کتاب طهارت · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 88

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب طهارت
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي فَزَارَةَ، عَنْ أَبِي زَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ سَأَلَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا فِي إِدَاوَتِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ نَبِيذٌ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لاَ يُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَقَالَ إِسْحَاقُ إِنِ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَىَّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لاَ يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ‏:‏ ‏"‏فإِن لَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا ‏"‏‏.‏

ترجمه

هناد برای ما حدیث کرد، شریک برای ما حدیث کرد، از ابوفزاره، او از ابوزید، او از عبدالله بن مسعود روایت کرده است که گفت: پیامبر ﷺ از من پرسیدند:

«در مشک آب تو چیست؟» گفتم: «نبیذ.» فرمودند: «خرما چیز خوبی است و آب پاک‌کننده است.» راوی می‌گوید: «سپس ایشان با آن وضو گرفتند.» ابوعیسی می‌گوید: این حدیث تنها از طریق ابوزید از عبدالله از پیامبر ﷺ روایت شده است. و ابوزید نزد اهل حدیث فردی مجهول است و جز این حدیث روایت دیگری از او شناخته نشده است. برخی از علما وضو گرفتن با نبیذ را جایز دانسته‌اند، از جمله سفیان ثوری و دیگران. و برخی از علما گفته‌اند که با نبیذ نمی‌توان وضو گرفت؛ این قول شافعی، احمد و اسحاق است. اسحاق گفت: «اگر کسی دچار این وضعیت شود، وضو گرفتن با نبیذ همراه با تیمم برای من محبوب‌تر است.» ابوعیسی می‌گوید: سخن کسانی که می‌گویند با نبیذ نمی‌توان وضو گرفت، به کتاب (قرآن) نزدیک‌تر و شبیه‌تر است، زیرا خداوند متعال فرموده است: «پس اگر آب نیافتید، با خاک پاک تیمم کنید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

وضو با آب پاک انجام می‌شود و آب خرما جایگزین آن نیست.

توضیح واژه‌های دشوار
نبیذ

نوشیدنی‌ای که با خیساندن خرما یا میوه‌های دیگر در آب به دست می‌آید؛ ترکیب دقیق آن در ارزیابی فقهی‌اش مؤثر است.

اِداوه

مشک چرمی‌ای که مسافران برای حمل آب یا نوشیدنی دیگر استفاده می‌کردند.

تیمم

طهارت شرعی با خاک پاک، هنگامی که آب قابل استفاده در دسترس نیست یا استفاده از آن ممکن نیست.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک دربارهٔ وضو با نبیذ اختلاف نظر داشتند. سفیان ثوری و برخی دیگر آن را جایز می‌دانستند، درحالی‌که شافعی، احمد بن حنبل و اسحاق بن راهویه آن را جایز نمی‌دانستند. ابوعیسی ترمذی این دیدگاه را که نبیذ برای وضو به کار نمی‌رود، به قرآن نزدیک‌تر دانست؛ زیرا خداوند در نبود آب، تیمم را مقرر کرده است. اسحاق در چنین وضعیتی توصیه می‌کرد هم با نبیذ وضو گرفته شود و هم تیمم انجام گیرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر آب پاک در دسترس است، برای وضو از آن استفاده کنید.
  2. احکام طهارت را بر روایات معتبر و دانش قابل اعتماد بنا کنید، نه تنها بر یک زنجیرهٔ ضعیف.
  3. اگر آب قابل استفاده در دسترس نیست، احکام تیمم را بیاموزید و به‌درستی به کار ببندید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.