کتاب ایمان · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 147

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب ایمان
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ
  3. 3عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ
  4. 4أَبُو كَثِيرٍ
  5. 5أَبُو هُرَيْرَةَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ - وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ - فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَبُو هُرَيْرَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا شَأْنُكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلاَءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ ‏"‏ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ‏"‏ ‏.‏ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ بِنَعْلَىَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ‏"‏ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلاَنِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ‏.‏ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلاَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ ‏.‏ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَىَّ فَخَرَرْتُ لاِسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَىَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لاِسْتِي قَالَ ارْجِعْ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَلاَ تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَخَلِّهِمْ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

زهیر بن حرب برایم حدیث کرد، عمر بن یونس حنفی برایمان حدیث کرد، عکرمه بن عمار برایمان حدیث کرد و گفت: ابوکثیر برایم حدیث کرد و گفت: ابوهُریره برایم حدیث کرد و گفت: ما در محضر رسول الله ﷺ نشسته بودیم و ابوبکر و عمر نیز در میان جمع حضور داشتند. در این هنگام رسول الله ﷺ از میان ما برخاستند و رفتند و در بازگشت تأخیر کردند. ما بیم آن داشتیم که در غیاب ما دشمنی به ایشان حمله کند، لذا نگران شدیم و برخاستیم. من نخستین کسی بودم که نگران شدم و به جستجوی رسول الله ﷺ رفتم تا اینکه به باغی از باغ‌های انصار از قبیله بنی‌نجار رسیدم. دور آن گشتم تا دری بیابم اما نیافتم. ناگاه جویباری را دیدم که از چاهی در بیرون، به داخل باغ می‌رفت. پس مانند روباه خود را جمع کردم و از آن راه وارد شدم و به محضر رسول الله ﷺ رسیدم. ایشان فرمودند:

«ابوهُریره؟» گفتم: «بله، ای رسول خدا.» فرمودند: «چه شده است؟» گفتم: «شما در میان ما بودید، سپس برخاستید و رفتید و در بازگشت تأخیر کردید. ما ترسیدیم که مبادا در غیاب ما دشمنی به شما حمله کرده باشد، لذا وحشت‌زده شدیم. من اولین کسی بودم که وحشت‌زده شدم، پس به این باغ آمدم و مانند روباه خود را جمع کرده و وارد شدم و این مردم نیز پشت سر من هستند.» ایشان فرمودند: «ای ابوهُریره،» و دو کفش خود را به من دادند و فرمودند: «این دو کفش مرا ببر و هر کس را در پشت این باغ ملاقات کردی که شهادت می‌دهد هیچ معبودی جز الله نیست در حالی که قلبش به آن یقین کامل دارد، او را به بهشت بشارت ده.» نخستین کسی که با او روبرو شدم عمر بود. پرسید: «ای ابوهُریره، این دو کفش چیست؟» گفتم: «این دو کفش رسول الله ﷺ است که مرا با آن فرستاده‌اند تا هر کس را ملاقات کنم که شهادت می‌دهد هیچ معبودی جز الله نیست در حالی که قلبش به آن یقین کامل دارد، او را به بهشت بشارت دهم.» آنگاه عمر با دستش چنان بر سینه‌ام زد که به پشت افتادم و گفت: «برگرد، ای ابوهُریره!» پس در حالی که نزدیک بود بگریم، به سوی رسول الله ﷺ بازگشتم و عمر نیز درست پشت سر من آمد. رسول الله ﷺ فرمودند: «چه شده است، ای ابوهُریره؟» گفتم: «با عمر ملاقات کردم و پیامی را که با آن مرا فرستاده بودید به او رساندم. او بر سینه‌ام زد و باعث شد به پشت بیفتم و دستور داد برگردم.» سپس رسول الله ﷺ به او فرمودند: «ای عمر، چه چیزی تو را وادار به این کار کرد؟» عرض کرد: «ای رسول خدا، پدر و مادرم فدایت باد! آیا واقعاً ابوهُریره را با کفش‌هایتان فرستادید تا هر کس را ملاقات کند که شهادت می‌دهد هیچ معبودی جز الله نیست در حالی که قلبش به آن یقین کامل دارد، او را به بهشت بشارت دهد؟» فرمودند: «بله.» عرض کرد: «پس چنین نکنید، زیرا می‌ترسم مردم تنها به همین اکتفا کنند و دست از اعمال نیک بردارند. بگذارید آنان به عمل ادامه دهند.» آنگاه رسول الله ﷺ فرمودند: «پس بگذارشان."

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ایمان صادقانه به توحید، در کنار انجام کارهای نیک، امید به بهشت می‌بخشد.

پیشینه و سبب بیان

صحابه نگران شدند، زیرا پیامبر ﷺ مدت زیادی از آنان دور مانده بود. ایشان به ابوهریره دستور داد به کسانی که با ایمان صادقانه و یقینی به یگانگی الله باور دارند، مژدهٔ بهشت بدهد. عمر بیم داشت که آنان به این مژده تکیه کنند و کارهای نیک را ترک گویند.

توضیح واژه‌های دشوار
توحید

باور به اینکه تنها الله سزاوار پرستش است.

یقین کامل در قلب

باور صادقانه به شهادتین، نه صرفاً بر زبان آوردن آن‌ها.

تکیه کردن بر

کافی دانستن چیزی و در نتیجه از تلاش بیشتر دست کشیدن.

برداشت‌های عالمان

عالمان تأکید می‌کنند که شهادتین به باور قلبی صادقانه نیاز دارد و وعدهٔ آن مجوزی برای کوتاهی در کارهای نیک نیست. عمر به نکته‌ای تربیتی اشاره کرد: اگر پیامی حقیقی بدون زمینه و توضیح گفته شود، ممکن است بد برداشت شود. پیامبر ﷺ این هشدار را تأیید کرد و دستور داد مردم به انجام اعمالشان ادامه دهند. چهار مذهب فقهی اهل سنت بر اهمیت ایمان و اعمال در کنار هم تأکید دارند، هرچند دربارهٔ رابطهٔ دقیق اعمال با ایمان به‌تفصیل بحث می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. شهادتین را با باور صادقانه بر زبان آورید و بگذارید این باور راهنمای انتخاب‌هایتان باشد.
  2. به نماز، نیکی و پذیرفتن مسئولیت ادامه دهید؛ امید به الله جای تلاش را نمی‌گیرد.
  3. مژده‌های نیک را با حکمت بیان کنید و توضیحی بدهید که مانع برداشت نادرست شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.