کتاب تفسیر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3301

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تفسیر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2يُونُسُ
  3. 3شَيْبَانَ
  4. 4قَتَادَةَ
  5. 5أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنْ شَيْبَانَ، عَنْ قَتَادَةَ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ يَهُودِيًّا، أَتَى عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابِهِ فَقَالَ السَّامُ عَلَيْكُمْ فَرَدَّ عَلَيْهِ الْقَوْمُ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ تَدْرُونَ مَا قَالَ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَم�� سَلَّمَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لاَ وَلَكِنَّهُ قَالَ كَذَا وَكَذَا رُدُّوهُ عَلَىَّ ‏"‏ ‏.‏ فَرَدُّوهُ قَالَ ‏"‏ قُلْتَ السَّامُ عَلَيْكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ ‏"‏ إِذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَقُولُوا عَلَيْكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ عَلَيْكَ مَا قُلْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ ‏(‏وإِذَا جَاءُوكَ حَيَّوْكَ بِمَا لَمْ يُحَيِّكَ بِهِ اللَّهُ ‏)‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

ترجمه

عبد بن حمید برای ما حدیث کرد، یونس از شیبان، او از قتاده، و انس بن مالک برای ما روایت کرد که مردی یهودی نزد پیامبر ﷺ و یارانش آمد و گفت:

«السّامُ علیکم» (مرگ بر شما باد). مردم نیز پاسخ او را دادند. سپس پیامبر خدا ﷺ فرمودند: «آیا می‌دانید این شخص چه گفت؟» گفتند: «الله و رسولُه اعلم، ای پیامبر خدا.» ایشان فرمودند: «خیر، بلکه او چنین و چنان گفت. او را نزد من بازگردانید.» پس او را بازگرداندند و پیامبر پرسیدند: «آیا گفتی السّامُ علیکم؟» گفت: «بله.» آنگاه پیامبر خدا ﷺ در آن هنگام فرمودند: «هرگاه کسی از اهل کتاب به شما سلام کرد، بگویید: «علیک» (بر تو نیز).» و فرمودند: «علیک ما قُلتَ» (آنچه گفتی بر خودت باد).» او گفت: (و چون نزد تو آیند، تو را به چیزی تحیت کنند که الله تو را بدان تحیت نکرده است). ابوعیسی گوید: این حدیث حسن صحیح است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

به نفرینی پنهان پاسخ دهید، بی‌آنکه خود ستمگر شوید.

توضیح واژه‌های دشوار
السّام علیکم

عبارتی که در اینجا یعنی «مرگ بر شما باد». آن مرد نفرینی را در قالبی پنهان کرد که به سلام اسلامی شباهت داشت.

اهل کتاب

اصطلاحی اسلامی برای گروه‌هایی از جمله یهودیان و مسیحیان.

علیک ما قلت

یعنی «آنچه گفتی بر خودت باد»: پاسخی که سخن خود گوینده را به او بازمی‌گرداند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که مسلمان نباید به توهین با توهینی شدیدتر پاسخ دهد. اشارهٔ قرآنی نشان می‌دهد که پیامبر ﷺ معنای پنهان را روشن کرد و واکنشی سنجیده آموخت. فقیهان کلاسیک همچنین قاعدهٔ شناخته‌شدهٔ پاسخ‌دادن به سلام اهل کتاب با «وعلیکم» را بررسی کرده‌اند؛ این روایت عبارت «علیک ما قلت» را نیز نقل می‌کند. صورت دقیق عبارت و چگونگی به‌کارگیری آن موضوع بحث فقهی است.

درس‌هایی برای امروز
  1. به توهین سنجیده پاسخ دهید و سخنان ناعادلانه را تلافی نکنید.
  2. به آنچه شخص واقعاً می‌گوید خوب گوش دهید، به‌ویژه اگر سلام دوپهلو به نظر می‌رسد.
  3. در گفت‌وگویی پرتنش، پاسخی کوتاه و محترمانه بدهید که آتش اختلاف را شعله‌ور نکند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.