Jami at-Tirmidhi، حدیث 3369
روایتشده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از الترمذي تا پیامبر ﷺ
- 1مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍآن را به الترمذي روایت کرد
- 2يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ
- 3الْعَوَّامُ بْنُ حَوْشَبٍ
- 4سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ
- 5أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا الْعَوَّامُ بْنُ حَوْشَبٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ الأَرْضَ جَعَلَتْ تَمِيدُ فَخَلَقَ الْجِبَالَ فَعَادَ بِهَا عَلَيْهَا فَاسْتَقَرَّتْ فَعَجِبَتِ الْمَلاَئِكَةُ مِنْ شِدَّةِ الْجِبَالِ قَالُوا يَا رَبِّ هَلْ مِنْ خَلْقِكَ شَيْءٌ أَشَدُّ مِنَ الْجِبَالِ قَالَ نَعَمِ الْحَدِيدُ . قَالُوا يَا رَبِّ فَهَلْ مِنْ خَلْقِكَ شَيْءٌ أَشَدُّ مِنَ الْحَدِيدِ قَالَ نَعَمِ النَّارُ . فَقَالُوا يَا رَبِّ فَهَلْ مِنْ خَلْقِكَ شَيْءٌ أَشَدُّ مِنَ النَّارِ قَالَ نَعَمِ الْمَاءُ . قَالُوا يَا رَبِّ فَهَلْ مِنْ خَلْقِكَ شَيْءٌ أَشَدُّ مِنَ الْمَاءِ قَالَ نَعَمْ الرِّيحُ قَالُوا يَا رَبِّ فَهَلْ مِنْ خَلْقِكَ شَيْءٌ أَشَدُّ مِنَ الرِّيحِ قَالَ نَعَمِ ابْنُ آدَمَ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ بِيَمِينِهِ يُخْفِيهَا مِنْ شِمَالِهِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
محمد بن بشار برای ما حدیث کرد، یزید بن هارون برای ما حدیث کرد، عوام بن حوشب برای ما حدیث کرد، از سلیمان بن ابی سلیمان، از انس بن مالک، از پیامبر ﷺ که فرمودند:
«هنگامی که الله زمین را آفرید، زمین به لرزه درآمد، پس الله کوهها را آفرید و آنها را بر زمین استوار ساخت و زمین آرام گرفت. فرشتگان از شدت سختی کوهها شگفتزده شدند و گفتند: ای پروردگار ما! آیا در میان آفریدههایت چیزی سختتر از کوهها هست؟ فرمود: آری، آهن. گفتند: ای پروردگار ما! آیا در میان آفریدههایت چیزی سختتر از آهن هست؟ فرمود: آری، آتش. گفتند: ای پروردگار ما! آیا در میان آفریدههایت چیزی سختتر از آتش هست؟ فرمود: آری، آب. گفتند: ای پروردگار ما! آیا در میان آفریدههایت چیزی سختتر از آب هست؟ فرمود: آری، باد. گفتند: ای پروردگار ما! آیا در میان آفریدههایت چیزی سختتر از باد هست؟ فرمود: آری، فرزند آدم که با دست راستش صدقه میدهد و آن را از دست چپش پنهان میدارد.» ابوعیسی گفت: این حدیث غریب است و ما آن را مرفوع نمیدانیم مگر از همین طریق.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
صدقه پنهانی، قدرت نیکوکاری خالصانه را نشان میدهد.
بخشش داوطلبانه یا هر کار نیکوکارانهٔ دیگری برای خشنودی الله.
روایتی که به پیامبر ﷺ نسبت داده میشود.
روایتی که در بخشی از زنجیرهٔ نقل، از طریق شمار محدودی از راویان نقل شده است.
ترمذی یادآور میشود که این روایت را فقط از طریق همین زنجیره به صورت مرفوع میشناسد. بنابراین، از این متن برای اثبات مستقل یک حکم دینیِ وجوب یا حرمت استفاده نمیشود. بااینحال، ارزش صدقهٔ پنهانی در روایات معتبر تأیید شده است؛ از جمله حدیث صحیح دربارهٔ کسی که چنان پنهانی صدقه میدهد که دست چپش نمیداند دست راستش چه میبخشد. عالمان همچنین تأکید میکنند که بخشش پنهانی میتواند اخلاص را حفظ کند، درحالیکه صدقهٔ آشکار زمانی شایسته است که دیگران را تشویق کند و از خودنمایی به دور باشد.
- بهطور منظم چیزی را در راه نیکوکاری ببخش، بیآنکه در پی شناختهشدن باشی، و نیت خود را برای الله تازه کن.
- وقتی بخشش آشکار دیگران را صادقانه تشویق میکند، آن را برگزین؛ اما مراقب باش بخششت به خودنمایی تبدیل نشود.
- احکام دینی را بر پایهٔ دلایل معتبر قرار بده و این روایت ضعیف را حکمی مستقل به شمار نیاور.
این روایت صحیح از کسی یاد میکند که چنان پنهانی صدقه میدهد که دست چپش نمیداند دست راستش چه میبخشد؛ او یکی از هفت نفری است که الله آنان را زیر سایهٔ خود قرار میدهد.
40 Hadith van an-Nawawi · #25 (Sahih)این حدیث صحیح میآموزد که نیکوکاری فقط بخشیدن پول نیست؛ کارهای نیک و کمک به دیگران نیز در آن میگنجد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.