کتاب تفسیر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3369

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب تفسیر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Da'if (ضعیف)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ
  3. 3الْعَوَّامُ بْنُ حَوْشَبٍ
  4. 4سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ
  5. 5أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا الْعَوَّامُ بْنُ حَوْشَبٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ الأَرْضَ جَعَلَتْ تَمِيدُ فَخَلَقَ الْجِبَالَ فَعَادَ بِهَا عَلَيْهَا فَاسْتَقَرَّتْ فَعَجِبَتِ الْمَلاَئِكَةُ مِنْ شِدَّةِ الْجِبَالِ قَالُوا يَا رَبِّ هَلْ مِنْ خَلْقِكَ شَيْءٌ أَشَدُّ مِنَ الْجِبَالِ قَالَ نَعَمِ الْحَدِيدُ ‏.‏ قَالُوا يَا رَبِّ فَهَلْ مِنْ خَلْقِكَ شَيْءٌ أَشَدُّ مِنَ الْحَدِيدِ قَالَ نَعَمِ النَّارُ ‏.‏ فَقَالُوا يَا رَبِّ فَهَلْ مِنْ خَلْقِكَ شَيْءٌ أَشَدُّ مِنَ النَّارِ قَالَ نَعَمِ الْمَاءُ ‏.‏ قَالُوا يَا رَبِّ فَهَلْ مِنْ خَلْقِكَ شَيْءٌ أَشَدُّ مِنَ الْمَاءِ قَالَ نَعَمْ الرِّيحُ قَالُوا يَا رَبِّ فَهَلْ مِنْ خَلْقِكَ شَيْءٌ أَشَدُّ مِنَ الرِّيحِ قَالَ نَعَمِ ابْنُ آدَمَ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ بِيَمِينِهِ يُخْفِيهَا مِنْ شِمَالِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏

ترجمه

محمد بن بشار برای ما حدیث کرد، یزید بن هارون برای ما حدیث کرد، عوام بن حوشب برای ما حدیث کرد، از سلیمان بن ابی سلیمان، از انس بن مالک، از پیامبر ﷺ که فرمودند:

«هنگامی که الله زمین را آفرید، زمین به لرزه درآمد، پس الله کوه‌ها را آفرید و آن‌ها را بر زمین استوار ساخت و زمین آرام گرفت. فرشتگان از شدت سختی کوه‌ها شگفت‌زده شدند و گفتند: ای پروردگار ما! آیا در میان آفریده‌هایت چیزی سخت‌تر از کوه‌ها هست؟ فرمود: آری، آهن. گفتند: ای پروردگار ما! آیا در میان آفریده‌هایت چیزی سخت‌تر از آهن هست؟ فرمود: آری، آتش. گفتند: ای پروردگار ما! آیا در میان آفریده‌هایت چیزی سخت‌تر از آتش هست؟ فرمود: آری، آب. گفتند: ای پروردگار ما! آیا در میان آفریده‌هایت چیزی سخت‌تر از آب هست؟ فرمود: آری، باد. گفتند: ای پروردگار ما! آیا در میان آفریده‌هایت چیزی سخت‌تر از باد هست؟ فرمود: آری، فرزند آدم که با دست راستش صدقه می‌دهد و آن را از دست چپش پنهان می‌دارد.» ابوعیسی گفت: این حدیث غریب است و ما آن را مرفوع نمی‌دانیم مگر از همین طریق.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

صدقه پنهانی، قدرت نیکوکاری خالصانه را نشان می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
صدقه

بخشش داوطلبانه یا هر کار نیکوکارانهٔ دیگری برای خشنودی الله.

مرفوع

روایتی که به پیامبر ﷺ نسبت داده می‌شود.

غریب

روایتی که در بخشی از زنجیرهٔ نقل، از طریق شمار محدودی از راویان نقل شده است.

برداشت‌های عالمان

ترمذی یادآور می‌شود که این روایت را فقط از طریق همین زنجیره به صورت مرفوع می‌شناسد. بنابراین، از این متن برای اثبات مستقل یک حکم دینیِ وجوب یا حرمت استفاده نمی‌شود. بااین‌حال، ارزش صدقهٔ پنهانی در روایات معتبر تأیید شده است؛ از جمله حدیث صحیح دربارهٔ کسی که چنان پنهانی صدقه می‌دهد که دست چپش نمی‌داند دست راستش چه می‌بخشد. عالمان همچنین تأکید می‌کنند که بخشش پنهانی می‌تواند اخلاص را حفظ کند، درحالی‌که صدقهٔ آشکار زمانی شایسته است که دیگران را تشویق کند و از خودنمایی به دور باشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. به‌طور منظم چیزی را در راه نیکوکاری ببخش، بی‌آنکه در پی شناخته‌شدن باشی، و نیت خود را برای الله تازه کن.
  2. وقتی بخشش آشکار دیگران را صادقانه تشویق می‌کند، آن را برگزین؛ اما مراقب باش بخششت به خودنمایی تبدیل نشود.
  3. احکام دینی را بر پایهٔ دلایل معتبر قرار بده و این روایت ضعیف را حکمی مستقل به شمار نیاور.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.