Sahih al-Bukhari، حدیث 3358
روایتشده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Huraira
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَحْبُوبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمْ يَكْذِبْ إِبْرَاهِيمُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ إِلاَّ ثَلاَثَ كَذَبَاتٍ ثِنْتَيْنِ مِنْهُنَّ فِي ذَاتِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، قَوْلُهُ {إِنِّي سَقِيمٌ } وَقَوْلُهُ {بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَذَا}، وَقَالَ بَيْنَا هُوَ ذَاتَ يَوْمٍ وَسَارَةُ إِذْ أَتَى عَلَى جَبَّارٍ مِنَ الْجَبَابِرَةِ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ هَا هُنَا رَجُلاً مَعَهُ امْرَأَةٌ مِنْ أَحْسَنِ النَّاسِ، فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ، فَسَأَلَهُ عَنْهَا. فَقَالَ مَنْ هَذِهِ قَالَ أُخْتِي، فَأَتَى سَارَةَ قَالَ يَا سَارَةُ، لَيْسَ عَلَى وَجْهِ الأَرْضِ مُؤْمِنٌ غَيْرِي وَغَيْرُكِ، وَإِنَّ هَذَا سَأَلَنِي، فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّكِ أُخْتِي فَلاَ تُكَذِّبِينِي. فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا، فَلَمَّا دَخَلَتْ عَلَيْهِ ذَهَبَ يَتَنَاوَلُهَا بِيَدِهِ، فَأُخِذَ فَقَالَ ادْعِي اللَّهَ لِي وَلاَ أَضُرُّكِ. فَدَعَتِ اللَّهَ فَأُطْلِقَ، ثُمَّ تَنَاوَلَهَا الثَّانِيَةَ، فَأُخِذَ مِثْلَهَا أَوْ أَشَدَّ فَقَالَ ادْعِي اللَّهَ لِي وَلاَ أَضُرُّكِ. فَدَعَتْ فَأُطْلِقَ. فَدَعَا بَعْضَ حَجَبَتِهِ فَقَالَ إِنَّكُمْ لَمْ تَأْتُونِي بِإِنْسَانٍ، إِنَّمَا أَتَيْتُمُونِي بِشَيْطَانٍ. فَأَخْدَمَهَا هَاجَرَ فَأَتَتْهُ، وَهُوَ قَائِمٌ يُصَلِّي، فَأَوْمَأَ بِيَدِهِ مَهْيَا قَالَتْ رَدَّ اللَّهُ كَيْدَ الْكَافِرِ ـ أَوِ الْفَاجِرِ ـ فِي نَحْرِهِ، وَأَخْدَمَ هَاجَرَ. قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ تِلْكَ أُمُّكُمْ يَا بَنِي مَاءِ السَّمَاءِ.
ابوهریره رضی الله عنه روایت کرده است که گفت: ابراهیم علیهالسلام هرگز دروغ نگفت مگر در سه مورد؛ دو بار آن در راه خداوند عزوجل بود: یکی فرمودنش
«من بیمارم» و دیگری فرمودنش «بلکه این کار را بزرگشان انجام داد». و سومین بار آن بود که روزی همراه ساره در سفر بودند و از سرزمین پادشاهی ستمگر عبور کردند. به آن ستمگر گفته شد: مردی اینجا آمده که زنی بسیار زیبا همراه اوست. پس او را طلبید و دربارهٔ آن زن پرسید. ابراهیم گفت: «او خواهر من است.» سپس نزد ساره آمد و گفت: «ای ساره! بر روی زمین هیچ مؤمنی جز من و تو نیست. این مرد از تو پرسید و من گفتم که تو خواهر من هستی، پس سخن مرا تکذیب نکن.» ستمگر ساره را طلبید. چون وارد شد، خواست با دست او را بگیرد، اما ناتوان شد و دستش خشک گردید. گفت: «برایم از خدا دعا کن تا آسیبی به تو نرسانم.» ساره دعا کرد و او رها شد. بار دوم دست دراز کرد که باز هم مانند قبل یا شدیدتر گرفتار شد. گفت: «برایم از خدا دعا کن تا آسیبی به تو نرسانم.» ساره دوباره دعا کرد و او آزاد شد. آنگاه برخی از نگهبانانش را فراخواند و گفت: «شما برای من انسان نیاوردید، بلکه شیطان آوردهاید!» سپس هاجر را به خدمت ساره بخشید. ساره بازگشت در حالی که ابراهیم ایستاده نماز میخواند. او با دست اشاره کرد و پرسید: «چه شد؟» ساره پاسخ داد: «خداوند مکر کافر (یا فاجر) را به خودش بازگرداند و هاجر را به خدمت من داد.» ابوهریره رضی الله عنه فرمود: «ای فرزندان آب آسمان (باران)، او مادر شماست.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ابراهیم ﷺ با سنجیده سخن گفتن از سارا محافظت کرد و الله او را از ستمگر در امان داشت.
حاکمی که از قدرت خود برای ستم به دیگران استفاده میکند.
توضیح عالمان این است که ابراهیم ﷺ سارا را خواهر دینی خود خواند.
سارا هاجر را بهعنوان خدمتکار به دست آورد؛ هاجر بعدها مادر اسماعیل شد.
مفسران کلاسیک تأکید میکنند که نباید این سه گفته را دروغگویی برای منفعت شخصی دانست. دو گفتهٔ نخست در راه خدا بود و سومی تعبیری سنجیده بود که از سارا در برابر ستمگر محافظت میکرد. عالمان در این باره تفاوت میان دروغ صریح و کنایهای با مقصودی راستین را بررسی کردهاند. این روایت دروغگویی در زندگی روزمره را مجاز نمیشمارد: بهکارگیری عبارت دوپهلو نیازمند دلیلی موجه است و نباید موجب ستم شود.
- در موقعیتی تهدیدآمیز، واژگانی برگزینید که بدون ستم به دیگران از کسی محافظت کنند.
- از عبارتهای دوپهلو برای رسیدن به منفعت شخصی یا شانه خالی کردن از مسئولیت استفاده نکنید.
- از الله حفاظت و یاری بخواهید و خود به زورگویی یا فریب متوسل نشوید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.