کتاب عیدین · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 533

روایت‌شده توسط Nu'man ibn Bashir. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب عیدین
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1قُتَيْبَةُآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2أَبُو عَوَانَةَ
  3. 3إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ
  4. 4أَبِيهِ
  5. 5حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ
  6. 6النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الْعِيدَيْنِ وَفِي الْجُمُعَةِ بِـ ‏(‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏)‏ وَ ‏(‏هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ ‏)‏ وَرُبَّمَا اجْتَمَعَا فِي يَوْمٍ وَاحِدٍ فَيَقْرَأُ بِهِمَا ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ وَسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَهَكَذَا رَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمِسْعَرٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ ‏.‏ وَأَمَّا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ فَيُخْتَلَفُ عَلَيْهِ فِي الرِّوَايَةِ يُرْوَى عَنْهُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ ‏.‏ وَلاَ نَعْرِفُ لِحَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ رِوَايَةً عَنْ أَبِيهِ ‏.‏ وَحَبِيبُ بْنُ سَالِمٍ هُوَ مَوْلَى النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَرَوَى عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ أَحَادِيثَ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ نَحْوُ رِوَايَةِ هَؤُلاَءِ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي صَلاَةِ الْعِيدَيْنِ بِـ ‏(‏اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ ‏)‏ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، ابوعوانه برای ما حدیث کرد، از ابراهیم بن محمد بن منتشر، از پدرش، از حبیب بن سالم، از نعمان بن بشیر که گفت:

«پیامبر ﷺ در دو عید و در نماز جمعه سوره‌های (سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى) و (هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ) را می‌خواندند. و گاهی آن دو در یک روز جمع می‌شدند و ایشان باز هم همین دو سوره را می‌خواندند.» راوی گفت: «در این باب از ابواقد، سمره بن جندب و ابن عباس نیز روایت شده است.» ابوعیسی گفت: «حدیث نعمان بن بشیر حسن صحیح است.» بدین سان سفیان ثوری و مسعر از ابراهیم بن محمد بن منتشر مانند حدیث ابوعوانه روایت کرده‌اند. اما درباره سفیان بن عُیَینه در روایت اختلاف است؛ از او روایت شده که از ابراهیم بن محمد بن منتشر، از پدرش، از حبیب بن سالم، از پدرش، از نعمان بن بشیر نقل کرده است. ولی ما برای حبیب بن سالم روایتی از پدرش نمی‌شناسیم. حبیب بن سالم مولای نعمان بن بشیر است و از نعمان بن بشیر احادیثی روایت کرده است. همچنین از ابن عُیَینه از ابراهیم بن محمد بن منتشر شبیه روایت این راویان نقل شده است. و از پیامبر ﷺ روایت شده که در نماز دو عید سوره (اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ) را می‌خواندند و شافعی نیز به همین قول است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ در نماز عید و جمعه دو سورهٔ معین را می‌خواند.

توضیح واژه‌های دشوار
دو نماز عید

نمازهای عید فطر و عید قربان.

سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى

واژه‌های آغازین سورهٔ اعلی: «نام پروردگار والای خود را به پاکی بستای.»

سورهٔ غاشیه

سورهٔ ۸۸ که نامش به رویداد فراگیر و هولناک اشاره دارد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که خواندن این دو سوره در نمازهای عید و جمعه مستحب است. هرگاه عید و جمعه در یک روز واقع شوند، پیامبر ﷺ آنها را در هر دو نماز می‌خواند. روایت همچنین قرائت‌های دیگری را در نماز عید ذکر می‌کند؛ از جمله شافعی به قرائت سورهٔ قمر اشاره کرده است. این تنوع نشان می‌دهد که امام به یک ترکیب ثابت از سوره‌ها مقید نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. معنای سوره‌های یادشده را بیاموز تا هنگام نماز پیام آنها را آگاهانه‌تر دنبال کنی.
  2. اگر امام در نماز عید یا جمعه سوره‌های شناخته‌شدهٔ دیگری خواند، تنوعِ نقل‌شده را بپذیر.
  3. اگر عید و جمعه در یک روز واقع شدند، از راهنمایی‌های امام پیروی کن و احکام هر دو نماز را در نظر بگیر.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.