَالَ " أَلاَ لاَ يَمْنَعَنَّ رَجُلاً هَيْبَةُ النَّاسِ أَنْ يَقُولَ بِحَقٍّ إِذَا عَلِمَهُ " . قَالَ فَبَكَى أَبُو سَعِيدٍ فَقَالَ قَدْ وَاللَّهِ رَأَيْنَا أَشْيَاءَ فَهِبْنَا . وَكَانَ فِيمَا قَالَ " أَلاَ إِنَّهُ يُنْصَبُ لِكُلِّ غَادِرٍ لِوَاءٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِقَدْرِ غَدْرَتِهِ وَلاَ غَدْرَةَ أَعْظَمَ مِنْ غَدْرَةِ إِمَامِ عَامَّةٍ يُرْكَزُ لِوَاؤُهُ عِنْدَ اسْتِهِ " . وَكَانَ فِيمَا حَفِظْنَا يَوْمَئِذٍ " أَلاَ إِنَّ بَنِي آدَمَ خُلِقُوا عَلَى طَبَقَاتٍ شَتَّى فَمِنْهُمْ مَنْ يُولَدُ مُؤْمِنًا وَيَحْيَا مُؤْمِنًا وَيَمُوتُ مُؤْمِنًا وَمِنْهُمْ مَنْ يُولَدُ كَافِرًا وَيَحْيَا كَافِرًا وَيَمُوتُ كَافِرًا وَمِنْهُمْ مَنْ يُولَدُ مُؤْمِنًا وَيَحْيَا مُؤْمِنًا وَيَمُوتُ كَافِرًا وَمِنْهُمْ مَنْ يُولَدُ كَافِرًا وَيَحْيَا كَافِرًا وَيَمُوتُ مُؤْمِنًا أَلاَ وَإِنَّ مِنْهُمُ الْبَطِيءَ الْغَضَبِ سَرِيعَ الْفَىْءِ وَمِنْهُمْ سَرِيعُ الْغَضَبِ سَرِيعُ الْفَىْءِ فَتِلْكَ بِتِلْكَ أَلاَ وَإِنَّ مِنْهُمْ سَرِيعَ الْغَضَبِ بَطِيءَ الْفَىْءِ أَلاَ وَخَيْرُهُمْ بَطِيءُ الْغَضَبِ سَرِيعُ الْفَىْءِ أَلاَ وَشَرُّهُمْ سَرِيعُ الْغَضَبِ بَطِيءُ الْفَىْءِ أَلاَ وَإِنَّ مِنْهُمْ حَسَنَ الْقَضَاءِ حَسَنَ الطَّلَبِ وَمِنْهُمْ سَيِّئُ الْقَضَاءِ حَسَنُ الطَّلَبِ وَمِنْهُمْ حَسَنُ الْقَضَاءِ سَيِّئُ الطَّلَبِ فَتِلْكَ بِتِلْكَ أَلاَ وَإِنَّ مِنْهُمُ السَّيِّئَ الْقَضَاءِ السَّيِّئَ الطَّلَبِ أَلاَ وَخَيْرُهُمُ الْحَسَنُ الْقَضَاءِ الْحَسَنُ الطَّلَبِ أَلاَ وَشَرُّهُمْ سَيِّئُ الْقَضَاءِ سَيِّئُ الطَّلَبِ أَلاَ وَإِنَّ الْغَضَبَ جَمْرَةٌ فِي قَلْبِ ابْنِ آدَمَ أَمَا رَأَيْتُمْ إِلَى حُمْرَةِ عَيْنَيْهِ وَانْتِفَاخِ أَوْدَاجِهِ فَمَنْ أَحَسَّ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ فَلْيَلْصَقْ بِالأَرْضِ " . قَالَ وَجَعَلْنَا نَلْتَفِتُ إِلَى الشَّمْسِ هَلْ بَقِيَ مِنْهَا شَيْءٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلاَ إِنَّهُ لَمْ يَبْقَ مِنَ الدُّنْيَا فِيمَا مَضَى مِنْهَا إِلاَّ كَمَا بَقِيَ مِنْ يَوْمِكُمْ هَذَا فِيمَا مَضَى مِنْهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ حُذَيْفَةَ وَأَبِي مَرْيَمَ وَأَبِي زَيْدِ بْنِ أَخْطَبَ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ وَذَكَرُوا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حَدَّثَهُمَ بِمَا هُوَ كَائِنٌ إِلَى أَنْ تَقُومَ السَّاعَةُ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ .
عمران بن موسی القزاز البصری به ما حدیث کرد، حماد بن زید به ما حدیث کرد، علی بن زید بن جدعان القرشی از ابی نضره و او از ابی سعید خدری روایت کرد که گفت: روزی رسول الله ﷺ در وقت روز نماز عصر را با ما خواندند، سپس برای ایراد خطبه برخاستند. هیچ چیزی که تا برپایی قیامت رخ خواهد داد نبود مگر اینکه ما را از آن آگاه ساختند. هر کس حفظ کرد، حفظ نمود و هر کس فراموش کرد، فراموش نمود. از جمله آنچه فرمودند این بود:
«همانا دنیا شیرین و سبز است و خداوند شما را در آن جانشین ساخته تا ببیند چگونه عمل میکنید. پس از دنیا بپرهیزید و از زنان نیز بپرهیزید.» و از جمله آنچه فرمودند این بود: «هرگز نباید هیبت مردم مانع کسی شود که حق را بگوید وقتی آن را میداند.» راوی گفت: ابی سعید گریست و گفت: «به خدا سوگند! چیزهایی دیدیم و ترسیدیم.» و از جمله آنچه فرمودند این بود: «آگاه باشید که برای هر خیانتکاری در روز قیامت پرچمی به اندازه خیانتش برافراشته میشود و هیچ خیانتی بزرگتر از خیانت پیشوای عمومی نیست که پرچمش نزد باسن او نصب میشود.» و از جمله آنچه آن روز حفظ کردیم این بود: «آگاه باشید که فرزندان آدم در طبقات گوناگون آفریده شدهاند. برخی مؤمن زاده میشوند، مؤمن زندگی میکنند و مؤمن میمیرند. برخی کافر زاده میشوند، کافر زندگی میکنند و کافر میمیرند. برخی مؤمن زاده میشوند، مؤمن زندگی میکنند اما کافر میمیرند. و برخی کافر زاده میشوند، کافر زندگی میکنند اما مؤمن میمیرند. آگاه باشید که برخی دیر خشمگین و زود آرام میشوند. برخی زود خشمگین و زود آرام میشوند که این با آن برابر است. برخی زود خشمگین و دیر آرام میشوند. بدانید که بهترین آنان کسی است که دیر خشمگین و زود آرام شود و بدترین آنان کسی است که زود خشمگین و دیر آرام شود. آگاه باشید که برخی در پرداخت خوب و در مطالبه خوب هستند. برخی در پرداخت بد و در مطالبه خوب هستند. برخی در پرداخت خوب و در مطالبه بد هستند که این با آن برابر است. برخی در پرداخت بد و در مطالبه بد هستند. بهترین آنان کسی است که در پرداخت خوب و در مطالبه خوب باشد و بدترین آنان کسی است که در پرداخت بد و در مطالبه بد باشد. آگاه باشید که خشم اخگری در دل فرزند آدم است؛ آیا سرخی چشمانش و برجستگی رگهای گردنش را ندیدهاید؟ پس هر کس چیزی از آن را احساس کرد، باید به زمین بچسبد.» راوی گفت: ما به خورشید نگاه میکردیم تا ببینیم آیا چیزی از آن باقی مانده است یا خیر. پس رسول الله ﷺ فرمودند: «آگاه باشید که از دنیا نسبت به آنچه گذشته است، جز به اندازه باقیمانده امروزتان نسبت به آنچه از آن گذشته، باقی نمانده است.» ابوعیسی گفت: در این باب از حذیفه، ابی مریم، ابی زید بن اخطب و مغیره بن شعبه نیز حدیث آمده و ذکر کردهاند که پیامبر ﷺ آنان را از آنچه تا قیامت رخ خواهد داد آگاه ساخت. این حدیث حسن است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
از گفتن حقیقت نترس و خشمت را مهار کن.
آزمایشها و آشوبهایی که ایمان، رفتار و روابط میان افراد را میآزمایند.
نشانهای از رسوایی آشکار که در روز قیامت خائن با آن شناخته میشود.
پس از خشم بهسرعت آرام گرفتن و در کینه ماندگار نماندن.
عالمان تأکید میکنند که سفارش به گفتن حقیقت، مجوز بیپروایی نیست: انسان باید صادقانه، با دانش و به شیوهای شایسته سخن بگوید. توصیف خویهای گوناگون، به خویشتنداری و آشتی سریع تشویق میکند. چون این روایت ضعیف است، از آن تکالیف شرعی مستقلی استنباط نمیشود؛ سفارش به پرهیز از خشم نیز با روایت صحیحِ «خشمگین نشو» پشتیبانی میشود که عالمان آن را بهطور گسترده توصیهای عملی دانستهاند.
- هرگاه حقیقت را میدانی، صادقانه سخن بگو؛ اما برای بیان آن راهی خردمندانه و ایمن برگزین.
- خشم را از همان آغاز تشخیص بده و تا زمانی که بتوانی آرام رفتار کنی، از عامل آن فاصله بگیر.
- رهبران را بر پایهٔ امانتداریشان بسنج و با سوءاستفاده از قدرت، سنجیده و آگاهانه برخورد کن.
پیامبر ﷺ در پاسخ به مردی که از ایشان اندرز خواست فرمود: «خشمگین نشو.» این روایت صحیح، توصیهٔ عملی به مهار خشم را تأیید میکند.
Sahih al-Bukhari · #7082 (Sahih)این روایت بیان میکند که انسان در دوران آزمایشها چگونه خویشتندار باشد؛ از این جهت با هشدار دربارهٔ آشوب و احتیاط شایسته در برابر آن ارتباط دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.