Sahih al-Bukhari، حدیث 4304
روایتشده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍآن را به البخاري روایت کرد
- 2عَبْدُ اللَّهِ
- 3يُونُسُ
- 4الزُّهْرِيِّ
- 5عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ امْرَأَةً، سَرَقَتْ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةِ الْفَتْحِ، فَفَزِعَ قَوْمُهَا إِلَى أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ يَسْتَشْفِعُونَهُ، قَالَ عُرْوَةُ فَلَمَّا كَلَّمَهُ أُسَامَةُ فِيهَا تَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَتُكَلِّمُنِي فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ ". قَالَ أُسَامَةُ اسْتَغْفِرْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَلَمَّا كَانَ الْعَشِيُّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطِيبًا، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّمَا أَهْلَكَ النَّاسَ قَبْلَكُمْ أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الشَّرِيفُ تَرَكُوهُ، وَإِذَا سَرَقَ فِيهِمِ الضَّعِيفُ أَقَامُوا عَلَيْهِ الْحَدَّ، وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ، لَوْ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ مُحَمَّدٍ سَرَقَتْ لَقَطَعْتُ يَدَهَا ". ثُمَّ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِتِلْكَ الْمَرْأَةِ، فَقُطِعَتْ يَدُهَا، فَحَسُنَتْ تَوْبَتُهَا بَعْدَ ذَلِكَ وَتَزَوَّجَتْ. قَالَتْ عَائِشَةُ فَكَانَتْ تَأْتِي بَعْدَ ذَلِكَ فَأَرْفَعُ حَاجَتَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
محمد بن مقاتل به ما حدیث کرد، عبدالله به ما خبر داد، یونس به من خبر داد، از زهری، که گفت: عروة بن زبیر به من خبر داد که در عهد رسول الله ﷺ در غزوه فتح مکه، زنی دزدی کرد. قوم او نزد اسامة بن زید شتافتند تا برای او شفاعت کند. عروة میگوید: وقتی اسامة درباره آن زن با رسول الله ﷺ سخن گفت، چهره رسول الله ﷺ تغییر رنگ داد و فرمودند:
«آیا در یکی از حدود الهی با من صحبت میکنی؟» اسامة عرض کرد: «ای رسول خدا! برای من آمرزش بخواه.» سپس هنگام عصر، رسول الله ﷺ به عنوان خطیب برخاستند و خداوند را آنگونه که شایسته اوست ستایش کردند و فرمودند: «اما بعد، همانا اقوام پیش از شما هلاک شدند زیرا هرگاه فردی شریف در میان آنان دزدی میکرد، او را رها میساختند و هرگاه فردی ضعیف دزدی میکرد، حد را بر او جاری میکردند. قسم به کسی که جان محمد در دست اوست، اگر فاطمه دختر محمد نیز دزدی میکرد، دستش را قطع میکردم.» سپس رسول الله ﷺ دستور دادند و دست آن زن قطع شد. پس از آن توبهاش نیکو گشت و ازدواج کرد. عایشه گفت: «آن زن پس از آن نزد من میآمد و من نیازهایش را به رسول الله ﷺ میرساندم.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عدالت ایجاب میکند که قانون برای همه یکسان اجرا شود.
در جریان فتح مکه، زنی مرتکب دزدی شد. خویشاوندانش از اسامه بن زید خواستند برای او شفاعت کند؛ پیامبر ﷺ تأکید کرد که هنگام اجرای مجازات مقرر الهی نباید بر اساس جایگاه اجتماعی میان افراد تفاوت گذاشت.
جمعِ حد؛ دستهای از مجازاتها که در شریعت اسلامی تعیین شدهاند.
درخواست از طرف شخصی دیگر؛ در اینجا به معنای درخواست برای جلوگیری از اجرای مجازات است.
پشیمانی صادقانه از گناه، همراه با بازگشت به سوی خدا و ترک آن عمل.
عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه میگیرند که عدالت نباید به تبار، ثروت یا اعتبار اجتماعی وابسته باشد. در پروندههای مربوط به حدود، نباید از شفاعت برای معافکردن کسی از روند قانونیِ مقرر بهسبب جایگاهش استفاده کرد. فقیهان جداگانه دربارهٔ شرایط اثبات و اجرای این مجازاتها بحث میکنند؛ این روایت مجوز اقدام خودسرانه نیست. همچنین روایت میگوید آن زن بعداً صادقانه توبه کرد و عایشه به او کمک کرد تا نیازهایش را به پیامبر ﷺ برساند.
- قواعد را عادلانه اجرا کنید و برای افراد بانفوذ امتیاز قائل نشوید.
- رسیدگی به پروندههای کیفری را به مراجع قانونیِ صلاحیتدار بسپارید؛ هرگز خودسرانه اقدام نکنید.
- پس از لغزش، در صورت توبهٔ صادقانه از فرد حمایت کنید و هرجا به شیوهای مشروع ممکن است یاریاش دهید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.