Sahih al-Bukhari، حدیث 2545
روایتشده توسط Abu Dhar al-Ghifari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Dhar al-Ghifari
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا وَاصِلٌ الأَحْدَبُ، قَالَ سَمِعْتُ الْمَعْرُورَ بْنَ سُوَيْدٍ، قَالَ رَأَيْتُ أَبَا ذَرٍّ الْغِفَارِيَّ ـ رضى الله عنه ـ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ وَعَلَى غُلاَمِهِ حُلَّةٌ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنِّي سَابَبْتُ رَجُلاً فَشَكَانِي إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَ لِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَعَيَّرْتَهُ بِأُمِّهِ ". ثُمَّ قَالَ " إِنَّ إِخْوَانَكُمْ خَوَلُكُمْ جَعَلَهُمُ اللَّهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ، فَمَنْ كَانَ أَخُوهُ تَحْتَ يَدِهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ، وَلْيُلْبِسْهُ مِمَّا يَلْبَسُ، وَلاَ تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ، فَإِنْ كَلَّفْتُمُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ فَأَعِينُوهُمْ ".
آدم بن ابی ایاس به ما حدیث نقل کرد، شعبه به ما حدیث نقل کرد، واصل اَحْدَب به ما حدیث نقل کرد و گفت: شنیدم که مَعْرور بن سوید میگفت: ابوذر غِفاری رضی الله عنه را دیدم در حالی که جامهای نفیس بر تن داشت و غلامش نیز جامهای مشابه پوشیده بود. از او درباره این موضوع پرسیدیم، پس فرمود:
«من مردی را دشنام دادم و او نزد پیامبر ﷺ از من شکایت کرد. پیامبر ﷺ به من فرمودند: 'آیا با سرزنش مادرش او را آزار دادی؟' سپس فرمودند: 'غلامان شما برادران شمایند که الله آنان را زیر دست شما قرار داده است. پس هر کس برادرش تحت اختیار اوست، باید از همان غذایی که خود میخورد به او بخوراند و از همان لباسی که خود میپوشد به او بپوشاند. و آنان را به کاری که تواناییاش را ندارند مکلف نکنید؛ و اگر کاری فراتر از توانشان به آنان سپردید، پس یاریشان کنید.'»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
با کسانی که زیر اختیار شما هستند مانند برادر رفتار کنید و با آنان با مراقبت و عدالت برخورد کنید.
ابوذر نقل کرد که مردی را با تحقیر نسب مادریاش توهین کرده بود. آن مرد نزد پیامبر ﷺ شکایت برد و ایشان ابوذر را سرزنش کردند و بر حقوق کسانی که زیر اختیار دیگران هستند تأکید فرمودند.
در بافت تاریخی، به افرادی اشاره دارد که بهصورت برده زیر قدرت کسی بودند.
کاری یا وظایفی بر کسی تحمیل کردن که توان انجامش را ندارد.
هنگامی که کار محولشده بیش از حد سنگین است، از او پشتیبانی کردن.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که تحقیر کسی بهخاطر نسبش ممنوع است و افرادی که زیر اختیار دیگران هستند حق دارند از خوراک، پوشاک و رفتاری قابلتحمل برخوردار باشند. دستور به کمککردن به آنان در کارهای بیش از حد سنگین نشان میدهد که اختیار با مسئولیت همراه است. این حدیث بر برادری و کرامت انسانی تأکید میکند، بیآنکه نهاد تاریخی بردهداری را مجوزی برای بدرفتاری بداند.
- دیگران را بهخاطر نسب یا خانوادهشان سرزنش نکنید؛ اگر کسی را رنجاندهاید، جبران کنید.
- از کسانی که مسئولیتشان را بر عهده دارید بهخوبی مراقبت کنید و با کرامت با آنان رفتار کنید.
- کارهای سنگین را منصفانه تقسیم کنید و وقتی کسی بهتنهایی از پس کاری برنمیآید، یاریاش دهید.
این روایت از همان کتاب نیز به وظایف در قبال کسانی میپردازد که زیر اختیار فرد هستند.
Sahih al-Bukhari · #2544 (Sahih)این حدیث آموزش نیکو و رفتار مهربانانه با کسی را توصیف میکند که تحت مسئولیت فرد است.
40 Hadith van an-Nawawi · #17 (Sahih)این روایت میآموزد که خداوند نیکویی در عمل را مقرر کرده است؛ این آموزه با رفتار مسئولانه و انسانی هماهنگ است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.