Jami at-Tirmidhi، حدیث 30
روایتشده توسط Ammar ibn Yasir. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از الترمذي تا پیامبر ﷺ
- 1ابْنُ أَبِي عُمَرَآن را به الترمذي روایت کرد
- 2سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ
- 3سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ
- 4قَتَادَةَ
- 5حَسَّانَ بْنِ بِلاَلٍ
- 6عَمَّارٍ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلاَلٍ، عَنْ عَمَّارٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَمِعْتُ إِسْحَاقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلاَلٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ . وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ . وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ . وَقَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ . وَقَالَ إِسْحَاقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلاً أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ .
ابن ابیعمر برای ما حدیث کرد، سفیان بن عیینه برای ما حدیث کرد، از سعید بن ابیعروبه، از قتاده، از حسان بن بلال، از عمار، و او از پیامبر ﷺ همانند آن را روایت نمود. ابوعیسی میگوید: در این باب از عثمان، عائشه، امسلمه، انس، ابن ابیاوفی و ابیایوب نیز روایاتی وارد شده است. ابوعیسی میگوید: شنیدم که اسحاق بن منصور میگفت: احمد بن حنبل گفت: ابن عیینه گفته است: عبدالکریم حدیث خلال کردن ریش را از حسان بن بلال نشنیده است. محمد بن اسماعیل میگوید: صحیحترین چیز در این باب، حدیث عامر بن شقیق از ابیوائل از عثمان است. ابوعیسی میگوید: بیشتر اهل علم از اصحاب پیامبر ﷺ و کسانی که پس از آنان آمدند به این قول هستند و خلال کردن ریش را لازم دانستهاند. شافعی نیز همین نظر را دارد. احمد گفت: اگر کسی از روی فراموشی خلال کردن ریش را ترک کند، جایز است (و وضوی او صحیح است). اسحاق گفت: اگر کسی از روی فراموشی یا تأویل آن را ترک کند، کفایت میکند؛ اما اگر عمداً آن را ترک کند، باید وضو را اعاده نماید.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
این روایت درباره خلالکردن ریش هنگام وضو است.
با انگشتان خیس میان موهای ریش کشیدن تا آب به موها برسد.
طهارت آیینی با آب که از جمله برای نماز انجام میشود.
بهگفتهٔ توضیح ترمذی، بیشتر عالمان از میان صحابه و تابعین بر این نظر بودند که هنگام وضو باید میان موهای ریش خلال کرد؛ شافعی نیز همین دیدگاه را پذیرفت. احمد بن حنبل بر این باور بود که اگر کسی این کار را فراموش کند، وضویش همچنان صحیح است. اسحاق بن راهویه میان ترک از روی فراموشی یا برداشت اجتهادی، که وضو را کافی میدانست، و ترک عمدی، که بهنظر او مستلزم تکرار وضو بود، تفاوت قائل شد. ترمذی همچنین یادآور میشود که قویترین روایت در این موضوع، روایت عثمان است.
- هنگام وضو با آرامش وقت بگذارید تا آب به همهٔ بخشهای واجب برسد.
- جزئیات وضو را از روایتهای معتبر و توضیحات فقهی پذیرفتهشده بیاموزید.
- اگر کاری مستحب را فراموش کردید، نگران نشوید؛ دربارهٔ صحت وضو از توضیحات فقهی معتبر پیروی کنید.
این روایت صحیح، چگونگی وضو را بیان میکند و بر اهمیت انجام دقیق آن تأکید دارد، بیآنکه زنجیرهٔ ضعیف روایتِ خلالکردن ریش را بهتنهایی دلیل قرار دهد.
40 Hadith van an-Nawawi · #23 (Sahih)این حدیث صحیح، پاکیزگی را با ایمان پیوند میدهد و مبنایی گستردهتر برای توجه به طهارت آیینی فراهم میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.