Sahih Muslim، حدیث 7062
روایتشده توسط Khabbab ibn al-Aratt. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Khabbab ibn al-Aratt
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ الأَشَجُّ، - وَاللَّفْظُ لِعَبْدِ اللَّهِ - قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ خَبَّابٍ، قَالَ كَانَ لِي عَلَى الْعَاصِ بْنِ وَائِلٍ دَيْنٌ فَأَتَيْتُهُ أَتَقَاضَاهُ فَقَالَ لِي لَنْ أَقْضِيَكَ حَتَّى تَكْفُرَ بِمُحَمَّدٍ - قَالَ - فَقُلْتُ لَهُ إِنِّي لَنْ أَكْفُرَ بِمُحَمَّدٍ حَتَّى تَمُوتَ ثُمَّ تُبْعَثَ . قَالَ وَإِنِّي لَمَبْعُوثٌ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ فَسَوْفَ أَقْضِيكَ إِذَا رَجَعْتُ إِلَى مَالٍ وَوَلَدٍ . قَالَ وَكِيعٌ كَذَا قَالَ الأَعْمَشُ قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ { أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لأُوتَيَنَّ مَالاً وَوَلَدًا} إِلَى قَوْلِهِ { وَيَأْتِينَا فَرْدًا}
ابوبکر بن ابیشیبه و عبدالله بن سعید اَشَجّ به ما حدیث کردند — و این لفظ از عبدالله است — هر دو گفتند: وکیع به ما حدیث کرد، اعمش به ما حدیث کرد، از ابوالضُّحی، از مسروق، از خبّاب که گفت:
«عاص بن وائل به من بدهکار بود، پس برای مطالبهٔ آن نزدش رفتم. او به من گفت: ‘هرگز بدهی تو را نمیپردازم مگر اینکه به محمد کافر شوی.’» گفت: «به او گفتم: ‘من هرگز به محمد ﷺ کافر نخواهم شد تا اینکه بمیری و سپس دوباره زنده گردانی.’» او گفت: ‘آیا من واقعاً پس از مرگ دوباره زنده خواهم شد؟ اگر چنین باشد، آنگاه که با مال و فرزندان بازگردم، بدهی تو را خواهم پرداخت.’» وکیع گفت: اعمش همینگونه نقل کرده است. گفت: «سپس این آیه نازل شد: {آیا دیدی کسی را که به آیات ما کفر ورزید و گفت: ‘قطعاً به من مال و فرزندان داده خواهد شد’} تا سخن خداوند {و او به تنهایی نزد ما خواهد آمد}.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
خَبّاب با وجود فشار و تمسخر، به پیامبر ﷺ وفادار ماند.
خَبّاب بن اَرَتّ میخواست بدهی خود را از عاص بن وائل پس بگیرد. او از پرداخت خودداری کرد، مگر اینکه خَبّاب پیامبر ﷺ را انکار کند؛ سپس رستاخیز را به تمسخر گرفت. این روایت، آن رویداد را به آیات ۷۷ تا ۸۰ سورهٔ مریم پیوند میدهد.
مالی که کسی از دیگری طلبکار است.
پس از مرگ دوباره زنده شدن برای حسابرسی نزد الله.
انسان در روز قیامت، بیآنکه مال یا فرزند پشتیبانش باشد، حاضر میشود.
مفسران کلاسیک، از جمله ابنکثیر ذیل آیات ۷۷ تا ۸۰ سورهٔ مریم، سخنان عاص بن وائل را با انکار رستاخیز و انتظار نادرست او برای برخورداری از ثروت در آخرت مرتبط میدانند. این روایت پایداری خَبّاب را میستاید: ایمان فروختنی نیست، حتی وقتی کسی از راه بدهیِ پرداختنشده فشار میآورد. همچنین میآموزد که بدهی حقی است که باید پرداخت شود؛ تمسخر رستاخیز، بدهکار را از این تعهد معاف نمیکند.
- برای رهایی از فشار مالی یا دستیابی به منفعت شخصی، ایمان خود را انکار نکن.
- توافقهای مربوط به وام را ثبت کن و بدهیها را بازپرداخت کن، حتی اگر طلبکار ناعادلانه رفتار کند.
- دربارهٔ روز قیامت محترمانه سخن بگو و به یاد داشته باش که مال و خانواده جای ایمان و اعمال نیک را نمیگیرند.
این روایت، نقل مرتبطی از گزارش خَبّاب دربارهٔ عاص بن وائل و زمینهٔ نزول آیهٔ ۷۷ سورهٔ مریم ارائه میکند.
Sahih Muslim · #7061 (Sahih)این طریق نیز گزارش خَبّاب را نقل میکند و مسیر روایی دیگری برای همان رویداد به دست میدهد.
Sahih Muslim · #7063 (Sahih)این روایت از همان باب، دربارهٔ رستاخیز و حضور نهایی مردم در پیشگاه الله است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.