Sahih al-Bukhari, hadis 4240
Przekazany przez Aisha. Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.
Od al‑Bukhari aż do Proroka ﷺ
- 1Yahya ibn Bukayrprzekazał go al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwaعُرْوَةَ
- 6Aishaعَائِشَةَ
- 7Wysłannik Allaha ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Kolejność zgodna z arabskim tekstem tego przekazu. Imiona zostały transliterowane z arabskiego na alfabet łaciński. Zbiór Sahih al-Bukhari jest w całości uznawany za wiarygodny.
Przekaz
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ بِنْتَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ بِالْمَدِينَةِ وَفَدَكَ، وَمَا بَقِيَ مِنْ خُمُسِ خَيْبَرَ، فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ، مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ، إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْمَالِ ". وَإِنِّي وَاللَّهِ لاَ أُغَيِّرُ شَيْئًا مِنْ صَدَقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ حَالِهَا الَّتِي كَانَ عَلَيْهَا فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلأَعْمَلَنَّ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ أَنْ يَدْفَعَ إِلَى فَاطِمَةَ مِنْهَا شَيْئًا فَوَجَدَتْ فَاطِمَةُ عَلَى أَبِي بَكْرٍ فِي ذَلِكَ فَهَجَرَتْهُ، فَلَمْ تُكَلِّمْهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ، وَعَاشَتْ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم سِتَّةَ أَشْهُرٍ، فَلَمَّا تُوُفِّيَتْ، دَفَنَهَا زَوْجُهَا عَلِيٌّ لَيْلاً، وَلَمْ يُؤْذِنْ بِهَا أَبَا بَكْرٍ وَصَلَّى عَلَيْهَا، وَكَانَ لِعَلِيٍّ مِنَ النَّاسِ وَجْهٌ حَيَاةَ فَاطِمَةَ، فَلَمَّا تُوُفِّيَتِ اسْتَنْكَرَ عَلِيٌّ وُجُوهَ النَّاسِ، فَالْتَمَسَ مُصَالَحَةَ أَبِي بَكْرٍ وَمُبَايَعَتَهُ، وَلَمْ يَكُنْ يُبَايِعُ تِلْكَ الأَشْهُرَ، فَأَرْسَلَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنِ ائْتِنَا، وَلاَ يَأْتِنَا أَحَدٌ مَعَكَ، كَرَاهِيَةً لِمَحْضَرِ عُمَرَ. فَقَالَ عُمَرُ لاَ وَاللَّهِ لاَ تَدْخُلُ عَلَيْهِمْ وَحْدَكَ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَمَا عَسَيْتَهُمْ أَنْ يَفْعَلُوا بِي، وَاللَّهِ لآتِيَنَّهُمْ. فَدَخَلَ عَلَيْهِمْ أَبُو بَكْرٍ، فَتَشَهَّدَ عَلِيٌّ فَقَالَ إِنَّا قَدْ عَرَفْنَا فَضْلَكَ، وَمَا أَعْطَاكَ، اللَّهُ وَلَمْ نَنْفَسْ عَلَيْكَ خَيْرًا سَاقَهُ اللَّهُ إِلَيْكَ، وَلَكِنَّكَ اسْتَبْدَدْتَ عَلَيْنَا بِالأَمْرِ، وَكُنَّا نَرَى لِقَرَابَتِنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَصِيبًا. حَتَّى فَاضَتْ عَيْنَا أَبِي بَكْرٍ، فَلَمَّا تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَرَابَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَبُّ إِلَىَّ أَنْ أَصِلَ مِنْ قَرَابَتِي، وَأَمَّا الَّذِي شَجَرَ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ مِنْ هَذِهِ الأَمْوَالِ، فَلَمْ آلُ فِيهَا عَنِ الْخَيْرِ، وَلَمْ أَتْرُكْ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصْنَعُهُ فِيهَا إِلاَّ صَنَعْتُهُ. فَقَالَ عَلِيٌّ لأَبِي بَكْرٍ مَوْعِدُكَ الْعَشِيَّةُ لِلْبَيْعَةِ. فَلَمَّا صَلَّى أَبُو بَكْرٍ الظُّهْرَ رَقِيَ عَلَى الْمِنْبَرِ، فَتَشَهَّدَ وَذَكَرَ شَأْنَ عَلِيٍّ، وَتَخَلُّفَهُ عَنِ الْبَيْعَةِ، وَعُذْرَهُ بِالَّذِي اعْتَذَرَ إِلَيْهِ، ثُمَّ اسْتَغْفَرَ، وَتَشَهَّدَ عَلِيٌّ فَعَظَّمَ حَقَّ أَبِي بَكْرٍ، وَحَدَّثَ أَنَّهُ لَمْ يَحْمِلْهُ عَلَى الَّذِي صَنَعَ نَفَاسَةً عَلَى أَبِي بَكْرٍ، وَلاَ إِنْكَارًا لِلَّذِي فَضَّلَهُ اللَّهُ بِهِ، وَلَكِنَّا نَرَى لَنَا فِي هَذَا الأَمْرِ نَصِيبًا، فَاسْتَبَدَّ عَلَيْنَا، فَوَجَدْنَا فِي أَنْفُسِنَا، فَسُرَّ بِذَلِكَ الْمُسْلِمُونَ وَقَالُوا أَصَبْتَ. وَكَانَ الْمُسْلِمُونَ إِلَى عَلِيٍّ قَرِيبًا، حِينَ رَاجَعَ الأَمْرَ الْمَعْرُوفَ.
Opowiedział nam Jahja ibn Bukajr, opowiedział nam Al-Lajs, od Ukajla, od Ibn Szihaba, od Urwy, od Aiszy: Fatima – pokój z nią – córka Proroka ﷺ, wysłała posłańca do Abu Bakra, prosząc go o swój spadek po Wysłanniku Allaha ﷺ z tego, co Allah nadał Mu w Medynie i Fadak, oraz z pozostałej części piątej części łupów z Chajbaru. Abu Bakr odpowiedział:
„Wysłannik Allaha ﷺ powiedział: »Nie dziedziczy się po nas; to, co pozostawiamy, jest jałmużną (sadaka), a rodzina Muhammada ﷺ może jedynie spożywać z tego majątku«”. Przysięgam na Allaha, nie zmienię niczego w statusie jałmużny Wysłannika Allaha ﷺ i pozostawię ją w takim stanie, w jakim była za życia Wysłannika Allaha ﷺ, i będę nią zarządzać tak, jak czynił to Wysłannik Allaha ﷺ”. Abu Bakr odmówił więc przekazania czegokolwiek z tego Fatimie. Fatima obraziła się na niego z tego powodu i zerwała z nim kontakt, nie odzywając się do niego aż do swojej śmierci. Żyła ona jeszcze sześć miesięcy po odejściu Proroka ﷺ. Gdy zmarła, jej mąż Ali pochował ją nocą, nie informując o tym Abu Bakra, i sam odmówił nad nią modlitwę pogrzebową. Za życia Fatimy ludzie okazywali Alemu wielki szacunek, lecz po jej śmierci Ali zauważył zmianę w ich postawie wobec siebie. Szukał więc pojednania z Abu Bakrem i złożenia mu przysięgi wierności, której nie uczynił przez te miesiące. Wysłał wiadomość do Abu Bakra: „Przyjdź do nas, ale niech nikt ci nie towarzyszy”, ponieważ nie chciał obecności Umara. Umar powiedział: „Nie, na Allaha, nie wejdziesz do nich sam!”. Abu Bakr odparł: „Cóż mogliby mi zrobić? Na Allaha, pójdę do nich!”. Abu Bakr wszedł więc do nich, a Ali wygłosił taszahhud i rzekł: „Zaprawdę znamy twoją cnotę i to, co dał ci Allah, i nie zazdrościmy ci dobra, którym Allah cię obdarzył. Jednakże rozstrzygnąłeś sprawę władzy bez narady z nami, a my uważaliśmy, że ze względu na nasze pokrewieństwo z Wysłannikiem Allaha ﷺ przysługuje nam w niej udział”. Wtedy oczy Abu Bakra napełniły się łzami. Gdy przemówił, powiedział: „Na Tego, w którego ręku jest moja dusza, utrzymanie więzów z krewnymi Wysłannika Allaha ﷺ jest dla mnie droższe niż z własnymi krewnymi. A co do sporu, który wynikł między nami w kwestii tych dóbr, to nie zaniedbałem w tym dobra i nie pominąłem żadnej zasady, którą stosował Wysłannik Allaha ﷺ, bym sam jej nie zastosował”. Ali rzekł wtedy do Abu Bakra: „Umawiam się z tobą dziś po południu na przysięgę wierności”. Gdy Abu Bakr odmówił modlitwę zuhr, wstąpił na minbar, wygłosił taszahhud, wspomniał o sprawie Alego, jego zwłoce w złożeniu przysięgi oraz usprawiedliwieniu, które przedłożył, po czym poprosił Allaha o przebaczenie. Następnie Ali wygłosił taszahhud, podkreślił prawa Abu Bakra i wyjaśnił, że to, co uczynił, nie wynikało z zazdrości wobec Abu Bakra ani z negowania tego, czym Allah go wyróżnił, lecz z przekonania, że mieliśmy prawo do udziału w tej sprawie, a zostaliśmy pominięci, co wywołało w nas żal. Muzułmanie uradowali się tym i powiedzieli: „Postąpiłeś słusznie”. Muzułmanie znów zbliżyli się do Alego, gdy powrócił on do powszechnie uznanej postawy.
Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.
Abu Bakr podtrzymał sposób zarządzania pozostawionym majątkiem, a Ali dążył do pojednania.
Po śmierci Proroka ﷺ pojawiła się różnica zdań dotycząca sposobu zarządzania jego majątkiem oraz konsultacji w sprawie przywództwa. Tekst opisuje, jak Ali i Abu Bakr omówili swoje zastrzeżenia i pojednali się.
Majątek, który przypadł społeczności muzułmańskiej bez walki.
Majątek przeznaczony na jałmużnę, który zgodnie ze słowami Proroka ﷺ nie podlega podziałowi jak zwykły spadek.
Publiczne zobowiązanie do poparcia i posłuszeństwa przywódcy w granicach tego, co zgodne z prawem.
Klasyczni uczeni wnioskują ze słów Proroka ﷺ, że jego majątku nie dzieli się jako prywatnego spadku, lecz zarządza się nim jako majątkiem przeznaczonym na jałmużnę; zgodnie z przekazem jego rodzinie wolno było zapewnić z niego utrzymanie. Abu Bakr uważał, że jego obowiązkiem jest kontynuowanie ustaleń Proroka ﷺ. Uczeni podkreślają również prawo Alego do wyrażenia zastrzeżeń dotyczących konsultacji oraz wartość szczerego pojednania. Cztery sunnickie szkoły prawa uznają tę zasadę w odniesieniu do majątku pozostawionego przez Proroka ﷺ.
- W razie sporu starannie wyjaśnij właściwe słowa i ustalenia, aby zainteresowani rozumieli podstawę decyzji.
- Wyrażaj zastrzeżenia z szacunkiem i daj miejsce na szczerą rozmowę, zanim niezgoda się pogłębi.
- Po konflikcie aktywnie dąż do pojednania i odbudowania współpracy.
Codziennie hadis w Twoim języku
Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.