Sunan Abi Dawud، حدیث 453
روایتشده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Anas ibn Malik
روایت
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ فَنَزَلَ فِي عُلْوِ الْمَدِينَةِ فِي حَىٍّ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ فَأَقَامَ فِيهِمْ أَرْبَعَ عَشَرَةَ لَيْلَةً ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَى بَنِي النَّجَّارِ فَجَاءُوا مُتَقَلِّدِينَ سُيُوفَهُمْ - فَقَالَ أَنَسٌ - فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى رَاحِلَتِهِ وَأَبُو بَكْرٍ رِدْفَهُ وَمَلأُ بَنِي النَّجَّارِ حَوْلَهُ حَتَّى أَلْقَى بِفِنَاءِ أَبِي أَيُّوبَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي حَيْثُ أَدْرَكَتْهُ الصَّلاَةُ وَيُصَلِّي فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ وَإِنَّهُ أَمَرَ بِبِنَاءِ الْمَسْجِدِ فَأَرْسَلَ إِلَى بَنِي النَّجَّارِ فَقَالَ " يَا بَنِي النَّجَّارِ ثَامِنُونِي بِحَائِطِكُمْ هَذَا " . فَقَالُوا وَاللَّهِ لاَ نَطْلُبُ ثَمَنَهُ إِلاَّ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ . قَالَ أَنَسٌ وَكَانَ فِيهِ مَا أَقُولُ لَكُمْ كَانَتْ فِيهِ قُبُورُ الْمُشْرِكِينَ وَكَانَتْ فِيهِ خِرَبٌ وَكَانَ فِيهِ نَخْلٌ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِقُبُورِ الْمُشْرِكِينَ فَنُبِشَتْ وَبِالْخِرَبِ فَسُوِّيَتْ وَبِالنَّخْلِ فَقُطِعَ فَصَفُّوا النَّخْلَ قِبْلَةَ الْمَسْجِدِ وَجَعَلُوا عِضَادَتَيْهِ حِجَارَةً وَجَعَلُوا يَنْقُلُونَ الصَّخْرَ وَهُمْ يَرْتَجِزُونَ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَعَهُمْ وَهُوَ يَقُولُ اللَّهُمَّ لاَ خَيْرَ إِلاَّ خَيْرُ الآخِرَهْ فَانْصُرِ الأَنْصَارَ وَالْمُهَاجِرَهْ
مُسَدَّد برای ما حدیث کرد، عبدالوارث برای ما حدیث کرد، از ابوتیّاح، از انس بن مالک که گفت: رسول خدا ﷺ به مدینه آمدند و در بخش بالایی مدینه، در محلهای که به آنها بنی عمرو بن عوف گفته میشد، فرود آمدند. ایشان چهارده شب در میان آنان اقامت گزیدند. سپس نزد بنی نجار پیام فرستادند و آنان در حالی که شمشیرهایشان را بر دوش آویخته بودند، آمدند. انس گفت: گویی میبینم که رسول خدا ﷺ بر مرکب خود سوارند و ابوبکر پشت سر ایشان نشسته است و انبوهِ بنی نجار گرداگرد ایشان هستند تا اینکه در حیاط خانه ابی ایوب فرود آمدند. رسول خدا ﷺ هر جا وقت نماز فرا میرسید، نماز میخواندند و در آغل گوسفندان نیز نماز میگزاردند. سپس دستور به ساخت مسجد دادند. ایشان نزد بنی نجار پیام فرستادند و فرمودند:
«ای بنی نجار! این باغ خود را به قیمتی به من بفروشید.» گفتند: «به خدا سوگند، بهای آن را جز از الله عزوجل نمیخواهیم.» انس گفت: آنچه در آن زمین بود برایتان بازگو میکنم؛ در آن قبرهای مشرکان، ویرانهها و درختان خرما بود. رسول خدا ﷺ دستور دادند؛ قبرهای مشرکان شکافته شد، ویرانهها هموار گردید و درختان خرما قطع شدند. تنههای خرما را در سمت قبله مسجد چیدند و دو پایه در آن را از سنگ ساختند. آنان در حالی که سنگ جابهجا میکردند، رجز میخواندند و پیامبر ﷺ نیز همراه آنان بود و میفرمود: «بارالها! هیچ خیری جز خیر آخرت نیست، پس انصار و مهاجران را یاری فرما.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ همراه یارانش مسجدی ساخت و آخرت را برگزید.
پس از ورود پیامبر ﷺ به مدینه، ابتدا نزد بنیعمرو بن عوف اقامت کرد. سپس نزد ابوایوب رفت و دستور داد در زمینی متعلق به بنینجّار مسجدی ساخته شود.
یاران مدنیای که از پیامبر ﷺ و مهاجران استقبال کردند.
مسلمانانی که از مکه به مدینه هجرت کردند.
جهتی که مسلمانان هنگام نماز رو به آن میایستند.
دانشمندان از این روایت نتیجه میگیرند که مسجد جایگاهی محوری در جامعه دارد و پیامبر ﷺ خود در ساخت آن مشارکت کرد. آمادگی بنینجّار برای واگذاری زمینشان در راه خدا، نشانه بخشندگی صادقانه است. همچنین روشن میشود که سادگی و کار گروهی با رهبری سازگارند: پیامبر ﷺ در کنار یارانش کار میکرد و به آنان یادآوری میکرد که خیر ماندگار نزد خداست.
- در نگهداری و فعالیتهای مسجد خود عملاً مشارکت کنید و مسئولیت را فقط به دیگران واگذار نکنید.
- با نیتی خالص، وقت، امکانات و مهارتهای خود را ببخشید و پیوسته در انتظار تشویق یا پاداش مردم نباشید.
- هنگام کار و موفقیت، آخرت را پیش چشم داشته باشید و از خدا بخواهید به همه کسانی که برای کار خیر تلاش میکنند برکت دهد.
انس در آن محل ساخت مسجد را توصیف میکند و به کار یاران نیز اشاره دارد.
Sahih al-Bukhari · #1868 (Sahih)این روایت انس از ورود به مدینه و ساخت مشترک مسجد سخن میگوید.
Sunan Abi Dawud · #455 (Sahih)عایشه از ساخت مسجد روایت میکند و از این راه، تصویری از شکلگیری نخستین فضای نماز به دست میدهد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.