Komentarz prorocki do Koranu · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadis 4727

Przekazany przez Ubayy ibn Ka'b. Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.

Sahih (wiarygodny)Księga: Komentarz prorocki do Koranu
صحيح البخاري
Kto go przekazał?

Przekazał Ubayy ibn Ka'b

Sahih (wiarygodny)

Zbiór Sahih al-Bukhari jest w całości uznawany za wiarygodny.

Przekaz

Tekst arabski

حَدَّثَنِي قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ لَيْسَ بِمُوسَى الْخَضِرِ‏.‏ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ قَامَ مُوسَى خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَقِيلَ لَهُ أَىُّ النَّاسِ أَعْلَمُ قَالَ أَنَا، فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ، إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ، وَأَوْحَى إِلَيْهِ بَلَى عَبْدٌ مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ، هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ أَىْ رَبِّ كَيْفَ السَّبِيلُ إِلَيْهِ قَالَ تَأْخُذُ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُمَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَاتَّبِعْهُ قَالَ فَخَرَجَ مُوسَى، وَمَعَهُ فَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ، وَمَعَهُمَا الْحُوتُ حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ، فَنَزَلاَ عِنْدَهَا قَالَ فَوَضَعَ مُوسَى رَأْسَهُ فَنَامَ ـ قَالَ سُفْيَانُ وَفِي حَدِيثِ غَيْرِ عَمْرٍو قَالَ ـ وَفِي أَصْلِ الصَّخْرَةِ عَيْنٌ يُقَالُ لَهَا الْحَيَاةُ لاَ يُصِيبُ مِنْ مَائِهَا شَىْءٌ إِلاَّ حَيِيَ، فَأَصَابَ الْحُوتَ مِنْ مَاءِ تِلْكَ الْعَيْنِ، قَالَ فَتَحَرَّكَ، وَانْسَلَّ مِنَ الْمِكْتَلِ، فَدَخَلَ الْبَحْرَ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ مُوسَى ‏{‏قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا‏}‏ الآيَةَ قَالَ وَلَمْ يَجِدِ النَّصَبَ حَتَّى جَاوَزَ مَا أُمِرَ بِهِ، قَالَ لَهُ فَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ ‏{‏أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ‏}‏ الآيَةَ قَالَ فَرَجَعَا يَقُصَّانِ فِي آثَارِهِمَا، فَوَجَدَا فِي الْبَحْرِ كَالطَّاقِ مَمَرَّ الْحُوتِ، فَكَانَ لِفَتَاهُ عَجَبًا، وَلِلْحُوتِ سَرَبًا قَالَ فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ، إِذْ هُمَا بِرَجُلٍ مُسَجًّى بِثَوْبٍ، فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى قَالَ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلاَمُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى‏.‏ قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا‏.‏ قَالَ لَهُ الْخَضِرُ يَا مُوسَى إِنَّكَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لاَ أَعْلَمُهُ، وَأَنَا عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ اللَّهُ لاَ تَعْلَمُهُ‏.‏ قَالَ بَلْ أَتَّبِعُكَ‏.‏ قَالَ فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلاَ تَسْأَلْنِي عَنْ شَىْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا، فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمْ فِي سَفِينَتِهِمْ بِغَيْرِ نَوْلٍ ـ يَقُولُ بِغَيْرِ أَجْرٍ ـ فَرَكِبَا السَّفِينَةَ قَالَ وَوَقَعَ عُصْفُورٌ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ، فَغَمَسَ مِنْقَارَهُ الْبَحْرَ فَقَالَ الْخَضِرُ لِمُوسَى مَا عِلْمُكَ وَعِلْمِي وَعِلْمُ الْخَلاَئِقِ فِي عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ مِقْدَارُ مَا غَمَسَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْقَارَهُ قَالَ فَلَمْ يَفْجَأْ مُوسَى، إِذْ عَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى قَدُومٍ فَخَرَقَ السَّفِينَةَ، فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ، عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا ‏{‏لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ‏}‏ الآيَةَ فَانْطَلَقَا إِذَا هُمَا بِغُلاَمٍ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ، فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَقَطَعَهُ‏.‏ قَالَ لَهُ مُوسَى ‏{‏أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا * قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ‏}‏ فَقَالَ بِيَدِهِ هَكَذَا فَأَقَامَهُ، فَقَالَ لَهُ مُوسَى إِنَّا دَخَلْنَا هَذِهِ الْقَرْيَةَ، فَلَمْ يُضَيِّفُونَا وَلَمْ يُطْعِمُونَا، لَوْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا‏.‏ قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَدِدْنَا أَنَّ مُوسَى صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا ‏"‏‏.‏ قَالَ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا، وَأَمَّا الْغُلاَمُ فَكَانَ كَافِرًا‏.‏

Tłumaczenie

Opowiedział mi Kutajba ibn Sa’id, który rzekł: Opowiedział mi Sufjan ibn Ujajna, od Amra ibn Dinara, od Sa’ida ibn Dżubajra, który powiedział: Rzekłem do Ibn Abbasa:

„Nauf al-Bakali twierdzi, że Musa z Banu Izrael nie jest tym samym Musą, który był towarzyszem Al-Chidira”. Ibn Abbas odpowiedział: „Wróg Allaha kłamie! Ubajj ibn Ka’b przekazał nam, że Wysłannik Allaha ﷺ rzekł: «Musa wygłosił przemówienie do Banu Izrael i zapytano go: ‚Kto jest najbardziej uczonym spośród ludzi?’ Odpowiedział: ‚Ja’. Wówczas Allah zganił go za to, że nie przypisał wiedzy Jemu Samemu, i objawił mu: ‚Owszem, mam sługę na styku dwóch mórz, który jest bardziej uczony od ciebie’. Musa zapytał: ‚Panie mój, jak mogę do niego dotrzeć?’ Allah odrzekł: ‚Weź rybę w koszyk, a gdziekolwiek ją stracisz, podążaj za nią – tam go znajdziesz’. Musa wyruszył więc wraz ze swoim młodzieńcem Jusza ibn Nunem, niosąc ze sobą rybę, aż dotarli do skały, przy której odpoczęli. Musa położył głowę i zasnął». (Sufjan dodał, że w przekazie innej osoby niż Amr wspomniano): «U stóp skały znajdowało się źródło zwane Al-Hajat (Życie); nic, co dotknęło jego wody, nie ożywało inaczej, jak tylko dzięki niej. Ryba została skropiona wodą z tego źródła, poruszyła się, wysunęła z koszyka i wpadła do morza. Gdy Musa się obudził, rzekł do swojego młodzieńca: ‚Przynieś nam nasze śniadanie’» [18:62]. Przekazujący dodał: Musa nie odczuł zmęczenia, dopóki nie minął miejsca, które nakazano mu obserwować. Jego młodzieniec, Jusza ibn Nun, rzekł do niego: «Czy pamiętasz, gdy schroniliśmy się przy skale? Zapomniałem o rybie...» [18:63]. Przekazujący dodał: Zawrócili więc, idąc po własnych śladach, i ujrzeli w morzu tunel pozostawiony przez rybę – co było dziwem dla młodzieńca, a dla ryby drogą. Gdy dotarli do skały, zastali mężczyznę okrytego szatą. Musa przywitał go salamem, a mężczyzna zdziwiony zapytał: „Skądże to pokój na twojej ziemi?” Musa odrzekł: „Jestem Musa”. Zapytał: „Musa z Banu Izrael?” Odpowiedział: „Tak”, i dodał: «Czy mogę podążać za tobą, abyś nauczył mnie czegoś z wiedzy, której zostałeś nauczony?» [18:66]. Al-Chidir rzekł do niego: „O Muso! Ty posiadasz wiedzę od Allaha, której On cię nauczył, a ja jej nie znam; ja zaś posiadam wiedzę od Allaha, której On mnie nauczył, a ty jej nie znasz”. Musa odrzekł: „Lecz będę podążał za tobą”. Al-Chidir powiedział: «Jeśli więc pójdziesz za mną, nie pytaj mnie o nic, dopóki sam ci o tym nie wspomnę» [18:70]. Ruszyli razem brzegiem morza. Minęła ich łódź, której załoga rozpoznała Al-Chidira i zabrała ich na pokład bez opłaty. Gdy już płynęli, wróbel usiadł na krawędzi łodzi i zanurzył dziób w morzu. Al-Chidir rzekł do Musy: „Moja wiedza, twoja wiedza i wiedza wszystkich stworzeń w porównaniu z wiedzą Allaha są tyle co woda, którą ten wróbel zaczerpnął swoim dziobem”. Nagle Musa został zaskoczony, gdy Al-Chidir wziął siekierę i przebił nią łódź. Musa rzekł do niego: «Ludzie ci zabrali nas bez opłaty, a ty celowo uszkodziłeś ich łódź, by utopić jej załogę? Zaprawdę, dokonałeś...» [18:71]. Ruszyli dalej i napotkali chłopca bawiącego się z innymi chłopcami. Al-Chidir chwycił go za głowę i ją uciął. Musa rzekł do niego: «Czy zabiłeś niewinną duszę, która nikogo nie zabiła? Zaprawdę, dokonałeś rzeczy haniebnej!» [18:74]. Al-Chidir odpowiedział: «Czyż nie mówiłem ci, że nie zdołasz być ze mną cierpliwy?» [18:75] – aż do słów: «...lecz oni odmówili im gościny. Znaleźli tam mur, który miał runąć» [18:77]. Al-Chidir poruszył ręką w ten sposób i postawił go prosto. Musa rzekł do niego: „Weszliśmy do tej wioski, a oni nie przyjęli nas gościnnie ani nie nakarmili; gdybyś chciał, mógłbyś wziąć za to zapłatę”. Al-Chidir odrzekł: «To jest rozstanie między mną a tobą. Wyjaśnię ci znaczenie tego, wobec czego nie zdołałeś zachować cierpliwości» [18:78]. Wysłannik Allaha ﷺ powiedział: «Życzylibyśmy sobie, aby Musa był cierpliwy, by można było opowiedzieć nam więcej o ich sprawie»». Ibn Abbas recytował również: «A przed nimi był król, który siłą zabierał każdą sprawną łódź» [18:79], oraz: «Co zaś do chłopca, był on niewiernym».

Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.

Główne przesłanie

Mojżesz uczy, że wiedza jest ograniczona, a cierpliwość prowadzi do zrozumienia.

Kontekst i przyczyna

Sa’id ibn Dżubajr zapytał Ibn Abbasa o twierdzenie Nauf al-Bikaliego, że Mojżesz z Dzieci Izraela nie był tym samym Mojżeszem, który spotkał Al-Chidra. Ibn Abbas odrzucił to twierdzenie, powołując się na ten przekaz.

Objaśnienie trudnych słów
Al-Chidr

Sługa Allaha, któremu powierzono szczególną wiedzę i którego spotkał Mojżesz.

miejsce spotkania dwóch mórz

Miejsce, w którym Mojżesz miał według przekazu szukać Al-Chidra.

wyjaśnienie

Objaśnienie, które Al-Chidr podał później w sprawie wydarzeń, których świadkiem był Mojżesz.

Wnioski uczonych

Klasyczni uczeni podkreślają, że uczony przypisuje swoją wiedzę Allahowi i uznaje, że inni mogą posiadać wiedzę, której sam nie ma. Opowieść uczy także cierpliwości w dążeniu do zrozumienia. Szczególne działania Al-Chidra wynikały z wiedzy, którą obdarzył go Allah, i nie stanowią ogólnego zezwolenia na łamanie zasad ani krzywdzenie kogokolwiek.

Lekcje na dziś
  1. Mówiąc o tym, co wiesz, dodawaj: Allah wie najlepiej, i bądź otwarty na wiedzę innych.
  2. Gdy czegoś nie rozumiesz, poproś o wyjaśnienie i wstrzymaj się z osądem, o ile jest to uzasadnione.
  3. Podczas nauki ustal jasne zasady i ćwicz cierpliwość, gdy nie znasz jeszcze wyjaśnienia.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Codziennie hadis w Twoim języku

Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.