Sahih al-Bukhari، حدیث 6623
روایتشده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Musa al-Ash'ari
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ غَيْلاَنَ بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ أَسْتَحْمِلُهُ فَقَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ، وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ ". قَالَ ثُمَّ لَبِثْنَا مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ نَلْبَثَ، ثُمَّ أُتِيَ بِثَلاَثِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى فَحَمَلَنَا عَلَيْهَا فَلَمَّا انْطَلَقْنَا قُلْنَا أَوْ قَالَ بَعْضُنَا وَاللَّهِ لاَ يُبَارَكُ لَنَا، أَتَيْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَسْتَحْمِلُهُ، فَحَلَفَ أَنْ لاَ يَحْمِلَنَا ثُمَّ حَمَلَنَا، فَارْجِعُوا بِنَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَنُذَكِّرُهُ، فَأَتَيْنَاهُ فَقَالَ " مَا أَنَا حَمَلْتُكُمْ، بَلِ اللَّهُ حَمَلَكُمْ، وَإِنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا، إِلاَّ كَفَّرْتُ عَنْ يَمِينِي، وَأَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ ". أَوْ " أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَكَفَّرْتُ عَنْ يَمِينِي ".
ابو نعمان به ما حدیث کرد، حماد بن زید به ما حدیث کرد، از غیلان بن جریر، از ابوبرده، از پدرش که گفت: همراه گروهی از اشعریون نزد پیامبر ﷺ رفتم تا از ایشان درخواست مرکب کنم. ایشان فرمودند:
«به خدا سوگند! به شما مرکبی نخواهم داد و چیزی هم ندارم که شما را بر آن سوار کنم.» راوی گفت: سپس به مدتی که الله خواست درنگ کردیم، آنگاه سه شتر مادهٔ سفیدکوهان برای ایشان آورده شد و ما را بر آنها سوار کردند. چون راه افتادیم، ما یا برخی از ما گفتیم: «به خدا سوگند! در این کار برکتی برای ما نخواهد بود؛ زیرا نزد پیامبر ﷺ آمدیم و مرکب خواستیم، ایشان قسم خوردند که به ما مرکب ندهند، ولی سپس به ما دادند. بیایید نزد پیامبر ﷺ بازگردیم و موضوع را به ایشان یادآوری کنیم.» پس نزد ایشان بازگشتیم و ایشان فرمودند: «من به شما مرکب ندادم، بلکه الله بود که به شما داد. به خدا سوگند! انشاءالله اگر بر کاری قسم بخورم و سپس غیر آن را بهتر ببینم، کفارهٔ قسمم را میپردازم و کاری را که بهتر است انجام میدهم.» یا فرمودند: «کاری را که بهتر است انجام میدهم و کفارهٔ قسمم را میپردازم.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
هرگاه انجام کار بهتر اقتضا کند، میتوان سوگند را شکست.
حیواناتی که مسافران بر آنها سوار میشدند؛ در این روایت شترها.
گفتاری مؤکد که در آن شخص خدا را گواه میگیرد.
جبران شرعیِ مقرر برای کسی که سوگند الزامآوری را میشکند.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که کسی که سوگندش مانع انجام کاری بهتر یا پرهیزکارانهتر میشود، میتواند آن را بشکند و کفاره مقرر را بپردازد. پیامبر ﷺ سرانجامِ روزی را به خدا نسبت میدهد و در عین حال از کردار انسانی خود نیز سخن میگوید. چهار مذهب فقهی اهلسنت درباره شرایط دقیق و چگونگی کفاره سوگند بحث کردهاند؛ اصل این است که اگر کار بهتر با سوگند ناسازگار باشد، نباید سرسختانه به آن پایبند ماند.
- اگر وفای به سوگند موجب بیعدالتی یا زیان غیرضروری میشود، سرسختانه به آن پایبند نمانید؛ در صورت نیاز درباره کفاره از فرد آگاه راهنمایی بگیرید.
- بپذیرید که روزی و یاری در نهایت از سوی خداست و برای آنچه دریافت میکنید سپاسگزار باشید.
- در سخنگفتن سنجیده عمل کنید و سوگند را مانعی برای انجام کار بهتر نسازید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.