کتاب طهارت · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 54

روایت‌شده توسط Muadh ibn Jabal. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب طهارت
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Muadh ibn Jabal

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ، عَنْ عُتْبَةَ بْنِ حُمَيْدٍ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَىٍّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم إِذَا تَوَضَّأَ مَسَحَ وَجْهَهُ بِطَرَفِ ثَوْبِهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَإِسْنَادُهُ ضَعِيفٌ ‏.‏ وَرِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ الإِفْرِيقِيُّ يُضَعَّفَانِ فِي الْحَدِيثِ ‏.‏ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي التَّمَنْدُلِ بَعْدَ الْوُضُوءِ وَمَنْ كَرِهَهُ إِنَّمَا كَرِهَهُ مِنْ قِبَلِ أَنَّهُ قِيلَ إِنَّ الْوَضُوءَ يُوزَنُ ‏.‏ وَرُوِيَ ذَلِكَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَالزُّهْرِيِّ ‏.‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ قَالَ حَدَّثَنِيهِ عَلِيُّ بْنُ مُجَاهِدٍ عَنِّي وَهُوَ عِنْدِي ثِقَةٌ عَنْ ثَعْلَبَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ إِنَّمَا كُرِهَ الْمِنْدِيلُ بَعْدَ الْوُضُوءِ لأَنَّ الْوَضُوءَ يُوزَنُ ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، رشیدین بن سعد برای ما حدیث کرد، از عبدالرحمن بن زیاد بن انعم، از عتبه بن حمید، از عباده بن نسیّ، از عبدالرحمن بن غنم، از معاذ بن جبل که گفت: پیامبر ﷺ را دیدم که چون وضو می‌گرفتند، صورت خود را با گوشه‌ی لباسشان مسح می‌کردند. ابوعیسی گفت: این حدیث غریب است و سند آن ضعیف می‌باشد. رشیدین بن سعد و عبدالرحمن بن زیاد بن انعم افریقی در حدیث ضعیف شمرده می‌شوند. گروهی از اهل علم از اصحاب پیامبر ﷺ و کسانی که پس از آنان آمدند، استفاده از دستمال یا حوله را پس از وضو جایز دانسته‌اند. و کسانی که آن را مکروه دانستند، تنها به سبب این سخن بوده که گفته شده:

«آب وضو وزن خواهد شد.» و این از سعید بن مسیب و زهری روایت شده است. محمد بن حمید رازی برای ما حدیث کرد، جریر برای ما حدیث کرد و گفت: علی بن مجاهد آن را برای من حدیث کرد و او نزد من مورد اعتماد است، از ثعلبه، از زهری که گفت: دستمال کشیدن پس از وضو تنها به این دلیل مکروه دانسته شده که آب وضو وزن خواهد شد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ پس از وضو، صورت خود را با لباسش خشک کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
وضو

شست‌وشوی آیینی که مسلمانان پیش از برخی عبادت‌ها انجام می‌دهند.

غریب‌ها

حدیثی که از راه نقل محدود یا نامعمولی روایت شده است.

وضو سنجیده می‌شود

گفته‌ای که به‌عنوان دلیلی برای ناپسند دانستن خشک‌کردن ذکر شده است؛ ترمذی این دیدگاه برخی عالمان را نقل می‌کند.

برداشت‌های عالمان

ترمذی زنجیرهٔ این روایت را ضعیف ارزیابی کرده است. او نقل می‌کند که برخی از عالمانِ صحابه و نسل‌های پس از آنان خشک‌کردن بدن پس از وضو را جایز می‌دانستند، درحالی‌که برخی دیگر به این دلیل که وضو سنجیده می‌شود آن را ناپسند می‌شمردند. این ناپسند دانستن در اینجا حکمی قطعی بر حرمت نیست؛ روایت ضعیف برای آن به‌تنهایی دلیل مستقلی فراهم نمی‌کند. فقیهان دربارهٔ استفاده از حوله اختلاف نظر داشته‌اند، اما خشک‌کردن به‌خودی‌خود از اعمال واجب وضو نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر خشک‌کردن پس از وضو برایتان کاربردی یا راحت است، این کار را انجام دهید؛ اما آن را واجب ندانید.
  2. تنها بر پایهٔ زنجیرهٔ روایتی ضعیف، کاری را به‌عنوان عمل ممنوعِ پیامبر ﷺ نسبت ندهید.
  3. اجزای واجب وضو را از منابع معتبر و صحیح بیاموزید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.