ارث · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6747

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: ارث
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ قُلْتُ لأَبِي أُسَامَةَ حَدَّثَكُمْ إِدْرِيسُ، حَدَّثَنَا طَلْحَةُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، ‏{‏وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ‏}‏ ‏{‏وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ‏}‏ قَالَ كَانَ الْمُهَاجِرُونَ حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ يَرِثُ الأَنْصَارِيُّ الْمُهَاجِرِيَّ دُونَ ذَوِي رَحِمِهِ لِلأُخُوَّةِ الَّتِي آخَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُمْ فَلَمَّا نَزَلَتْ ‏{‏جَعَلْنَا مَوَالِيَ‏}‏ قَالَ نَسَخَتْهَا ‏{‏وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ‏}‏

ترجمه

اسحاق بن ابراهیم برایم حدیث کرد و گفت: از ابواسامه پرسیدم:

«آیا ادریس برایتان حدیث کرده است؟» گفت: «آری، طلحه برایمان حدیث کرد، از سعید بن جبیر، از ابن عباس درباره سخن خداوند: {و برای هر کسی وارثانی قرار دادیم} و {و کسانی که دست‌های راستتان با آنان پیمان بسته است}. او گفت: هنگامی که مهاجران به مدینه آمدند، انصار وارث مهاجران می‌شدند و مهاجران وارث انصار، و این به جای خویشاوندان خونی‌شان بود؛ به سبب پیوند برادری که پیامبر ﷺ میان آنان برقرار کرده بود. اما چون آیه {و برای هر کسی وارثانی قرار دادیم} نازل شد، فرمود که این آیه حکم پیشین یعنی {و کسانی که دست‌های راستتان با آنان پیمان بسته است} را نسخ کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ارث‌بری بر پایهٔ برادری جای خود را به ارث‌بری بر پایهٔ خویشاوندی داد.

پیشینه و سبب بیان

پس از هجرت به مدینه، پیامبر ﷺ میان مهاجران و انصار پیمان برادری برقرار کرد. به گفتهٔ ابن‌عباس، آنان در نتیجهٔ این پیمان از یکدیگر ارث می‌بردند، نه از خویشاوندان نسبی خود؛ سپس وحی، ارث‌بری را بر پایهٔ وارثان تعیین‌شده مقرر کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
مهاجران

مسلمانانی که به‌خاطر ایمانشان از مکه به مدینه هجرت کردند.

انصار

مسلمانان مدینه که مهاجران را پذیرفتند و یاری کردند.

موالی

وارثان، یا کسانی که بنا بر توضیح نقل‌شده به‌عنوان وارث تعیین شده‌اند.

برداشت‌های عالمان

شارحان کلاسیک این روایت را توصیف حکمی در دوره‌ای آغازین می‌دانند: پیمان برادری‌ای که پیامبر ﷺ برقرار کرد، در آن زمان می‌توانست بر ارث اثر بگذارد. آیات ارث در سورهٔ نساء، حق‌های ثابت خویشاوندان را مبنای اصلی قرار داد. مذاهب فقهی تقسیم ترکه را بر احکام مقرر ارث استوار می‌کنند؛ پیمان برادری به‌تنهایی، برخلاف خویشاوندی نسبی، موجب سهم‌الارث نمی‌شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. ترکه را طبق احکام ارث اسلامی تقسیم کنید و حقوق صاحبان سهم را با دقت مشخص کنید.
  2. پیوندهای نیرومند ایمانی را ارج بگذارید، اما همبستگی میان افراد را با سهم‌الارث خودکار اشتباه نگیرید.
  3. در مورد ترکه‌ای مشخص از متخصص آگاه راهنمایی بگیرید تا حقوق اعضای خانواده پایمال نشود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.