Sahih al-Bukhari، حدیث 3165
روایتشده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِآن را به البخاري روایت کرد
- 2إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
- 3رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ
- 4مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ
- 5جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَخْبَرَنِي رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِي " لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَدْ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ". فَلَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَنْ كَانَتْ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِدَةٌ فَلْيَأْتِنِي. فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ كَانَ قَالَ لِي " لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ لأَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ". فَقَالَ لِي احْثُهْ. فَحَثَوْتُ حَثْيَةً فَقَالَ لِي عُدَّهَا. فَعَدَدْتُهَا فَإِذَا هِيَ خَمْسُمِائَةٍ، فَأَعْطَانِي أَلْفًا وَخَمْسَمِائَةٍ. وَقَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمَالٍ مِنَ الْبَحْرَيْنِ فَقَالَ " انْثُرُوهُ فِي الْمَسْجِدِ " فَكَانَ أَكْثَرَ مَالٍ أُتِيَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ جَاءَهُ الْعَبَّاسُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَعْطِنِي إِنِّي فَادَيْتُ نَفْسِي وَفَادَيْتُ عَقِيلاً. قَالَ " خُذْ ". فَحَثَا فِي ثَوْبِهِ، ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ، فَلَمْ يَسْتَطِعْ. فَقَالَ أْمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ إِلَىَّ. قَالَ " لاَ ". قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَىَّ. قَالَ " لاَ ". فَنَثَرَ مِنْهُ، ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ فَلَمْ يَرْفَعْهُ. فَقَالَ أْمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ عَلَىَّ. قَالَ " لاَ ". قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَىَّ. قَالَ " لاَ ". فَنَثَرَ ثُمَّ احْتَمَلَهُ عَلَى كَاهِلِهِ ثُمَّ انْطَلَقَ، فَمَا زَالَ يُتْبِعُهُ بَصَرَهُ حَتَّى خَفِيَ عَلَيْنَا عَجَبًا مِنْ حِرْصِهِ، فَمَا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَثَمَّ مِنْهَا دِرْهَمٌ.
علی بن عبدالله به ما حدیث کرد، اسماعیل بن ابراهیم به ما حدیث کرد و گفت: روح بن قاسم مرا خبر داد، از محمد بن منکدر، از جابر بن عبدالله رضی الله عنهما که فرمود: رسول خدا ﷺ به من فرمودند:
«اگر مال بحرین برایمان بیاید، اینقدر و اینقدر و اینقدر به تو خواهم داد.» چون رسول خدا ﷺ رحلت کردند و مال بحرین آمد، ابوبکر رضی الله عنه اعلام کرد: «هر کس نزد رسول خدا ﷺ وعدهای دارد، نزد من بیاید.» پس نزد او رفتم و گفتم: «رسول خدا ﷺ به من فرموده بودند: اگر مال بحرین برایمان بیاید، اینقدر و اینقدر و اینقدر به تو خواهم داد.» او به من گفت: «با دو دستت بردار.» من یک مشت با دو دست برداشتم، او گفت: «آن را بشمار.» شمردم و پانصد بود. سپس هزار و پانصد به من داد. ابراهیم بن طهمان از عبدالعزیز بن صهیب، از انس رضی الله عنه روایت کرده است: مالی از بحرین برای پیامبر ﷺ آورده شد. ایشان فرمودند: «آن را در مسجد بریزید.» این بیشترین مالی بود که تا آن زمان برای رسول خدا ﷺ آورده شده بود. در همین حال عباس رضی الله عنه آمد و گفت: «یا رسول الله ﷺ! به من بدهید، زیرا من فدیه خود و عقیل را پرداخت کردهام.» پیامبر ﷺ فرمودند: «بردار.» او در لباسش با دو دست پول برداشت، سپس خواست آن را بلند کند اما نتوانست. گفت: «دستور دهید کسی آن را برایم بلند کند.» پیامبر ﷺ فرمودند: «نه.» گفت: «پس خودتان آن را برایم بلند کنید.» فرمودند: «نه.» مقداری از آن را ریخت، سپس خواست آن را بلند کند اما باز هم نتوانست. دوباره گفت: «دستور دهید کسی آن را برایم بلند کند.» فرمودند: «نه.» گفت: «پس خودتان آن را برایم بلند کنید.» فرمودند: «نه.» باز هم مقداری ریخت، سپس آن را بر دوش خود گذاشت و رفت. رسول خدا ﷺ از روی تعجب به طمع او نگاه میکردند تا اینکه از دید ما پنهان شد. رسول خدا ﷺ از جای خود برخاستند در حالی که حتی یک درهم از آن مال باقی نمانده بود.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ابوبکر به وعدهٔ پیامبر ﷺ وفا کرد و اموال را تقسیم نمود.
اموال و کالاهایی که از بحرین برای جامعهٔ مسلمانان آورده میشد.
تعهد به دادن چیزی به کسی در آینده.
با هر دو دست از اموال موجود بردار.
عالمان از این روایت برداشت کردهاند که ابوبکر پس از درگذشت پیامبر ﷺ به وعدهٔ ایشان وفا کرد. روایت همچنین نشان میدهد که اموال عمومی با دقت تقسیم میشد و رهبر وعدهها را عادلانه به انجام میرساند. چهار مذهب فقهی اهلسنت پیامدهای حقوقی دقیق وعدهها را با توجه به دلایل گستردهتر بررسی میکنند؛ این متن بهتنهایی ثابت نمیکند که هر وعدهای از نظر حقوقی الزامآور است.
- به وعدهها وفا کنید و آنها را ثبت کنید تا حق کسی ضایع نشود.
- با اموال عمومی شفاف برخورد کنید و آنها را بر پایهٔ توافقهای روشن تقسیم کنید.
- بخشنده باشید، اما در مدیریت و تقسیم اموال دقت کنید.
این روایت مرتبط نیز توضیح میدهد که ابوبکر چگونه به وعدهٔ پیامبر ﷺ به جابر وفا کرد.
Sahih al-Bukhari · #3163 (Sahih)این متن با تقسیم درآمدها و بخشندگی پیامبر ﷺ ارتباط دارد.
Sahih al-Bukhari · #3167 (Sahih)این حدیث نشان میدهد که امانتداری و دقت در برخورد با اموال دیگران یا اموال عمومی ضروری است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.