کتاب ایمان · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 358

روایت‌شده توسط Wa'il ibn Hujr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب ایمان
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Wa'il ibn Hujr

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ وَأَبُو عَاصِمٍ الْحَنَفِيُّ - وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ - قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ حَضْرَمَوْتَ وَرَجُلٌ مِنْ كِنْدَةَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ الْحَضْرَمِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا قَدْ غَلَبَنِي عَلَى أَرْضٍ لِي كَانَتْ لأَبِي ‏.‏ فَقَالَ الْكِنْدِيُّ هِيَ أَرْضِي فِي يَدِي أَزْرَعُهَا لَيْسَ لَهُ فِيهَا حَقٌّ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلْحَضْرَمِيِّ ‏"‏ أَلَكَ بَيِّنَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَلَكَ يَمِينُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الرَّجُلَ فَاجِرٌ لاَ يُبَالِي عَلَى مَا حَلَفَ عَلَيْهِ وَلَيْسَ يَتَوَرَّعُ مِنْ شَىْءٍ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ لَيْسَ لَكَ مِنْهُ إِلاَّ ذَلِكَ ‏"‏ فَانْطَلَقَ لِيَحْلِفَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا أَدْبَرَ ‏"‏ أَمَا لَئِنْ حَلَفَ عَلَى مَالِهِ لِيَأْكُلَهُ ظُلْمًا لَيَلْقَيَنَّ اللَّهَ وَهُوَ عَنْهُ مُعْرِضٌ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید، ابوبکر بن ابی‌شیبه، هناد بن سری و ابوعاصم حنفی برای ما حدیث کردند — و این لفظ از قتیبه است — گفتند: ابوالاحوص برای ما از سماک، او از علقمه بن وائل و او از پدرش حدیث کرد. گفت: مردی از حضرموت و مردی از کنده نزد پیامبر ﷺ آمدند. مرد حضرمی گفت:

«ای رسول خدا! این مرد زمینی را که متعلق به پدرم بود، غصب کرده است.» مرد کندی گفت: «این زمین من است و در تصرف من می‌باشد؛ من در آن کشاورزی می‌کنم و او حقی در آن ندارد.» سپس رسول خدا ﷺ به مرد حضرمی فرمودند: «آیا دلیل و مدرکی داری؟» گفت: «خیر.» فرمودند: «پس حق تو تنها سوگند اوست.» گفت: «ای رسول خدا! این مرد فاجر است و اهمیتی نمی‌دهد بر چه چیزی سوگند یاد می‌کند و از هیچ گناهی پرهیز نمی‌کند.» فرمودند: «راه دیگری جز این نداری.» سپس آن مرد رفت تا سوگند یاد کند. وقتی پشت کرد، رسول خدا ﷺ فرمودند: «آگاه باشید! اگر بر مال او سوگند یاد کند تا آن را به ظلم بخورد، قطعاً در حالی با خداوند ملاقات خواهد کرد که خداوند از او روی گردان است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در نبود دلیل، قاضی بر پایه سوگند حکم می‌کند، اما سوگند دروغ همچنان ظلمی بزرگ است.

توضیح واژه‌های دشوار
دلیل

نشانه‌ای معتبر، مانند شهادت یا اسناد، که ادعایی را پشتیبانی می‌کند.

سوگند

اظهاری رسمی که در آن شخص خداوند را گواه می‌گیرد.

تصرف نامشروع

گرفتن یا نگه‌داشتن مال دیگری بدون داشتن حق آن.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت قاعده حقوقی‌ای استنباط می‌کنند که بر اساس آن، مدعی باید دلیل ارائه کند و اگر دلیلی در دست نباشد، از منکر خواسته می‌شود سوگند بخورد. سوگند مبنای صدور حکم در دعواست، اما تصرف نامشروع در مال را حلال نمی‌کند و شخص را از مسئولیتش در برابر خداوند معاف نمی‌سازد. مذاهب فقهی کلاسیک اهل‌سنت این قاعده اساسی را پذیرفته‌اند؛ جزئیات مربوط به ادله و تشریفات دادرسی در فقه بسط داده شده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. سندهای مالکیت، توافق‌ها و دیگر مدارک را با دقت نگه دارید تا بتوانید حقوق خود را منصفانه اثبات کنید.
  2. هرگز برای به‌دست‌آوردن یا نگه‌داشتن مال، سوگند دروغ نخورید؛ حکم دادگاه، ناحق را به حق تبدیل نمی‌کند.
  3. اختلاف را آرام و منصفانه نزد مرجع صلاحیت‌دار مطرح کنید و به حقوق طرف مقابل احترام بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.