دعاها · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6363

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: دعاها
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو، مَوْلَى الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْطَبٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَبِي طَلْحَةَ ‏"‏ الْتَمِسْ لَنَا غُلاَمًا مِنْ غِلْمَانِكُمْ يَخْدُمُنِي ‏"‏‏.‏ فَخَرَجَ بِي أَبُو طَلْحَةَ يُرْدِفُنِي وَرَاءَهُ، فَكُنْتُ أَخْدُمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كُلَّمَا نَزَلَ، فَكُنْتُ أَسْمَعُهُ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ ‏"‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ، وَضَلَعِ الدَّيْنِ، وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ ‏"‏‏.‏ فَلَمْ أَزَلْ أَخْدُمُهُ حَتَّى أَقْبَلْنَا مِنْ خَيْبَرَ، وَأَقْبَلَ بِصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَىٍّ قَدْ حَازَهَا، فَكُنْتُ أَرَاهُ يُحَوِّي وَرَاءَهُ بِعَبَاءَةٍ أَوْ كِسَاءٍ ثُمَّ يُرْدِفُهَا وَرَاءَهُ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالصَّهْبَاءِ صَنَعَ حَيْسًا فِي نِطَعٍ، ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَدَعَوْتُ رِجَالاً فَأَكَلُوا، وَكَانَ ذَلِكَ بِنَاءَهُ بِهَا، ثُمَّ أَقْبَلَ حَتَّى بَدَا لَهُ أُحُدٌ قَالَ ‏"‏ هَذَا جُبَيْلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا أَشْرَفَ عَلَى الْمَدِينَةِ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أُحَرِّمُ مَا بَيْنَ جَبَلَيْهَا مِثْلَ مَا حَرَّمَ بِهِ إِبْرَاهِيمُ مَكَّةَ، اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي مُدِّهِمْ وَصَاعِهِمْ ‏"‏‏.‏

ترجمه

قتیبة بن سعید برای ما حدیث کرد، اسماعیل بن جعفر برای ما حدیث کرد، از عمرو بن ابی عمرو — مولای مطلّب بن عبدالله بن حنطب — که او انس بن مالک را شنید که می‌گفت: رسول الله ﷺ به ابوطَلحه فرمودند:

«یکی از غلامان جوان خود را بیاب تا مرا خدمت کند.» پس ابوطَلحه مرا سوار بر مرکب خود در پشت سرش برد و من هرگاه در جایی فرود می‌آمدیم، رسول الله ﷺ را خدمت می‌کردم. من بسیار می‌شنیدم که ایشان این دعا را زیاد می‌خواندند: «بار خدایا! به تو پناه می‌برم از اندوه و غم، از ناتوانی و تنبلی، از بخل و ترس، از سنگینی بدهی و از چیرگی مردان.» من پیوسته در خدمت ایشان بودم تا اینکه از خیبر بازگشتیم و ایشان صفیه دختر حیّی را که به سهمشان رسیده بود، همراه آوردند. من می‌دیدم که با عبایی یا پارچه‌ای ضخیم برای او در پشت سر خود جایگاهی آماده می‌کردند و او را سوار می‌نمودند. چون به صهباء رسیدیم، در سفره‌ای چرمین «حِیس» درست کردند و مرا فرستادند؛ من مردانی را دعوت کردم و آنان خوردند و آن ولیمهٔ ازدواج ایشان با صفیه بود. سپس به راه ادامه دادند تا کوه اُحُد نمایان شد، فرمودند: «این کوه کوچک ما را دوست دارد و ما نیز او را دوست داریم.» هنگامی که به مدینه نزدیک شدند، فرمودند: «بار خدایا! من میان دو کوه این شهر را همان‌گونه حریم قرار می‌دهم که ابراهیم مکه را حریم قرار داد. بار خدایا! در مُدّ و صاع آنان برکت عطا فرما.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ از نگرانی‌ها به خدا پناه می‌برد و برای مدینه برکت می‌خواست.

توضیح واژه‌های دشوار
بدهی سنگین

بدهی فشارآوری که شخص را گرفتار می‌کند و بازپرداخت آن دشوار است.

مُدّ و صاع

واحدهای سنتی اندازه‌گیری حجم مواد غذایی؛ پیامبر ﷺ از خدا خواست در این پیمانه‌ها و روزی مردم مدینه برکت قرار دهد.

حَرَم

محدوده‌ای مشخص با جایگاه مقدس ویژه و مقرراتی برای پاسداری از آن.

برداشت‌های عالمان

عالمان اشاره می‌کنند که این دعا پناه‌جویی از گرفتاری‌های درونی، مانند اندوه و تنبلی، و نیز فشارهای اجتماعی و مالی را دربرمی‌گیرد. این کلمات تشویق می‌کنند که از خدا یاری بخواهیم و هم‌زمان برای مدیریت بدهی‌ها و اصلاح عادت‌های زیان‌بار مسئولانه اقدام کنیم. همچنین جایگاه ویژه مدینه آشکار می‌شود: پیامبر ﷺ محدوده میان کوه‌های آن را حرم اعلام کرد و برای مردم و روزی‌شان برکت خواست. اُحد کوهی توصیف شده که پیامبر ﷺ و یارانش آن را دوست دارند و آن نیز آنان را دوست دارد؛ عالمان این سخن را نشانه شرافت و پیوندی ویژه دانسته‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. دعای پناه‌جویی از نگرانی، اندوه، تنبلی و بدهی را بیاموز و با توجه بخوان.
  2. از خدا برای روزی‌ات برکت بخواه و هم‌زمان برای مدیریت بدهی‌ها گام‌های عملی بردار.
  3. با احترام به جایگاه ویژه مکان‌های مقدس و قدردانی از آن‌ها، محبت خود را نشان بده.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.